Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2239 K.2023/2148

Dava konusu istem: Polis Meslek Eğitim Merkezinden mezun olan davacının, eğitim sonu sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla. Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğünde öğrenim süresini tamamlayan davacının mezuniyetinden sonra yapılan sözlü sınavda sorulan 325 numaralı sorunun ''İdare Hukuku alanındaki yaptırımlar nelerdir.

Sıralayınız.'' olduğu, sorulan soruya idarece düzenlenen cevap anahtarında belirtilen cevabın net ve seçeneklerden ibaret olduğu, yoruma açık bulunmadığı, dolayısıyla soruya verilen cevaplara verilecek puanların da birbirine yakın takdir edilebileceği, ancak davacının verdiği cevabın tutanağa bağlanmaması sebebiyle mesleki bilgi düzeyi kriterine sınav komisyon üyelerince 40 üzerinden 20, 30, 25, 15, 10 gibi farklı puanlar takdir edildiği, başka bir deyişle aynı cevaba bir komisyon üyesince 40 üzerinden 30 puan verilirken bir diğerince 10 puan takdir edildiği, puanlar arasında üç kat kadar fark olduğu,

davacıya verilen puanların birbiriyle uyuşmadığı ve bu hali ile takdir yetkisinin objektif olarak kullanılmadığı anlaşıldığından, davacının yapılan sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesinin sağlanması gerektiği;

öte yandan, sözlü sınavda adayların verdiği cevapların, sınavın gerçekleştirildiği mevzuatta farklı bir düzenleme bulunmaması halinde tutanağa geçirilmesine gerek bulunmadığından, İdare Mahkemesi kararının "cevabın tutanağa bağlanmaması sebebiyle" şeklindeki kısmının, karar gerekçesinden çıkarılarak istinaf başvurusunun düzeltilmek suretiyle reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 06/04/2023 tarih ve E:2022/3477, K:2023/1832 sayılı kararıyla.

Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklarda Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 7. maddesine uygun bir şekilde sınav komisyonunun, sınav komisyonunun soracağı sorular için ise Polis Akademisi Başkanlığınca ayrı bir sınav soru hazırlama komisyonunun oluşturulduğu, her bir adaya soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanan sorular arasından çektirilen sorunun sorulduğu,

yine belirtilen Yönetmeliğin 8. maddesi uyarınca, 5 kişilik sınav komisyonunca çektirilen kartta bulunan sorunun cevaplanmasının istenildiği ve yapılan değerlendirme neticesinde, "mesleki bilgi düzeyi" için başkan tarafından 20 puan, dört üye tarafından sırasıyla 30, 25, 15, 10 puan, "bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü" için başkan tarafından 10 puan ve dört üye tarafından sırasıyla 10, 10, 15, 15 puan, "özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı" için başkan tarafında 10 puan ve dört üye tarafından sırasıyla 5, 5, 10, 10 puan, "liyakati, temsil kabiliyeti,

davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu" için başkan tarafından 10 ve dört üye tarafından sırasıyla 5, 10, 10, 15 puan verildiği, davacının sınav puanının aritmetik ortalamasının (50) puan olarak belirlendiği ve (70) puanın altında kalarak başarısız olduğu; bu durumda, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, sınav komisyonunun Yönetmelik hükümlerine uygun olarak oluşturulduğu, oluşturulan bu komisyonca önceden başka bir komisyon tarafından hazırlanan sınav sorularından davacıya kura çektirilmek suretiyle soru sorulduğu,

yapılan sınav sonucunda davacıya komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı not takdir edilmek ve bu notların ilgili Kanun ve Yönetmeliğin sözlü sınava ilişkin düzenlemelerine uygun olarak yapılan sınav neticesinde aritmetik ortalaması alınmak suretiyle sınav değerlendirmesinin yapıldığı, sınavın objektif olarak yapılmadığını ortaya koyacak herhangi bir çelişki de bulunmadığı anlaşıldığından, davacının yapılan sözlü sınavda (50) puan alarak başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; bu itibarla dava konusu işlemin iptali yönündeki ...

İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun düzeltilmek suretiyle reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacıya sözlü sınavda sorulan "İdare Hukuku alanındaki yaptırımlar nelerdir.

Sıralayınız." sorusunun cevabının davalı idarece dosyaya sunulan belgeye göre "1-Yokluk 2-İptal 3-Diğer Yaptırımlar" şeklinde şıklı olmakla birlikte kesin ve net olarak ve sayma yolu ile belirlenmiş olduğundan bu soruya davacı tarafından verilen cevaba komisyon başkanı ve üyelerince takdir edilecek puanın aynı olması gerektiği, buna karşılık davacı hakkında düzenlenen sözlü sınav puan değerlendirme formunun incelenmesinden, davacıya mesleki bilgi düzeyi kriteri yönünden 20, 30, 25, 15 ve 10 puan takdir edildiği, dolayısıyla sözlü sınavda idareye tanınan takdir yetkisinin objektif olarak kullanılmadığı,

istinafa konu idare mahkemesi kararının bu gerekçesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığı, Danıştay Onikinci Dairesinin 17/11/2021 tarih ve E:2021/2906, K:2021/5858 sayılı, 30/03/2023 tarih ve E:2022/3949, K:2023/1556 sayılı kararlarının da bu yönde olduğu gerekçesi eklenerek istinaf başvurusunun düzeltilmek suretiyle reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mevzuat hükümleri doğrultusunda düzenlenen sınava ilişkin belgeler incelendiğinde işlemde hukuka aykırılık bulunmadığının anlaşılacağı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Polis Meslek Eğitim Merkezinden mezun olan davacı, katıldığı eğitim sonu sözlü sınavında başarısız olmuştur. Davacı tarafından, başarısız sayılmasına ilişkin işlem iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun ek 1. maddesinin 3. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte öğrenime devam edenler dahil, bu Kanun ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu gereğince, polis eğitim kurumlarında ya da Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır." hükmüne yer verilmiştir.

03/06/2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 5. maddesinde, "(1) Polis eğitim kurumları ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrenciler, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmalarından önce sınava tabi tutulur." kuralı yer almış.

7. maddesinde, soru hazırlama komisyonu, sınav komisyonu ve merkezi sınav komisyonunun oluşturulması ve görevleri düzenlenmiş. 8. maddesinde ise "(1) Soru Hazırlama Komisyonu tarafından bastırılan sorular arasından adaylara soru kartı çektirilerek cevaplaması istenir. Komisyon tarafından adaya konu ile ilgili ilave sorular sorulabilir.

(2) Sınav komisyonları tarafından yapılacak sözlü sınavda adaylar; a) Mesleki bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, yönlerinden yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler.

(3) Adaylar, Sınav Komisyonu üyeleri tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için kırk puan, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri için yirmişer puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın sınav puanı tespit edilir. (4) Adayın sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir.

Başarısız olan adayın aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları merkezi sınav komisyonuna bildirilir. ..." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.

Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.

Davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin dayanağı olan sözlü sınav komisyonu başkanı ve üyelerince verilmiş puanlara ilişkin tutanak ve sınav sonuçlarına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden, sözlü sınavın yukarıda açıklanan şekilde nesnel olarak yapıldığı ve yargısal denetim için aranan bütün koşulları sağladığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının girdiği sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun düzeltilmek suretiyle reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.