Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/878 K.2022/2268

Dava konusu istem: 25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Norm Geliştirme Merkezi Usul ve Esasları Yönetmeliği'nin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 25/10/2021 tarih ve E:2021/6538, K:2021/4755 sayılı kararıyla, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 30/06/2021 tarih ve E:2020/1734, K:2021/1359 sayılı usul yönünden bozma kararına uyularak;

Anayasa'nın 124. ve 135. maddeleri, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nun 2., 33. ve 39. maddeleri, Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (e) bentleri, 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 549., 550., 551., 630., 631. ve 632. maddelerinde yer alan kurallar aktarılarak,

Dava konusu Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde yer alan "EMO Normu olarak yayımlanır" ibaresi, 5. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde yer alan "yayımlanır” ibaresi, 5. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan "Norm yayımlama yetkisi Oda Yönetim Kuruluna aittir." düzenlemesi ve 8. maddesinin ilk cümlesinde yer alan "bir normun yayımlanması için son kararı veren komitedir" ibaresi yönünden;

Norm hazırlama ve yayımlama sürecinin, Yönetmelik'in 6. maddesinde, "Norm Hazırlama Programına konu teklifi", "Tasarının hazırlanması", "Etüt", "Kabul ve yayımlama", "Sistematik gözden geçirme" başlıkları altında düzenlendiği, "Kabul ve yayımlama" başlıklı (ç) bendinde, "Taslak metin, etüt sürecinin ardından Norm Geliştirme Merkezi tarafından numaralandırılır ve Teknik Komite gündemine alınır. Teknik Komite incelemesinin ardından varsa gerekli düzeltmeler yapılır ve Norm Geliştirme Merkezi Müdürü tarafından Oda Yönetim Kurulu onayına sunulur. Oda Yönetim Kurulu onayının ardından EMO Normu olarak yayımlanır." düzenlemesine yer verildiği,

Davacı tarafından, norm yapımı ile ilgili olarak, açıkça tanınmış bir yetkiye 6235 sayılı Kanun'da yer verilmediği, düzenlenen yetkinin, norm düzenlemek değil, normları incelemek ve bunlar hakkındaki görüş ve düşünceleri bildirmekten ibaret olduğu, 132 sayılı Kanun ile Türk Standardları Enstitüsü kurularak her türlü madde ve mamüller ile usul ve hizmet standartlarını yapmak görevinin bu kuruma verildiği, norm alanında Kanun ile yetki TSE'ye verildiğinden, dava konusu Yönetmelik iptal edilmediği sürece, TSE tarafından çıkarılan normun yanına sözü edilen merkezce yayımlanacak çeşitli normların da ekleneceği ve uygulamada ikilik, tereddüt ve kargaşa doğacağının belirtildiği,

Dava konusu Yönetmelik düzenlemeleri ile mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; her türlü madde ve mamulleri ile usul ve hizmet standartlarını yapmak gayesiyle Türk Standardları Enstitüsü'nün kurulduğu, Enstitüye her türlü standartları hazırlamak veya hazırlatmak görevi verildiği, standartların ihtiyari olduğu, standardın ilgili olduğu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının onayı ile mecburi kılınabileceği, ancak, bir standardın mecburi kılınabilmesi için Türk Standardı olması gerektiği, 6235 sayılı Kanun'da davalı Odaya norm hazırlama konusunda bir yetki verilmediği,

Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği'nin 7. maddesinde verilen yetkinin ise, meslekle ilgili standartları, normları, incelemek, bunların değiştirilmesi, geliştirilmesi ve yenilerinin oluşturulması yolunda çalışmalar yapmaktan ibaret olduğu, bu suretle, davalı Odanın standart ve normların değiştirilmesi, geliştirilmesi ve yenilerinin oluşturulması yolunda çalışmalar yapma konusunda yetkisinin bulunduğu kuşkusuz olmakla birlikte, kabul edilen standartları yayımlamak görevinin Türk Standardları Enstitisü'ne verildiğinin anlaşıldığı,

Bu nedenle, Yönetmelik'in 1. fıkrasının 6. maddesinin (ç) bendinde yer alan "EMO Normu olarak yayımlanır" ibaresinde hukuka uygunluk bulunmadığı,

Yönetmelik'in "Norm hazırlama politikası” başlıklı 5. maddesinde ise, "(1) Norm hazırlama kürecinde aşağıdaki hususlara dikkat edilir:

a) Mevcut ve olası problemler dikkate alınarak, belirli bir konuda ortak ve tekrar eden kullanımlar için en uygun düzeyde bir düzen gerçekleştirilmesi amacıyla normlar hazırlanır.

b) Normlar hazırlanırken kamu yararı gözetilir.

c) Bir ürünü, hizmeti, sistemi veya ticari kuruluşun çıkarlarını gözeten normlar hazırlanamaz.

