Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2081 K.2024/366

Dava konusu istem: Tekirdağ ili, Çerkezköy ilçesi, ...Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız olarak 4 blok imalat yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca davacıya Çerkezköy Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla verilen imar para cezasının 539.611,80 TL'lik kısmının tahsili amacıyla Çerkezköy Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37, 55 ve 58. maddelerine yer verilerek,

Dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan, davacının 1.286.766,60 TL imar para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Çerkezköy Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla anılan Belediye Encümeni kararının 539.611,80 TL'lik imar para cezasına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf bavurusunun İstanbul Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:...

K:...sayılı kararıyla reddedildiği, dolayısıyla tahakkukun tahsil edilebilir aşamaya geldiği görüldüğünden 1.286,766,60-TL imar para cezasının 539.611.80-TL'lik kısmı bakımından Çerkezköy Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğünce tanzim olunan ... tarih ve ... sayılı, 539.611,80 TL meblağlı ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Dosyanın ve UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden; dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan, davacının 1.286.766,60 TL imar para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Çerkezköy Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda, Belediye Encümeni kararının 747.154,80 TL'lik imar para cezasına ilişkin kısmının iptaline, 539.611,80 TL'lik imar para cezasına ilişkin ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmesi üzerine anılan karar doğrultusunda imar para cezasının 539.611,80 TL'lik kısmının tahsili amacıyla dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin düzenlendiği, İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarına karşı taraflarca istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairelerinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla istinaf başvurularının reddine karar verildiği,

Bu durumda, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42.maddesi uyarınca Çerkezköy Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla davacıya verilen 1.286.766,60 TL imar para cezasına karşı açılan davada, para cezasının hukuka uygunluğu yargı kararıyla saptanan 539.611,80 TL'lik kısmının tahsili amacıyla davacı sendika adına düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık, davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararında hukuki isabetsizlik görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 17/01/2023 tarih ve E:2022/7334, K:2023/185 sayılı kararıyla;

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55 ve 58. maddelerine yer verilerek,

Dosyanın ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden; dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan, davacının 1.286.766,60 TL imar para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Çerkezköy Belediye Encümeninin ... tarih ve... sayılı kararına karşı açılan davada, anılan Belediye Encümeni kararının 747.154,80 TL'lik imar para cezasına ilişkin kısmının iptaline, 539.611,80 TL'lik imar para cezasına ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine ilişkin...

İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla imar para cezasına konu ruhsatsız kısımlar belirlenmeksizin düzenlenen yapı tatil tutanağına dayanılarak verilen imar para cezasının tamamı hakkında iptal kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğunun anlaşıldığı,

Bu durumda; dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan imar para cezasına karşı açılan ve yukarıda bahsedilen davada verilen söz konusu bozma kararı üzerine yeniden verilecek karar dikkate alınarak oluşacak yeni hukuki duruma göre bakılmakta olan davada yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55 ve 58. maddelerine yer verilerek,

Dosyanın ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden; dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan, davacının 1.286.766,60 TL imar para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Çerkezköy Belediye Encümeninin ... tarih ve ...sayılı kararına karşı açılan davada, anılan Belediye Encümeni kararının 747.154,80 TL'lik imar para cezasına ilişkin kısmının iptaline, 539.611,80 TL'lik imar para cezasına ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine ilişkin ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurunun reddine ilişkin Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 10/11/2022 tarih ve E:2021/4641, K:2022/9394 sayılı kararıyla imar para cezasına konu ruhsatsız kısımlar belirlenmeksizin düzenlenen yapı tatil tutanağına dayanılarak verilen para cezasının tamamı hakkında iptal kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla imar para cezasına ilişkin kısımları yönünden önceki kararda ısrar edilmesine karar verildiğinin anlaşıldığı,

