Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/3315 K.2023/190

Dava konusu istem: Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının …tarih ve …sayılı işlemi ile bildirilen doçentlik unvanı denklik başvurusunun reddine ilişkin işlemin ve bu işlemin dayanağı olan "Yurtdışından Alınan Doktora, Sanatta Yeterlilik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar"ın "Yurtdışında alınan doçentlik unvanının denkliği" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde yer alan, "Doktora, tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik unvanını aldıktan sonra yabancı ülkelerde doçentlik unvanını veya yetkisini almış olanlardan,

kesintisiz olarak en az iki yıl bu unvan ve yetki ile yabancı ülkelerdeki Yükseköğretim Kurulunca tanınan öğretim ve araştırma kurumlarında çalışmış olmak.

Yükseköğretim kurumu niteliğinde olmayan araştırma merkezi ve benzeri kurumlardaki çalışmalar kabul edilmez." düzenlemesi ile yine aynı fıkranın (b) bendinde yer alan, "İlgili bilim alanında Türkiye’de doçentlik sınavına başvurmak için aranan dil ve asgarî yayın şartlarını sağlamış olmak." düzenlemesinin, 2. fıkrasının (d) bendinde yer alan,

"d) Türkiye’de doçentlik başvurusu için aranan dil yeterliliğini sağladığına ilişkin belge" düzenlemesinin ve Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın 04/07/2006 tarihli "eşdeğerlik işlemlerinde diploma tarihinin esas alınması" ve 01/07/2008 tarihli "2547 sayılı Kanun'un 27. maddesine göre doçentlik unvanına eşdeğer olup olmadığı hakkındaki başvurular görüşülerek,

ilgili Kanun'un 27. maddesinin yabancı ülkelerde doçentlik unvan ve yetkisini almış olanların, en az iki yıl bu unvan ve yetki ile yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumunda çalışmış olmak" kararlarının, yurtdışında alınan doçentlik unvanı denklik başvuru formunun "doçentlik bilim alanı ve kodu" kısmı ile istenilen belgelerin 7. maddesinde yer alann "ilgili bilim alanında Türkiye'de doçentlik sınavına başvurmak için aranan yabancı dil yeterlilik belgesinin aslı veya onaylı örneği" ibaresi ve 10. maddesinde yer alan "yayın listesindeki çalışmaların birer nüshası" ibaresinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 26/05/2022 tarih ve E:2017/6633, K:2022/3486 sayılı kararıyla;

Yurtdışından Alınan Doktora, Sanatta Yeterlilik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların "Yurtdışında alınan doçentlik unvanının denkliği" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi yönünden;

2547 sayılı Kanun'un 27. maddesinde yer alan düzenleme dikkate alındığında; Yurtdışından Alınan Doktora, Sanatta Yeterlilik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların "Yurtdışında alınan doçentlik unvanının denkliği" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin, Kanun hükmünün tekrarı niteliğinde olduğu, bu haliyle üst norm hükümlerine uygun olduğu,

Yurtdışından Alınan Doktora, Sanatta Yeterlilik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların "Yurtdışında alınan doçentlik unvanının denkliği" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ile 2. fıkrasının (d) bendi yönünden;

Denklik verilmesi halinde Türkiye'de doçent unvanı alanlarla aynı şartlarda çalışacak olan yabancı ülkede doçent unvanı alan adayların doçentlik denklik başvurularında, yurt içinde doçent unvanı almak için yapılacak doçentlik başvurusunda aranan yabancı dil şartının aranmasında hukuka aykırılık bulunmadığı,

Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının 04/07/2006 tarihli ve 01/07/2008 tarihli kararları yönünden;

2547 sayılı Kanun'un Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'na verdiği yetki dikkate alındığında, dava konusu kararlarla; Kurul'un, doçentlik denklik başvurularının Türkiye'de alınan doçentlik unvanına eşdeğer olup olmadığı hakkındaki değerlendirme yetkisine vurgu yapıldığı, kararda, Kanun'da öngörülen başvuru kabul şartlarına ilişkin genel şartın (en az iki yıl bu unvan ve yetki ile yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumunda çalışmış olma) tekraren belirtildiği, son olarak; başvuru işlemlerinde, Türkiye'de alınan doçentlik unvanına denk kabul edilmesi istenilen diplomanın (yurt dışında alınan doçentlik unvanına ilişkin diploma) tarihinin esas alınması gerektiğinin kurala bağlandığı,

Davacı tarafından.

