Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/28 K.2022/26

Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 24/03/2022 tarih ve E:2022/9, K:2022/14 sayılı kararıyla;

... vekili Av. ... tarafından, Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 26/10/2021 tarih ve E:2021/2926, K:2021/1717 sayılı kararı ile Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 23/12/2021 tarih ve E:2021/1493, K:2021/2198 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenilmesi nedeniyle,

"Aykırılığın, disiplin soruşturması tamamlandıktan sonra isnat edilen fiil ve disiplin suçu davacıya bildirilerek savunma hakkı tanınması gerektiği, savunma hakkı kullandırıldıktan sonra yeni bilgi ve belgelerin edinilmesi durumunda ek savunma hakkı verilmesi gerektiği, bu hususlar dikkate alınmaksızın verilen disiplin cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı yolundaki Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştay'a gönderilmesi üzerine,

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi ...'nın açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'a 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun ile eklenen 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde, "Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine,

istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek" bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri arasında sayılmış; aynı maddenin 17/10/2019 tarih ve 7188 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile değişik 5. fıkrasında ise, dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemlerin, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletileceği; ilgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verileceği; aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararların kesin olduğu kurala bağlanmıştır.

Anılan maddenin gerekçesinde de, bölge idare mahkemesi dairelerinin benzer konularda birbiriyle çelişen kararlar vermesini önlemek amacıyla bu tür kararların Danıştay Başkanlığına gönderilmesinin sağlanması konusunda bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevlendirildiği belirtilmiştir.

Bu kapsamda, yukarıda yer verilen Kanun metni ve gerekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde, aykırılığın giderilmesi müessesesinden beklenen amacın, aynı veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında süregelen aykırılıkların giderilmesi suretiyle kararlardaki hukukî istikrarın sağlanması olduğu anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu başvuruda giderilmesi istenen aykırılık, Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi ve Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararları arasında ortaya çıkmış olup, söz konusu aykırılığın, soruşturma raporu tamamlanıp isnat edilen fiilin bildirilmesi suretiyle, disiplin cezası verilmeden önce savunma hakkı tanınması ve savunma verildikten sonra yeni bilgi ve belgelerin dosyaya girmesi halinde bu yeni bilgi ve belgelerin ne olduğu da belirtilerek ek savunma hakkı verilmesi gerekip gerekmeyeceği hususundan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Aykırılığın giderilmesi talebine yönelik Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulu kararında, savunma hakkının tanınması konusunda farklı sonuçlara ulaşan Bölge İdare Mahkemelerinin daire kararları arasında aykırılık bulunduğu sonucuna varılmış ve aykırılığın "dava konusu işlemin iptali" yönündeki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine dair Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 26/10/2021 tarih ve E:2021/2926, K:2021/1717 sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

30/04/2021 tarih ve 31470 sayılı Resmi Gazete'de Cumhurbaşkanı kararı ile Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği yayımlanmıştır. Bu Yönetmeliğin "Savunma" başlıklı 30. maddesinde; "(1) Memura savunma hakkı tanınmadan disiplin cezası verilemez. Savunma, soruşturma sürecinin son aşamasında disiplin amiri tarafından istenir.

(2) Savunma, memur hakkındaki iddialar, bu iddiaların dayandığı deliller, isnat edilen fiil veya hâllerin hukuki nitelendirmesi ve 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil veya hâllerden hangisinin kapsamına girdiği bent ve alt bent belirtilerek istenir.

(3) Memur, yetkili kurulun veya disiplin amirinin yedi günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapar.

(4) Savunma istemine ilişkin yazıda, süresi içinde yapılmaması hâlinde savunma hakkından vazgeçilmiş sayılacağı belirtilir.

(5) Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına ilişkin soruşturma süreci sonunda disiplin amiri savunmayı aldıktan sonra soruşturma dosyasını disiplin kuruluna gönderir.

(6) Devlet memurluğundan çıkarma cezasına ilişkin soruşturma süreci sonunda disiplin amiri savunmayı aldıktan sonra ceza verilmesi gerektiği kanaatine varırsa soruşturma dosyasını, kanaatini içeren yazı ile birlikte yüksek disiplin kuruluna gönderir. Yüksek disiplin kurulunca, memurun sözlü veya yazılı olarak son savunması, 657 sayılı Kanunun 129 uncu maddesinde tanınmış olan haklardan yararlanmasına imkân sağlanmak suretiyle ayrıca talep edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Aykırılığın giderilmesi istemine konu uyuşmazlıklarda, disiplin soruşturması aşamasında davacının savunması alınmış ve ardından iki tanığın daha ifadesine başvurularak soruşturma raporu hazırlanmış ve dava konusu disiplin cezaları tesis edilmiştir.

Anılan uyuşmazlıklardan sonra yürürlüğe giren 30/04/2021 tarih ve 31470 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin, disiplin cezası verilmeden önce idarece izlenecek usulü ayrıntılı olarak düzenlediği ve savunmanın, memur hakkındaki iddialar, bu iddiaların dayandığı deliller, isnat edilen fiil veya hâllerin hukuki nitelendirmesi ve 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde sayılan fiil veya hâllerden hangisinin kapsamına girdiği belirtilmek suretiyle isteneceğinin hükme bağlandığı görülmektedir.

Bu itibarla, soruşturma raporu tamamlanıp isnat edilen fiilin bildirilmesi suretiyle, disiplin cezası verilmeden önce savunma hakkı tanınması ve savunma verildikten sonra yeni bilgi ve belgelerin dosyaya girmesi halinde bu yeni bilgi ve belgelerin ne olduğu da belirtilerek ek savunma hakkı verilmesi gerekip gerekmeyeceği hususunda süregelen bir aykırılık oluşması ihtimali bulunmayıp, bundan sonra açılacak davaların 30/04/2021 tarih ve 31470 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği hükümlerine göre çözümlenmesi gerekeceğinden, aralarında aykırılık olduğu öne sürülen uyuşmazlıkların belirli bir ilke ve esasa bağlanmasına olanak bulunmamaktadır.