Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/244 K.2023/2565

Dava konusu istem: Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı "İcra Performans Değerlendirmesine İlişkin Usul ve Esaslar ile 2017 yılı Haziran ve Aralık Ayı Teşvik İkramiyesi" konulu Oluru ile bu Olur ekinde yer alan "Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri" ve "Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli"nin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 16/06/2022 tarih ve E:2019/1202, K:2022/3870 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiş,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek Geçici 16.; 07/06/1987 tarih ve 19480 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Esasların, 27/07/1993 tarih ve 1993/4664 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişik 9/2 ve 13.; Maliye Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile vizelenen Kültür ve Turizm Bakanlığı (Orkestra-Koro-Topluluk) Hizmet Sözleşmesi'nin 2/1. madde hükümleri aktarıldıktan sonra;

Anılan Hizmet Sözleşmesi uyarınca, 16/05/2017 tarih ve E.87001 sayılı Bakan Onayı ile İcra Performans Değerlendirmesine İlişkin Usul ve Esaslar ile eki "Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri" ve "Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli"nin yürürlüğe girdiği,

"Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli"nin 5. maddesi ile bu cetvelin "Değerlendirmeye Alınmayacaklar" başlıklı bölümünün 3. maddesinde yer alan; "disiplin hükümlerince kademe ilerlemesi durdurulması cezası alanlar" kısmı yönünden;

Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli'nin 5. maddesinde, "Hizmet Sözleşmesinin 2. maddesinin üçüncü fıkrası gereği teşvik ikramiyesinin, Bakanlıkça tespit edilen ilke ve esaslara uyan personelden teşvik dönemi içinde uyarma cezası, kınama cezası ve aylıktan kesme cezası alanlara disiplin cezalarının sayısı ve ağırlık derecelerine göre oranlanarak düşük ödenmesi" kuralına yer verildiği,

"Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli"nin "Değerlendirmeye Alınmayacaklar" başlıklı bölümün 3. maddesinde ise, disiplin hükümlerince kademe ilerlemesi durdurulması cezası alanların 2017 yılı Haziran ve Aralık ayında teşvik ikramiyesi ödenmesi bakımından değerlendirmeye alınmayacağı düzenlemesinin yapıldığı,

Belirtilen düzenlemeler uyarınca ödenen teşvik ikramiyesinin, ilgililere maaş ve sözleşme ücreti gibi olağan ve mutlak bir şekilde düzenli olarak yapılan bir ödeme olmadığı, olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine nazaran başarılı olanlara verileceği tartışmasız ise de bu ödemenin yapılacağı ilgililerin tespitinde kullanılan ölçütlerin nesnel olması gerektiği,

Teşvik ikramiyesi ödemesinin niteliğine aykırı olarak, disiplin cezası alanlara disiplin cezasına dayanak alınan eylemin niteliği ve ağırlığı, bu eylemin etkin ve verimli çalışma ölçütünü ortadan kaldırıcı nitelikte olup olmadığı, ilgilinin doğrudan performansına ilişkin bir olumsuzluğu içerip içermediği hususlarında bir değerlendirme içermeyen, salt disiplin cezası almış olması nedeniyle uyarma cezası, kınama cezası ve aylıktan kesme cezası alanlara teşvik ikramiyesinin düşük ödenmesi, kademe ilerlemesi cezası alanların teşvik ikramiyesi ödemesi bakımından değerlendirmeye alınmaması yolunda getirilen kuralda hukuka uygunluk bulunmadığı,

Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli'nin "Değerlendirmeye Alınmayacaklar" bölümünün 3. maddesinde yer alan, "20 günden fazla hastalık ve refakat izni alanlar"ın değerlendirmeye alınmayacağına ilişkin düzenleme yönünden;

Özlük hakları kapsamında bulunan sağlık izinlerinin; öngörülebilir ve kontrol edilebilir olmaması nedeniyle kamu performans yönetiminde verimliliğin artırılmasını sağlamak için kullanılan bir performans yönetimi aracı, dolayısıyla uyuşmazlığa özgü olarak da teşvik ikramiyesi verileceklerin tespitinde değerlendirme unsuru olamayacağı; sağlık izni kullananlar yönünden, değerlendirmeye esas alınabilecek yeterli hizmetin bulunması hâlinde, bu hizmetin değerlendirilmesinin gerekeceği açık olduğundan, "20 günden fazla hastalık ve refakat izni alanların teşvik ikramiyesi ödemesinde değerlendirmeye alınmayacağına ilişkin kuralda hukuka uygunluk bulunmadığı,

... tarih ve ... sayılı "İcra Performans Değerlendirmesine İlişkin Usul ve Esaslar, 2017 yılı Haziran ve Aralık Ayı Teşvik İkramiyesi" konulu Olur ve eki Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri ile Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli'nin diğer kısımları yönünden;

