Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/3616 K.2023/550

Dava konusu istem: Güney Deniz Saha Komutanlığı (İzmir) Adli Müşavirliğinde ... kadrosunda görev yapan davacı tarafından, genel idari hizmetler sınıfında yer alan hukuk uzmanı kadrosuna atanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Deniz Kuvvetleri Komutanlığı işlemi ile söz konusu atama işleminin dayanağı olan … tarih ve GNPP.:… sayılı Kadro Uygulama Emri konulu Milli Savunma Bakanlığı işleminin "2.TEŞKİLAT" başlıklı a.(3). maddesinin (ç) bendinin iptaline ve yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 20/04/2022 tarih ve E:2018/2249, K:2022/2032 sayılı kararıyla;

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 71. maddesine ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 46. maddesine yer verilerek,

Dava konusu düzenleyici işlem yönünden;

İdarelerin, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma hususunda takdir yetkisine sahip olduğu, kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğinin önceden saptanması her zaman mümkün olmadığı için gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla gerekli düzenlemeleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisinin bulunduğu belirtilerek,

Güney Deniz Saha Komutanlığında yer alan Askeri Mahkeme, Askeri Savcılık ve Adli Müşavirlik birimleri lağvedilerek Hukuk Hizmetleri Başkanlığının ve Hukuk Hizmetleri Başkanlığı bünyesinde; İdare, Disiplin ve Ceza Hukuku Şube Müdürlüğü ile Harekat ve Deniz Şube Müdürlüğü kurulmasına ilişkin dava konusu düzenleme, 926 sayılı Kanun'un "Hukuk hizmetleri başkanlıkları veya birimleri" başlıklı 46. maddesi uyarınca yapıldığından; idarenin, düzenleme yapma konusunda sahip olduğu takdir yetkisini, kamu yararı ve hizmet gereklerini gözeterek üst hukuk normlarına aykırı olmayacak şekilde kullandığı sonucuna varılmak suretiyle, dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmediği,

Dava konusu bireysel işlem yönünden;

Milli Savunma Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünce dosyaya sunulan 07/04/2022 havale tarihli dilekçe ekinde yer alan belgeden, davacının Güney Deniz Saha Komutanlığı Hukuk Hizmetleri Başkanlığına "..." olarak atandığı ve yeni kadro görev yerinde 04/04/2019 tarihi itibarıyla katılışını yaptığı anlaşıldığından, dava konusu atama işlemi yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı,

Yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi yönünden;

657 sayılı Kanun'un 71. maddesi ile davalı idareye, personelini sınıflarını da değiştirmek suretiyle atama konusunda takdir yetkisi tanınmış ise de, takdir yetkisinin kullanımının mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve kamu hizmetinin gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğunun idare hukukunun bilinen ilkelerinden olduğu,

Kadro Uygulama Emri konulu düzenleme ile Güney Deniz Saha Komutanlığında yer alan Askeri Mahkeme, Askeri Savcılık ve Adli Müşavirlik birimleri lağvedilerek Hukuk Hizmetleri Başkanlığı, Hukuk Hizmetleri Başkanlığı bünyesinde ise İdare, Disiplin ve Ceza Hukuku Şube Müdürlüğü ile Harekat ve Deniz Şube Müdürlüğünün kurulduğu,

Söz konusu düzenlemenin "3. PERSONEL" başlıklı bölümünün "b. Devlet Memuru" başlıklı alt bendinde; kapatılan müşavirlik, mahkeme, savcılıklar ve askeri ceza ve tutukevlerinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi görev yapan Devlet memurlarının atamalarının öncelikli olarak yeni kurulan hukuk hizmetleri birimlerine yapılmak üzere ilgili Kuvvet Komutanlıkları tarafından gerçekleştirileceği;

yeni teşkil çalışmaları kapsamında, kadroları değiştirilen, kaldırılan, yeniden ihdas edilen ya da kadrolara atama şartları değiştirilen personelin geçmişte verilmiş, kazanılmış olan her türlü statü, unvan, kadro dereceleri ile ilgili mali ve sosyal hakları korunarak bu haklardan yararlanmaya devam etmelerinin sağlanacağı, kadronun istifa, ölüm, emeklilik vb. gibi nedenlerden dolayı boşalması durumunda, kadronun özelliklerine göre yeni personelin temin edileceğinin kurala bağlandığı,

Anılan kural uyarınca, yapılan güncelleme ve yeni teşkil çalışmaları kapsamında, Hukuk Hizmetleri Başkanlığında ... kadrosunda çalışmaya devam eden ve kadrosu kaldırılarak yeni ihdas edilen hukuk uzmanı kadrosuna atanan davacının geçmişte kazanılmış olan unvanı korunarak işlem tesis edilmesi gerektiğinin açık olduğu,

Öte yandan, Dairelerince 10/10/2018 tarihli ara kararı ile Milli Savunma Bakanlığı ile Kuvvet Komutanlıklarının merkez ve taşra teşkilatlarının Hukuk Müşavirlikleri ve Hukuk Hizmetleri Başkanlıklarının kadro cetvellerinin istenildiği, cevaben gönderilen kadro cetvellerinin incelenmesinden; Milli Savunma Bakanlığı Hukuk Müşavirliğinin ve Kara ve Hava Kuvvet Komutanlıkları Hukuk Hizmetleri Başkanlıklarının yeniden yapılandırılması sonrasında da ... kadroları ihdas ettikleri, kadrolardan bir kısmında "208-Kadro Boşaltıldığında Kapatılacak Kadrodur" açıklaması yer aldığı, başka bir deyişle yeniden teşkilatlanma aşamasında ... kadrolarının tamamen kaldırılmadığının anlaşıldığı,

Bu durumda, yeniden teşkilatlanan İdarede hukuk hizmetlerinin devam ettiği, teşkilatlanma/yeni hukuk birimlerinin kurulması sonrası hukuk hizmetlerinin sağlanmasında 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinin saklı tutulduğu, davalı idare gibi bünyesindeki hukuk birimleri lağvedilerek yeni hukuk birimleri kurulan diğer Kuvvet Komutanlıklarında ... unvanlı kadrolara yine yer verildiği,

dava konusu edilen düzenlemenin "Personel" başlıklı bölümünde kadroları kaldırılan/değiştirilen personelin kazanılmış unvanlarının korunacağına ilişkin hüküm göz önüne alındığında, ... olarak görev yapan davacının, kadrosunun kaldırılarak yeni ihdas edilen hukuk uzman kadrosuna atanmasına ilişkin işlemde hukuka, dava konusu Kadro Uygulama Emri konulu düzenlemeye, kamu yararı ve hizmet gereklerine uyarlık görülmediğinden, Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle,

Dava konusu düzenleyici işlemin iptali istemi yönünden davanın reddine, davacının hukuk uzmanı kadrosuna atanmasına ilişkin bireysel işlemin iptali istemi yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bireysel işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu düzenleyici işlem yönünden de karar verilmesine yer olmadığı, atama işlemi yönünden ise iptal kararı verilmesi gerektiği, aleyhine yargılama giderlerine ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, dava konusuz kaldığından parasal haklara, genel bütçeli kuruluş oldukları için de aleyhlerine harca hükmedilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. Davalı idare tarafından, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın davanın reddine ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.