Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/3111 K.2023/3356

II - (DAVALILAR)

1- …Kurulu Başkanlığı VEKİLİ : Av. … 2- …Üniversitesi VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

Danıştay Sekizinci Dairesinin 02/03/2022 tarih ve E:2017/4174, K:2022/1318 sayılı kararının aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması taraflarca karşılıklı olarak istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrencisi olan davacının yükseköğretim kurumundan bir ay uzaklaştırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Ankara Üniversitesi Rektörlüğünün …tarih ve …sayılı işlemi ile 18/08/2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 02/03/2022 tarih ve E:2017/4174, K:2022/1318 sayılı kararıyla;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 54. maddesi ile 65. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin (9) numaralı alt bendinde yer alan kurallar aktarılarak,

Dava konusu Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi yönünden;

Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Yükseköğretim kurumuna ait kapalı ve açık mahallerde yetkililerden izin almadan toplantılar düzenlemek" fiilinin, yükseköğretim kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma cezasını gerektiren disiplin suçları arasında sayıldığı,

Yönetmelik'in iptali istenilen 6. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi ile aynı Yönetmeliğin 2. maddesinde Yönetmeliğin dayanağı olarak gösterilen 2547 sayılı Kanun'un 54. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde yer alan disiplin suçunun, 2547 sayılı Kanun'un 54. maddesinde belirlenen genel çerçeve kapsamında kaldığı, ölçülülük ilkesi ile üst hukuk normlarına aykırı bir yönünün bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı,

Nitekim, Dairelerinin 09/05/2016 tarih ve E:2012/9483, K:2016/4594 sayılı kararı ile Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/04/2017 tarih ve E:2016/4019, K:2017/1660 sayılı kararının da bu yönde olduğu,

Davacının yükseköğretim kurumundan bir ay uzaklaştırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Ankara Üniversitesi Rektörlüğünün …tarih ve …sayılı işlemi yönünden;

Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin müşterek alan veya mekanlarda toplu öğrenci eylemleri ile ilgili olarak üniversite rektörlerine soruşturma açma yetkisi tanıyan 12. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin, müşterek mekanlarda işlenen disiplin suçlarından dolayı üniversite rektörlerine uyarma, kınama ve yükseköğretim kurumlarından bir aya kadar uzaklaştırma cezası verme yetkisi tanıyan 18. maddesinin 2. fıkrasının, aynı maddenin 4. fıkrasındaki "Fakülte, enstitü, konservatuvar, yüksekokul ve meslek yüksekokulunca yürütülen soruşturmalarda bu birimlerin yönetim kurulları,

rektörlük tarafından yürütülen soruşturmalarda ise üniversite yönetim kurulu disiplin kurulu görevini yerine getirir." şeklindeki düzenlemede geçen "rektörlük tarafından yürütülen soruşturmalarda ise üniversite yönetim kurulu" ibaresi ile 5. fıkrasındaki "Soruşturma dosyasını inceleyen rektör, dekan, müdür veya disiplin kurulu, gerekli görürse noksan saydığı belirli soruşturma işlemlerinin tamamlanmasını aynı soruşturmacıdan veya disiplin kurulunun bir üyesinden isteyebilir." şeklindeki düzenlemede geçen "rektör" ibaresinin iptali istemiyle açılan davada.

Dairelerinin 23/12/2020 tarih ve E:2019/6735 K:2020/5892 sayılı kararı ile, 2547 sayılı Kanunun 54. maddesinin (b) bendinde, yükseköğretim öğrencileri ile ilgili disiplin soruşturması açmaya ve disiplin cezası vermeye ya da disiplin kuruluna sevketmeye yetkili olanların, fakülte dekanı, enstitü veya yüksekokul müdürü olarak belirlendiği,

bunların arasında üniversite rektörlerinin sayılmadığı bu nedenle dava konusu düzenlemelerin üst hukuk normu olan 2547 sayılı Kanun'un 54. maddesinin (b) bendine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verildiği ve söz konusu kararın da Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 29/12/2021 tarih ve E:2021/1732 K:2021/3362 sayılı kararı ile onandığının görüldüğü,

Olayda, koruma güvenlik amirlerinin tuttuğu tutanak ve güvenlik kamerası kayıtları dikkate alınarak Ankara Üniversitesi Rektörlüğünün …tarih ve …sayılı yazısı ile İletişim Fakültesi, Hukuk Fakültesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi ve Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrencileri (toplam 13 öğrenci) hakkında disiplin soruşturması açıldığı,

hazırlanan soruşturma raporunda davacının "yükseköğretim kurumuna ait kapalı ve açık mahallerde izin almadan toplantılar düzenlemek" fiilini işlediği kanaat ve sonucuna varılarak Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi kapsamında yükseköğretim kurumundan 1 ay uzaklaştırma cezası verilmesinin teklif edildiği, getirilen teklif doğrultusunda Ankara Üniversitesi Rektörlüğünün …tarih ve …sayılı işlemi ile davacının yükseköğretim kurumundan 1 ay uzaklaştırma cezası ile cezalandırıldığının anlaşıldığı,