Kanun’da "diplomalı olarak iki yıl çalışmış olmak" şeklinde bir şartın öngörülmediği, Kırgızistan’da doçentlik unvanı ve doçentlik diplomasının farklı tarihlerde verildiği, Kurul kararlarının bu yönüyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na aykırı olduğu ileri sürülmekte ise de; farklı ülkelerde doçentlik unvanı alan ve Türkiye'de bu unvana ilişkin diplomanın/belgenin denk sayılması talebiyle başvuran adayların, her ülkede farklı usul ve yöntemlere tabi olarak, yapılan akademik çalışmalar neticesinde doçentlik diplomasına sahip olabilecekleri açık olup;

bu çerçevede ülkemizdeki yetkili Kurul tarafından belirlenen herkese uygulanabilecek, objektif, denetlenebilir ve fırsat eşitliği dengesini bozmayacak şekilde "eşdeğerlik işlemlerinde diploma tarihinin esas alınması" yolunda benimsenen kuralın, Kanun hükmü ile uyumlu olduğu, bu haliyle düzenlemelerin normlar hiyerarşisine de uygun olduğu,

Doçentlik Denklik Başvuru Formunun; "Doçentlik bilim alanı ve kodu"; "İlgili bilim alanında doçentlik sınavına başvurmak için aranan yabancı dil yeterlilik belgesinin aslı veya onaylı örneği"; "Yayın listesindeki çalışmaların birer nüshası" şartları yönünden;

Gerek doçentlik unvanının yurt içinde alınması, gerekse yurt dışında alınan doçentlik unvanının Türkiye'de denk sayılabilmesi için, idarenin belirli kriterler belirleme yetkisinin bulunduğu açık olup; akademik olarak belirli bir standardın oluşmasını amaçlayan ve değerlendirmenin bilimsel verilere dayanılarak yapılabilmesini sağlayan objektif, ölçülebilir niteliği haiz yabancı dil yeterlilik belgesi ile ilgili bilim alanında aday tarafından yapılmış akademik çalışmaların birer nüshasının istenilmesinde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı,

Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının …tarih ve …sayılı işlemi yönünden;

2547 sayılı Kanun'un 23. maddesi uyarınca, Kanun'da öngörülen şartları sağlamayan adayların başvurularının kabul edilmeyeceği, kaldı ki; davacı tarafından, 21/04/2016 tarihli yurt dışından alınan doçentlik unvanı denklik başvurusunun iade edilmesinin gerekçesi olan "yabancı dil yeterliliğin sağlandığına ilişkin belgenin" dosyaya sunulamadığı,

Gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Kırgızıstan’da doçentlik unvanı ve diplomasının farklı tarihlerde verildiği, 2013 yılında diploma aldığı, ancak; unvanını bundan 2 yıl önce aldığı, bu unvanla belirli bir süre akademik çalışma yapıldıktan sonra diplomayı almaya hak kazanıldığı, dolayısıyla diploma tarihinin esas alınmaması gerektiği, müktesebinde dil puanının istenilmediği, 15/01/2015 tarihli dava konusu Usul Esaslar ile dil puanı ve buna ilişkin belgenin istenir olduğu, öncesinde dil puanının istenilmediği, davalı idarece, geçmişte yaptığı başvurularının "iki yıl çalışmış olmak koşulu " nedeniyle kabul edilmediği, bu şekilde başvurularının engellendiği,

15/01/2015 tarihli Yurtdışından Alınan Doktora, Sanatta Yeterlilik, Doçentlik, Profesörlük Unvanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların yürürlük tarihinden önceki başvurusunun kabul edilmesi gerektiği, nitekim 15/01/2015 tarihli Usul Esasların Geçici 2. maddesinin de önceki Usul Esaslar uyarınca başvuru yapanların başvurularının başvuru tarihinde yürürlükte olan Usul Esaslara göre değerlendirilmesi gerektiğinin düzenlendiği, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda diplomalı olarak 2 yıl çalışmış olmak şeklinde bir şartın öngörülmediği,

yurtdışından almış olduğu doçentlik unvanı için Türkiye'de denklik verilmesi için yaptığı başvurunun reddi yolundaki işlemin dayanağı olan düzenlemelerin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.