Bu durumda, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca Çerkezköy Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile verilen 1.286.766,60 TL imar para cezasına karşı açılan davada, para cezasının hukuka uygunluğu yargı kararıyla saptanan 539.611,80 TL'lik kısmının tahsili amacıyla davacı sendika adına düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık, davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararında hukuki isabetsizlik görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu ödeme emrinin dayanağı imar para cezasının iptali istemiyle açılan davada verilen Mahkeme kararının temyiz edildiği ve henüz kesinleşmediği, temyiz incelemesinin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun E:2023/1687 sayılı dosyasında devam ettiği, dolayısıyla temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında imar para cezasının hukuka uygunluğunun yargı kararıyla saptandığı yolundaki gerekçenin gerçeği yansıtmadığı, bu çerçevede yargılama devam ederken davalı idarenin mükerrerlik oluşturacak ve imar barışından kaynaklı hakları etkisiz hale getirecek şekilde ödeme emri düzenlenmesinin yasal dayanaktan yoksun olduğu,

işlemin tesis edildiği 2020 yılı itibarıyla 3194 sayılı Kanun'a eklenen geçici 16. madde hükmü gereği 31/12/2017 tarihinden önce yapıldığı hususunda şüphe bulunmayan ve buna bağlı olarak yapı kayıt belgesi alınmış davacıya ait yapılar hakkında yıkım ve imar para cezası uygulanmasının hukuken mümkün olmadığı, bu nedenle söz konusu yapılardan dolayı verilen imar para cezasının davalı idarece iptal edilmesi gerektiği, nitekim konuya ilişkin yüksek mahkeme kararlarının da bu yönde olduğu ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan, 1.286.766,60 TL imar para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Çerkezköy Belediye Encümeninin... tarih ve ... sayılı kararına karşı açılan davada, anılan Belediye Encümeni kararının 747.154,80 TL'lik imar para cezasına ilişkin kısmının iptali, 539.611,80 TL'lik imar para cezasına ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddi yolundaki ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 10/11/2022 tarih ve E:2021/4641, K:2022/9394 sayılı kararıyla bozulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi...

İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla imar para cezasına ilişkin kısımları yönünden önceki kararda ısrar edilmesine karar verilmiş, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/12/2023 tarih ve E:2023/1687, K:2023/3149 sayılı kararıyla anılan ısrar kararının davanın reddine ilişkin kısmının onanmasına ve iptale ilişkin kısmının ise bozulmasına karar verilmiştir.

KARŞI OY

X- 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 25. maddesinde, idare mahkemeleri tarafından verilen nihai kararların Danıştayda temyiz yoluyla inceleneceği ve karara bağlanacağı ve 38. maddesinde ise, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun idare mahkemelerinden verilen ısrar kararları ile idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları temyizen inceleyeceği kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesinin 3. fıkrasında, Bölge İdare Mahkemesinin Danıştayca verilen bozma kararına uymayarak eski kararında ısrar edebileceği belirtilmiş; aynı maddenin 5. fıkrasında, Bölge İdare Mahkemesinin verdiği ısrar kararının temyiz denetiminin konusuna göre Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulunca yapılacağı belirtilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince, bölge idare mahkemelerince verilen ısrar kararlarının temyiz denetimi Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca yapılmaktadır. Bir kararın ısrar kararı sayılabilmesi için ise bozulan önceki kararla aynı sonucu ve aynı gerekçeyi içermesi ve bozma kararı çerçevesinde yapılmış bir inceleme ve değerlendirme sonucunda yani bozma kararına uyularak verilmemiş olması gerekmektedir. Aksi takdirde; bozma üzerine verilen karar bozulan önceki kararla aynı sonucu içerse dahi ısrar kararı olarak değerlendirilemeyecektir.

Dosyanın incelenmesinden; temyize konu kararın Danıştayca bozulan ilk karar ile aynı sonucu içerdiği, ancak gerekçesi itibarıyla ilk karardan farklı olduğu, anılan kararın bozma kararı çerçevesinde yapılan bir değerlendirme sonucunda ve ilk karardan farklı bir gerekçeyle verildiği, dolayısıyla her ne kadar ısrar suretiyle verildiği belirtilmişse de aslında bozmaya uyma niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, ısrar kararı niteliğinde olmayan bu kararın temyiz incelemesinin Danıştay Altıncı Dairesince yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, dosyanın Danıştay Altıncı Dairesine gönderilmesi gerektiği oyuyla, işin esası incelenmek suretiyle verilen karara bu yönden katılmıyoruz.