ç) Normlar aksi yönde karar alınmadıkça açık olarak yayımlanır.

d) Normlar hazırlanırken tüm tarafları temsil edecek şekilde görüş alınır.

e) Norm yayımlama yetkisi Oda Yönetim Kuruluna aittir.” düzenlemesine yer verildiği,

Yönetmelik'in "Teknik Komite” başlıklı 8. maddesinde, "Norm Geliştirme Merkezi Teknik Komitesi, bir normun yayımlanması için son kararı veren komitedir. Tüm çalışma grupları ile ilgili kuruluşlardan gelen görüşler bu komitede değerlendirilir. Teknik Komite üyeleri oda üyelerinden veya ilgili teknik uzmanlardan oluşur ve 3 yıllığına Oda Yönetim Kurulu tarafından görevlendirilir. Teknik Komite üyelerinin sayısı, en az 5 olmak üzere tek sayı şeklinde Oda Yönetim Kurulu tarafından belirlenir. Teknik Komite üyelerine Oda Yönetim Kurulu tarafından belirlenen tutarda huzur hakkı ödenir. Teknik Komite ile çalışma gruplarının çalışma usul ve esasları yönerge ile düzenlenir." hükmünün yer aldığı,

Yukarıda belirtildiği üzere, kabul edilen standardları yayımlamak görevinin Türk Standartları Enstitisü'ne verilmiş olması nedeniyle Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde yer alan "EMO Normu olarak yayımlanır” ibaresinde hukuka uygunluk görülmediğinden,

Yönetmelik'in "Norm hazırlama politikası" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde yer alan "Normlar aksi yönde karar alınmadıkça açık olarak yayımlanır." düzenlemesindeki "yayımlanır" ibaresi ile (e) bendinde yer alan "Norm yayımlama yetkisi Oda Yönetim Kuruluna aittir." düzenlemesinde ve Teknik Komiteyi düzenleyen 8. maddesinin ilk cümlesinde yer alan "Norm Geliştirme Merkezi Teknik Komitesi, bir normun yayımlanması için son kararı veren komitedir" düzenlemesindeki "bir normun yayımlanması için son kararı veren komitedir" kısmında da hukuka uygunluk görülmediği,

Dava konusu Yönetmelik'in diğer kısımları yönünden;

Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer verilen yetki kapsamında kaldığı anlaşılan ve kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olmayan davanın bu kısmının reddi gerektiği gerekçeleriyle,

Dava konusu Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde yer alan "EMO Normu olarak yayımlanır" ibaresinin, 5. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde yer alan "yayımlanır” ibaresinin, 5. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan "Norm yayımlama yetkisi Oda Yönetim Kuruluna aittir." düzenlemesinin ve 8. maddesinin ilk cümlesinde yer alan "bir normun yayımlanması için son kararı veren komitedir" ibaresinin iptaline, diğer kısımları yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 6235 sayılı Kanun ile davalı Odaya verilen yetkinin, norm hazırlamak değil, normları incelemek ve bunlar hakkındaki görüş ve düşünceleri ilgililere bildirmekten ibaret olduğu, 132 sayılı Kanun ile Türk Standardları Enstitüsü kurularak her türlü madde ve mamüller ile usul ve hizmet standartlarını yapmak görevinin bu Kuruma verildiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, 6235 sayılı Kanun ile Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği'nin 7. maddesi uyarınca hazırlanan dava konusu Yönetmelik'te hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın iptale ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş; davalı idare tarafından ise savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nun 39. maddesinde yer alan "Bu Kanun hükümleri müteşebbis heyetlerce ihzar ve Birlik Umumi Heyetince tasvip edilecek bir talimatname ile tatbik olunur." hükmü temel alınarak yürürlüğe konulan Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, "Meslekle ilgili standartları, normları, yönetmelik ve teknik şartnameleri, sözleşme tiplerini ve benzeri tüm bilimsel evrakı incelemek, bunların değiştirilmesi, geliştirilmesi ve yenilerinin oluşturulması yolunda çalışmalar yapmak" Odanın amaçları arasında sayılmıştır.

Davalı idareye, Türk Mühendis Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi ile standart ve normların değiştirilmesi, geliştirilmesi ve yenilerinin oluşturulması yolunda çalışmalar yapma yetkisinin verildiği, bu suretle dava konusu Yönetmelik'in verilen bu yetkiye uygun olarak düzenlendiği görülmektedir.

Davacı tarafından, 132 sayılı Kanun ile Türk Standardları Enstitüsü kurularak her türlü madde ve mamüller ile usul ve hizmet standartlarını yapmak görevinin bu kuruma verildiği, norm alanında Kanun ile yetki TSE'ye verildiğinden, dava konusu Yönetmelik iptal edilmediği sürece, TSE tarafından çıkarılan normun yanına sözü edilen merkezce yayımlanacak çeşitli normların da ekleneceği ve uygulamada ikilik, tereddüt ve kargaşa doğacağı belirtilmekte ise de, Odanın norm hazırlama sürecine dair çalışmalarının gerek Ekonomi Bakanlığı, gerekse TÜRKAK ile ilişki içinde sürdürüldüğü, norm hazırlanmasının objektif, bilimsel bir temele dayanması,

konunun uzmanları ile diğer kurum ve kuruluşların da katkılarının alınabilmesi için, tüm süreci içerecek düzenleme yapılması ihtiyacı nedeniyle dava konusu Yönetmelik ile düzenleme yapıldığı anlaşıldığından, temyize konu Daire kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla, karara bu kısım yönünden katılmıyorum.