Bu durumda, müşterek alan veya mekanlarda toplu öğrenci eylemleri ile ilgili olarak üniversite rektörlerine soruşturma açma ve disiplin cezası verme yetkisi tanıyan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin bahsi geçen düzenlemelerinin 2547 sayılı Kanun'un 54. maddesinin (b) bendine aykırı bulunarak iptal edilmiş olması karşısında soruşturma açma ve disiplin cezası verme yetkisi bulunmayan rektör tarafından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçeleriyle,

davacının yükseköğretim kurumundan bir ay uzaklaştırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Ankara Üniversitesi Rektörlüğünün …tarih ve …sayılı işleminin iptaline, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 2547 sayılı Kanun'da "yükseköğretim kurumuna ait kapalı ve açık mahallerde yetkililerden izin almadan toplantılar düzenlemek" şeklinde bir düzenlemenin bulunmadığı, Kanun maddesinin yorumlanması yoluyla disiplin cezası üretilmesinin kanuni dayanaktan yoksun olduğu, dava konusu düzenlemenin uluslararası sözleşmelere ve Anayasa'da yer alan, düşünce ve kanaat hürriyeti ile toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkına ilişkin maddelere aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

Davalı idarelerden Ankara Üniversitesi tarafından, dava konusu disiplin cezasının usule ve hukuka uygun olarak tesis edildiği, söz konusu işlem yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken iptal kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

Davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından, idarelerinin Yönetmelik hükmü yönünden hasım konumunda olduğu ve bu düzenleme yönünden davanın reddine karar verildiği, iptaline karar verilen işlemin ise Ankara Üniversitesi tarafından tesis edildiği, dolayısıyla Daire kararının iptale ilişkin kısmı yönünden idareleri aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. Davalı idareler tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın davanın reddine ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay Sekizinci Dairesinin davanın esasına yönelik kısmen iptal, kısmen ret kararı, aynı gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı aleyhine hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısma gelince;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu kararında, davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından çıkarılan, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi hukuka uygun bulunarak, bu kısım yönünden davanın reddine karar verildiği; davacının yükseköğretim kurumundan bir ay uzaklaştırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Ankara Üniversitesi Rektörlüğünün …tarih ve …sayılı işlemi yönünden ise dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarıldığı üzere, davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı aleyhine verilen bir karar bulunmadığı, iptaline kararı verilen işlemin diğer davalı Ankara Üniversitesi tarafından tesis edildiği görüldüğünden, davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının davada haksız çıkan taraf olarak kabulüyle yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına hukuken olanak bulunmadığı ve bu idare aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi hususunun yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği anlaşıldığından, temyize konu Daire kararının hüküm fıkrasındaki, "3. Davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden dava açılırken alınmayan ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam 500,20-TL yargılama giderinin dava kısmen iptal kısmen ret ile sonuçlandığından yarısı olan 250,10 TL'nin davacıdan; diğer yarısı olan 250,10 TL'nin de davalı idarelerden tahsili için 6100 sayılı Kanun'un 339. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra Ankara Veraset ve Harçlar Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına ve kararın bir örneğinin tebliğine,

4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 4.500,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere; 4.500,00 TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine," ifadesinin, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca; "3. Davacının adli yardım istemi kabul edildiğinden dava açılırken alınmayan ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam 500,20-TL yargılama giderinin dava kısmen iptal kısmen ret ile sonuçlandığından yarısı olan 250,10 TL'nin davacıdan; diğer yarısı olan 250,10 TL'nin de davalı Ankara Üniversitesinden tahsili için 6100 sayılı Kanun'un 339. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra Ankara Veraset ve Harçlar Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına ve kararın bir örneğinin tebliğine,

4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 4.500,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere; 4.500,00 TL vekalet ücretinin davalı Ankara Üniversitesinden alınarak davacıya verilmesine," şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

KARŞI OY

X- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesinde Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükmüne yer verilmiş ise de, davada haksız çıkan taraf olmayan davalı idare aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine yönelik uyuşmazlık, anılan Kanun'un 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın düzeltilerek onanmasını gerektiren,

"yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hata ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlık" kapsamında maddi hata olarak değerlendirilebilecek bir husus olmayıp, anılan maddenin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın bozulmasını gerektiren "hukuka aykırılık" kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, yargılama giderleri ve vekalet ücreti hakkında da davanın esası hakkında karar vermeye yetkili ve görevli olan Danıştay Sekizinci Dairesince karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenle, davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Daire kararının yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden bozulması gerektiği oyuyla, kararın bu kısmına katılmıyoruz.

KARŞI OY

XX- Uyuşmazlığa konu Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin, 11/03/2023 ve 32129 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırıldığı anlaşıldığından, esasının incelenme olanağı kalmayan işbu dava hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenle, dava konusu Yönetmelik hükmü yönünden davanın reddi yolunda verilen temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, kararın bu kısmına katılmıyorum.