Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/3687 K.2023/1068

Dava konusu istem: Ankara ili, Haymana İlçe Müftülüğünde hizmetli olarak görev yapmakta olan davacının, imam hatip olarak görev yaptığı dönemdeki eylemleri nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin 1. fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; dava dosyası ile dava konusu işleme dayanak alınan soruşturma dosyasının incelenmesinden.

G.D. isimli şahıs tarafından davacı hakkında yapılan CİMER şikayeti üzerine, davacının Diyarbakır ilinde ikamet eden G.D. isimli kadınla Bingöl ilinde görev yaptığı dönemde tanıştığı, 2009-2018 yılları arasında arkadaşlık yaptığı, bu süreçte cep telefonu, whatsapp uygulaması v.b. araçlarla iletişim kurduğu, 2010 yılında msn üzerinden görüntülü konuşma yaptığı sırada adı geçen kadının mahrem görüntülerini cep telefonuna kayıt ederek elindeki video görüntüleri -istediğimi yapmazsan ailene bu görüntüleri gönderirim veya dediğimi yapmazsan olacakları biliyorsun vb.- ile basit tehdit ve şantajla ilişkisini sürdürdüğü,

Diyarbakır iline izine gittiği farklı tarihlerde adı geçen kadınla değişik kafe ve umuma açık yerlerde oturduğu, bu sırada kadının vücuduna elle dokunma ve öpme şeklinde cinsel davranışlarının olduğu, isteği üzerine adı geçen kadının, davacının görev yaptığı Haymana ilçesi, ...

Mahallesine 17/08/2015 tarihinde geldiği ve cami lojmanı olarak kullandığı evde 24/08/2015 tarihine kadar bir hafta birlikte kaldığı, ilk başta zorla sahip olmaya çalıştığı, ancak adı geçen kadının karşı koyması üzerine vazgeçtiği, evleneceğini söyleyerek kadının güvenini kazandıktan sonra aralarında bir çok defa cinsel birliktelik yaşandığı, 25/02/2018 tarihinde görev yaptığı mahalleden T.D. isimli kadınla nişanlandığı ve 15/08/2018 tarihinde evlendiği,

ancak G.D.'ye medeni durumunu söylemeyerek 2018 yılı Eylül ayına kadar oyaladığı iddialarıyla başlatılan soruşturma sonucunda, davacının bu eylemlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/1/(E-g) maddesi uyarınca memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak eylemi olarak değerlendirilmesi suretiyle ''meslekten çıkarma cezası'' ile cezalandırılması üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı;

Davacı hakkında şikâyette bulunan G.D. isimli şahsın kullandığı cep telefonundan davacıya ait cep telefonunun 2018 yılı Temmuz-Eylül ayı döneminde toplam 238 dakika 48 saniye arandığı ve 110 mesajın gönderildiği, yine aynı dönemde en çok konuşulanlar listesinin başında davacıya ait cep telefonunun yer aldığı, aralarında geçen whatsapp konuşmalarında aralarında cinsel birliktelik yaşandığının ve davacının bu durumu geçiştirmeye çalıştığının görüldüğü, nitekim soruşturma aşamasında davacının alınan ifadesinde cep telefonu ve whatsapp uygulaması üzerinden G.D. ile görüştüğünü ikrar ettiği;

yine G.D.'nin davacı ile Diyarbakır ilinde görüştüklerini belirttiği tarih ile davacının yıllık izin talep tarihlerinin birbiriyle uyumlu olduğu, adı geçen kadının davacının isteği üzerine görev yaptığı Haymana ilçesi, ...

Mahallesine 17/08/2015 tarihinde geldiği ve cami lojmanı olarak kullandığı evde 24/08/2015 tarihine kadar bir hafta birlikte kaldığı hususu tanık beyanlarıyla sabit olduğu gibi, davacı tarafından da ikrar edildiği, davacının tüm bu eylemleriyle memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiilini işlediği hususunun sübuta erdiği anlaşıldığından, 657 sayılı Kanun’un 125/1/(E-g) maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 25/11/2021 tarih ve E:2021/5178, K:2021/6178 sayılı kararıyla; dava dosyasında mevcut olan soruşturma raporu ve eki belgelerin incelenmesinden, davacıya isnat edilen, bir kişiyle sürekli arkadaşlık ve birliktelik şeklinde gerçekleştiği iddia edilen soruşturma konusu fiillerin, davacının mesleki faaliyeti ile ilgisi olmayan, mahremiyet alanına dahil özel yaşamı kapsamında kalan eylem ve davranışlar olduğu;

öte yandan, söz konusu fiillerin disiplin suçu olarak değerlendirilerek dava konusu işlem ile cezalandırılmasının, Anayasa'nın 20. maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 8. maddesi uyarınca 'özel hayata saygı hakkının' ihlali sonucunu da doğuracağı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle, ...

