Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/2800 K.2023/3020

Dava konusu istem: Davacı şirketin Engolde Gedikler Güneş Enerji Santraline (GES) yönelik tesis sözleşmesi imzalanması için sunduğu başvuru dosyasının iadesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile başvuru dosyasının yeniden incelenip tesis sözleşmesi imzalanması için 17/06/2019 tarihinde yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ve söz konusu işlemlerin dayanağı olduğu ileri sürülen Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 7. maddesinin 11. fıkrasının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2019/3293, K:2022/595 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin süre yönünden usule yönelik itirazları yerinde görülmemiş,

Dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesinin 11. fıkrası yönünden;

Davacı şirketin ilgili şebeke işletmecisiyle tesis sözleşmesi imzalama talebinin reddine ilişkin işlemlerin dava konusu Yönetmelik kuralına dayanmadığı ve bu kural ile davacı şirketin kişisel, meşrû ve güncel bir alâkasının bulunmadığı dikkate alındığında, anılan kuralın davacı şirketin menfaatini ihlâl etmediği sonucuna ulaşıldığı,

Dava konusu işlemler yönünden;

Lisanssız elektrik üretim şirketlerine yönelik Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin 21. maddesinin uygulanmasına ilişkin EPDK Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı görüş yazısında, 23/03/2016 tarihinden önce bağlantı görüşü verilen, üretim tesisinin dağıtım sistemine bağlanması için gerekli olan dağıtım şebekesinin yapımı ve geçici kabul işlemleri 23/03/2016 tarihinden sonra olan üretim tesislerinde;

üretim tesisinin geçici kabul işlemlerinin tamamlanmasından önce dağıtım şirketlerine başvuruda bulunarak tesis yapım sözleşmesi imzalanan üretim tesislerinin Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin 21. maddesi kapsamında yer aldığı, diğer üretim tesislerinin bu madde kapsamında yer almadığının değerlendirildiğinin belirtildiği,

Ancak, davacı şirket ile Osmangazi Elektrik Dağıtım A.Ş. arasında 01/12/2015 tarihinde bağlantı anlaşması imzalandığı, söz konusu anlaşmanın "EK-9 Tesis Sözleşmesi" başlıklı kısmında "yapılacak olan geçici kabulden sonra yapılacaktır." ibaresinin yer aldığı, geçici kabul işlemlerinin 01/03/2017 tarihinde tamamlandığı, davacı şirketin Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin 21. maddesi kapsamında tesis sözleşmesi imzalanması için 29/03/2019 tarihinde Osmangazi Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye başvurduğunun anlaşıldığı,

Bu itibarla, bağlantı anlaşmasında geçici kabul işlemlerinin tamamlanmasından sonra tesis sözleşmesi imzalanacağının kurala bağlandığı ve davacı şirketin bağlantı anlaşmasındaki kurala istinaden geçici kabul yapıldıktan sonra başvuruda bulunduğu göz önüne alındığında, geçici kabul işlemlerinin tamamlanmasından önce başvurması gerektiğinden bahisle tesis sözleşmesi imzalanması için yapılan başvuruların reddine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle,

Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 11. fıkrasının iptali istemi hakkında davanın ehliyet yönünden reddine; Osmangazi Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı işlemlerinin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idarelerden Osmangazi Elektrik Dağıtım AŞ. tarafından, 23/03/2016 tarih ve 29661 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 1. maddesi ile 28/01/2014 tarih ve 28896 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin 1. maddesinin ikinci fıkrasının değiştirildiği.

Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nde yapılan bu değişiklikten önce lisanssız elektrik üretim tesislerinin bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilmediği; bu nedenle davacının bağlantı anlaşması tarihinde zaten tabi olmadığı Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği hükümlerine göre değerlendirme yapılmasında hukuki isabet bulunmadığı; anılan Yönetmelik değişikliği üzerine,

hangi lisanssız üretim tesislerinin Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği md.21 kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususuna açıklama getirilmesi gereği hasıl olduğu ve EPDK’nın, "Elektrik Üretim Hk.- Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği 21. Md. Uygulamaları" konulu yazısında, tüm dağıtım şirketlerinin lisanssız elektrik üretim tesislerinin Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği 21. Md. Uygulamaları başvuruları kapsamında nasıl davranması gerektiğinin belirtildiği.