Usul ve Esaslar'da, icra performans değerlendirmesini yapacak olan kurul ve bu kurulun değerlendirme ve karar alma usulüne ilişkin olarak genel ve objektif düzenlemelere yer verildiği, düzenlemelerin teşvik ikramiyesinin amacına ve niteliğine aykırı bir yönünün bulunmadığı, idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından, hukuka aykırılık görülmediği,

Sanatsal performans kriterleri belirlenirken sanatçıların verimliliğinin ölçülmesinde dikkate alınabilecek önemli temel unsurların esas alındığı, davaya konu düzenlemenin mevzuat çerçevesinde yapılmış olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçeleriyle,

Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli'nin 5. maddesi ile bu cetvelin "Değerlendirmeye Alınmayacaklar" başlıklı bölümünün 3. maddesinde yer alan, "20 günden fazla hastalık ve refakat izni alanlar" ile "disiplin hükümlerince kademe ilerlemesi durdurulması cezası alanlar" ibarelerinin iptaline, dava konusu diğer düzenlemeler yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; teşvik ikramiyesi ödemesinde esas alınan ve sanatçıların kurum çalışmalarına katılımı bakımından önemi olan belli bir günden fazla rapor almama kriteri ile çoğu sanatsal faaliyetler ile ilgili olan disiplin cezaları nedeniyle cezanın ağırlığı nedeniyle teşvik ikramiyesinden kesinti yapılmasına dair kriterlerin daha önce hukuka uygun bulunduğu; sözleşmedeki disiplin cezası ile ilgili hükümlerin, sanatsal faaliyetlerde yapılan kusurlu davranışlara getirilen yaptırımları içerdiği, bunların sanatçının doğrudan bireysel performansını, hem de kurumun verimliliğini olumsuz etkileyen davranışlar olduğu,

getirilen disiplin yaptırımlarının ağırlık derecesine göre teşvik ikramiyesinde kesinti yapılmasının hakkaniyetli olduğu, ülkemizin tanıtımı ve toplumun kültürel seviyesinin yükseltilmesi misyonuyla görev yapan sanat kurumlarının, sanatçıların sanatsal seviyesini ve bu suretle kurumun çalışma verimliliğini yükseltmek amacıyla getirilen teşvik ikramiyesi için sıkı kriterler belirlemek durumunda olduğu, bu bakımdan, disiplin cezası ve belli bir günden fazla rapor almamış olma kriterlerinin teşvik ikramiyesi uygulamasının amacına uygun olmasının yanında, kurumun çalışma düzeni bakımından hizmet gereklerine de uygun olduğu belirtilerek,

Daire kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, davalı idarenin temyiz başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden yürütmenin durdurulması işlemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın iptale ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 07/05/1987 tarih ve 87/11782 sayılı Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Esasların 27/07/1993 tarih ve 1993/4664 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişik 9. maddesinin 2. fıkrasında; "Sözleşmeli olarak çalışanlara, çalıştıkları günlerle orantılı olarak (hastalık ve senelik izin süreleri dahil) Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında ödenmek üzere mali yıl içinde dört aylık ücret ikramiye olarak verilir. Ayrıca, olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yaptıkları tespit edilenlere ilgili Bakanın teklifi ve Başbakanlık onayı ile iki aylığa kadar (iki aylık dahil) ücret teşvik ikramiyesi olarak verilebilir." hükmü yer almaktadır.

Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne bağlı sanat kurumlarında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun değişik ek geçici 16. maddesi uyarınca sözleşmeli olarak görev yapan personelden, 2017 yılı Haziran ve Aralık aylarında ödenecek teşvik ikramiyesinden yararlandırılacak olanların belirlenmesi için Kurumların Sanat Kurulları ve yetkili organlarınca doldurulacak olan "Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli" ve bu cetvel doldurulurken göz önüne alınacak hususların belirlendiği "Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri" Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünce hazırlanmış ve 16/05/2017 tarihli Bakan Oluru alınmıştır.

Uyuşmazlıkta, teşvik ikramiyesi uygulamasının dayanağı olan 87/11782 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 9. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "olağanüstü gayret ve çalışmaları" ölçütünün, yalnız sanatsal performans ile sınırlanamayacağı, sanatçıların, kurumların sanatsal faaliyetine katılımının ve provalara devam durumunun son derece önemli olduğu ve Bakanlık sanatçılarının da birer kamu görevlisi olmaları dolayısıyla kamu görevinin gerektirdiği itibar ve güvene layık olmakla yükümlü olmaları gerektiği hususları birlikte dikkate alındığında, 20 günden fazla hastalık ve refakat izni alan veya disiplin cezası almış olan kamu görevlisi bir sanatçının, "olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yapma" ölçütünü sağlamayacağı sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile dava konusu Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli'nin 5. maddesi ile bu cetvelin "Değerlendirmeye Alınmayacaklar" başlıklı bölümünün 3. maddesinde yer alan, "20 günden fazla hastalık ve refakat izni alanlar" ile "disiplin hükümlerince kademe ilerlemesi durdurulması cezası alanlar" ibarelerinin iptaline yönelik Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.