Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/1196 K.2024/130

Dava konusu istem: Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığında başkan yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, başka bir göreve atanmak üzere bu görevden alınmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;

Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı başkan yardımcılığı kadrosunun üst düzey kadro olduğu, üst düzey kamu yöneticilerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları;

ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda atama yapma ve görevden alma konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin bu tür kadrolar için daha geniş olduğunun kabulü gerektiği, bu görevlerden başka görevlere atanmaya ilişkin işlemlerin kazanılmış hakları veya genel olarak hukuk güvenliği ilkesini ihlal eden bir yönü bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının bu görevinden alınması yolunda tesis edilen işlemde hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla dava konusu işlemde hukuki isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinafa konu kararın usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 26/04/2022 tarih ve E:2021/2369, K:2022/2184 sayılı kararıyla;

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının geçmiş hizmetlerinin değerlendirilmesinden, davalı İdare bünyesinde iki yıldan fazla bir süre daire başkanlığı, iki yıla yakın bir süre de başkan yardımcılığı görevini ifa ettiği, bu süre zarfında, söz konusu görevleri ile ilgili olarak hakkında hiçbir adli ve idari soruşturma açılmadığı gibi disiplin cezası da almadığı ve görevinde başarısız veya yetersiz olduğu yönünde de nesnel ve hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığı,

Bu durumda, davacının görevinden alınmasını gerektirecek somut bir tespitin davalı idarece sunulamaması karşısında, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak davacının, başka bir göreve atanmak üzere başkan yardımcılığı görevinden alınmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin verilen Mahkeme kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarenin dava konusu işlemi ne sebeple tesis ettiğini açıklamadığı, davacıya ait başarısızlık, performans yetersizliği, soruşturma, disiplin cezası ve benzeri bir neden de ileri sürmediği, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ısrar kararının temyiz incelemesi sonucu bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, kamu hizmetinin sürekli, etkili ve verimli bir biçimde yürütülmesi sağlanmak üzere kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davanın reddi yönünde verilen kararın, usule ve esasa uygun olup temyiz talebinin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile, … Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümünden 1997 yılında mezun olmuş ve 2003-2005 yılları arasında yüksek lisans yapmış, 1997-1998 ve 1999-2000 tarihleri arasında iki ayrı özel firmada mühendis olarak çalışmış, 2000-2008 yılları arasında Kırıkkale Üniversitesinde öğretim görevlisi olarak, 2008-2012 yılları arasında Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğünde şube müdürü olarak görev yapmış, 12/05/2012 - 01/08/2014 tarih aralığında Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığında daire başkanlığı, 01/08/2014-14/01/2016 tarih aralığında başkan yardımcısı olarak görev yapmış, dava konusu 14/01/2016 tarih ve 1228 sayılı işlem ile başka bir göreve atanmak üzere başkan yardımcılığı görevinden alınmıştır.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesinin 1. fıkrasında; "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen madde ile memurların naklen atanmaları konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin kullanımının, mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu İdare Hukukunun bilinen ilkelerindendir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca, bir idari işlem, dava konusu edilmesi halinde diğer unsurları yanında sebep unsuru yönünden de yargı merciince hukuka uygunluk denetimine tabi tutulacak olup, sebep unsuru, idareyi işlem tesis etmeye sevk eden maddi veya hukuki durumlardır. İdare hukukunda sebepsiz idari işlemin olamayacağı, idarenin tüm işlemlerinin, idari faaliyetlerin nihai amacı olan kamu yararını gerçekleştirmeye yönelen bir sebebe dayanması gerektiği, bu anlamda, hakkında idari işlem tesis edilenlerce hukuka aykırılık iddialarının etkin bir biçimde ileri sürülebilmesi ve yargı mercii tarafından idari işlemin hukuki denetiminin gerçekleştirilebilmesi için idarece, tesis edilen işlemin maddi ve hukuki sebeplerinin ortaya konulması gerektiği açıktır.

Somut uyuşmazlıkta; davacının, davalı idare bünyesinde iki yıldan fazla bir süre daire başkanlığı, iki yıla yakın bir süre de başkan yardımcılığı görevini ifa ettiği, davalı idarece, davacının başkan yardımcılığı görevinden alınmasını gerektirecek herhangi bir sebep gösterilmeksizin, takdir yetkisine dayalı olarak dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davalı idare tarafından hem dava konusu işlemde, hem de dava konusu uyuşmazlıkta verilen savunmalar ile temyize cevap dilekçesinde dava konusu işlemin tesis edilmesine yönelik haklı bir sebep ortaya konulamadığından, salt takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı davacının istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X-5902 sayılı Kanunun "Başkanın görevleri" başlıklı 7. maddesinde, Başkanın, Başkanlığın en üst amiri olduğu ifade edilmiş, afet ve acil durum hallerinde müdahaleyi koordine etmek ve üst makamları bilgilendirmek, sivil savunma arama ve kurtarma birlik müdürlüklerinin görev yerlerini, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ve sivil toplum kuruluşları ile koordine ederek belirlemek görev ve yetkileri Başkana verilmiş, Başkanın, bu Kanunda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden Başbakana karşı sorumlu olduğu düzenlenmiştir.

Anılan Kanunun “Başkan yardımcıları" başlıklı 7/A maddesinde ise, Başkana yardımcı olmak üzere en fazla iki Başkan Yardımcısı atanabileceği, Başkan Yardımcılarının, Başkan tarafından verilen görevleri yerine getireceği ve Başkana karşı sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Karar alma sürecindeki hız ve alınan kararların neticeleri itibarıyla davalı idarenin yürüttüğü hizmetin özellikleri göz önüne alındığında, hizmetin yürütülmesini koordine eden ve ekiplerin uyumlu çalışmasında kritik bir konumda olan başkan yardımcısının görevlerinin doğrudan Başkan tarafından belirlendiği ve Başkan Yardımcısının Başkana karşı sorumlu olduğu, gerektiğinde Başkana vekalet ettiği anlaşılmaktadır.

Kurumun geleceğe dönük plan ve hedeflerini gerçekleştirmede en üst düzeyde sorumlu olan Başkana, bu görevlerini yerine getirmede yardımcı olacak başkan yardımcısının, Kanun'da sayılan görevlerin daha verimli bir şekilde yerine getirilmesi amacıyla atanabileceği ve/veya görevden alınabileceği dikkate alındığında, dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçe ile ısrar kararının onanması gerektiği görüşüyle karara karşıyım.

KARŞI OY

XX-Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının, usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.