EPDK'nın bu yazısında, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in Resmi Gazete yayım tarihini esas alarak 23/03/2016 tarihinden önce bağlantı görüşü verilen, geçici kabul işlemleri yapılan lisanssız üretim tesislerinin Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği md.21 kapsamında olmadığı, 23/03/2016 tarihinden önce bağlantı görüşü verilen, tesis sözleşmesi imzalamamış ancak geçici kabul işlemleri 23/03/2016 tarihinden sonra yapılan lisanssız üretim tesislerinin ise Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği md.21 kapsamında kaldığı,

diğer tüm tesislerin bu madde hükmü kapsamında yer almadığı; bağlantı anlaşmasında geçen ifadenin hukuki bir önemi bulunmadığı; davacının, GES tesisinin Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği md.21 kapsamında olmadığı; davacı ile Tesis Yapım Sözleşmesi akdedilmeyeceği ve Enerji Nakil Hattının devralınmayacağı, yalnızca bakım yapma yükümlülüğünün bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin Engolde Gedikler Güneş Enerji Santraline (GES) yönelik tesis sözleşmesi imzalanması için sunduğu başvuru dosyasının iadesine ilişkin … tarih ve … sayılı Osmangazi Elektrik Dağıtım A.Ş. işlemi ile dosyasının yeniden incelenmesi talebinin reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin ve anılan işlemlerin dayanağı olduğu ileri sürülen "Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği"nin 7. maddesinin 11. fıkrasının iptaline karar verilmesi temyizen incelenen davada istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2575 sayılı Danıştay Kanununun 24. maddesinde, ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalar belirlenmiş olup, Bakanlıkların düzenleyici işlemleri ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılan davalar bunların arasında sayılmıştır.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinde ise, idare mahkemelerinin, "İdare mahkemeleri, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki:

a) İptal davalarını,

b) Tam yargı davalarını,

c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklardan hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idarî sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaları,

d) Diğer kanunlarla verilen işleri," çözümleyeceği hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerinde ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin,

a) Görev ve yetki

b) İdari merci tecavüzü

c) Ehliyet

d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı,

e) Süre aşımı,

f) Husumet,

g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları

yönlerinden sırasıyla inceleneceği düzenlenmiştir.

Yine 2577 sayılı Kanun'un 15/1-a maddesinde; 14. maddesinin 3/a bendine göre; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu dosyanın incelenmesinden; Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin, tüm ülke çapında uygulanacak genel düzenleyici işlem niteliğinde olması nedeniyle anılan Yönetmelik ile ilgili açılacak davaların, 2575 sayılı Kanunun 24/1-c maddesi uyarınca Danıştay'da çözümlenmesi gerektiği husunda bir tartışma bulunmamakta ise de; dava konusu bireysel işlemlerin dayanağının, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 7. maddesinin 11. fıkrasının olmadığı temyize konu Daire kararında da belirtilmesine ve anılan düzenleme yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesine rağmen bireysel işlemlerin esasına girilerek inceleme yapılmasında hukuka uyarlılık bulunmamaktadır.

Dava konusu bireysel işlemin dayanağını, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 7. maddesinin 11. fıkrası oluşturmadığından, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde bireysel işlemlere ilişkin uyuşmazlığın, 2575 sayılı Kanun'un 24. maddesinin kapsamı dışında kaldığı ve çözüm yerinin 2576 sayılı Yasa'nın 5. maddesi gereğince idare mahkemesine ait olduğu; Daire tarafından esas incelemesi yapılmasında hukuki isabet bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2019/3293, K:2022/595 sayılı kararının temyize konu bireysel işlemlerin iptaline ilişkin kısmının, görev yönünden reddedilerek görevli idare mahkemesine gönderilmek üzere bozulması gerektiği sonucuna varılmıştır.