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı ısrar kararıyla, davacının istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kendisinden umduğunu bulamayan bir kadın tarafından hakkında atılan bir iftira sonucunda soruşturma raporu düzenlendiği, kabul etmemekle birlikte özel hayatını ihlal edecek şekilde, memuriyet görevine halel getirecek bir durum ve herhangi bir somut delil olmadan kendisine en ağır cezanın uygulandığı; ancak iddia edilen fiilin işlendiğine dair somut belge olmamasına rağmen ve fiilin ne zaman işlediğine dair belirlenmiş herhangi bir tarih olmamasına rağmen soyut gerekçeler gösterilerek ölçüsüz olarak 657 sayılı Kanun'un 125/1/(E-g) maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasının uygulandığı,

eyleminin anılan Kanun hükmündeki suç tanımına uymadığı, disiplin hukukunda yer alan tipiklik şartının gerçekleşmediği; iddia edildiğinin aksine bir kadınla ilişkisini iş ortamına yansıtarak alenileştirdiği ve özel hayatına ilişkin konuları meslek hayatına olumsuz şekilde yansıttığı, diğer bir ifade ile kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesine engel olduğu yönünde herhangi bir tespit bulunmadığı; cezalandırılmasında özel hayatı kapsamındaki davranışlarının belirleyici olduğu,

söz konusu kadınla en son görüştüğü tarihin 24/08/2015 tarihi üzerinden 4 yılı aşkın süre geçmiş olması sebebiyle bu iddialarla ilgili ceza tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu; hakkındaki soyut beyan ve iddialar doğru kabul edilerek cezalandırıldığı, savunmasına itibar edilmediği, maddi gerçek şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulmadığı hâlde disiplin hukukunun temel ilkelerine aykırı olarak cezanın uygulandığı; ısrar kararının temyizen incelenerek bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin usule ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği, davacının ileri sürdüğü iddiaların hukuki ve maddi yönlerden mesnetsiz olduğu, temyiz talebinin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Her ne kadar, davacı tarafından, "cezalandırılmasında özel hayatı kapsamındaki davranışlarının belirleyici olduğu" iddia edilmişse de, şikâyette bulunan G.D. isimli kadının, davacının din görevlisi olarak görev yaptığı Haymana ilçesi, ... Mahallesine 17/08/2015 tarihinde geldiği ve cami lojmanı olarak kullandığı evde 24/08/2015 tarihine kadar bir hafta birlikte kaldıkları hususunun, tanık anlatımları ve davacı beyanı ile sabit olup, bu hâliyle kamusal alana da yansımış olan eylemlerinin, ifa ettiği kamu hizmetini, toplumla temas hâlinde yerine getirmekle yükümlü bulunan ve ahlakı ve yaşayış tarzı ile topluma örnek olması gereken davacının görevini de etkiler boyuta ulaştığı anlaşıldığından, davacının özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiği yolundaki iddiasına itibar edilmemiştir.

KARŞI OY

X- Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Ankara ili, Haymana İlçe Müftülüğünde hizmetli olarak görev yapmakta olan davacının, imam hatip olarak görev yaptığı dönemdeki idari soruşturmaya konu olup sübuta eren fiillerinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanun'un 125/1/(E-g) maddesinde yer verilen “memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” kapsamında bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, davacının bu fiilleri nedeniyle, davalı idarece Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde sayılan "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşıma şartını görevi sırasında kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Kanun’un 98. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesi mümkündür.

Bu itibarla, davacının, 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesi mümkün iken, bu yapılmayarak, sonuçları itibarıyla daha ağır olan 657 sayılı Kanun'un 125/1/(E-g) maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyiz isteminin kabulüyle, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:... , K:... sayılı ısrar kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.