Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2561 K.2023/3284

Dava konusu istem: Gümrük ve Ticaret Müfettiş Yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından; 31/05/2017-01/06/2017 tarihlerinde yapılan Gümrük ve Ticaret Müfettişliği Yeterlik Sınavının yazılı kısmı ile 18/08/2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin 31. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin ve 33. maddesinin 2. fıkrasının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 27/04/2023 tarih ve E:2018/177, K:2023/2291 sayılı kararıyla;

Gümrük ve Ticaret Müfettişliği yeterlik sınavının 31/05/2017- 01/06/2017 tarihleri arasında yapılan yazılı bölümü yönünden;

Davacının katılmış olduğu yeterlik sınavının, bir yarışma sınavı olmadığı gibi; sınav sonucunda atama yapılacak gümrük ve ticaret müfettişi kadro sayısının da sınırlı olmadığı, başka bir ifade ile, sınava giren gümrük ve ticaret müfettiş yardımcısı sayısı kadar gümrük ve ticaret müfettişi kadrosu bulunmakta ve davacının, gümrük ve ticaret müfettişi olarak atanabilmesi için, başarı sıralamasında belirli sayıda kişi arasına girme zorunluluğunun bulunmadığının, bunun sonucu olarak da, sınava katılan diğer kimselerin başarılı olup olmamalarının davacının durumunu etkilemediği, sınava katılan tüm yardımcıların başarılı olma şansının bulunduğu,

Diğer yandan, kariyer nitelikte bir meslek olan gümrük ve ticaret müfettişliği görevine atanabilmek için; yeterlik sınavında başarılı olunmasının yeterli olduğu, bu koşul sağlandığı takdirde, idarenin gümrük ve ticaret müfettişliğine atama konusunda bağlı yetki içinde olduğu, diğer bir ifade ile takdir yetkisinin bulunmadığı,

Bu durumda; sınav sonucunda başarısız sayılmaya ilişkin bireysel işlemin iptalini istemekte kişisel, meşru ve güncel bir menfaati bulunan ve idare mahkemesi nezdinde başarısız sayılma işleminin iptalini talep etmiş olan davacının; bir yarışma sınavı olmayan yeterlik sınavının tamamının iptalini istemekte güncel bir menfaatinin bulunmadığı kanaatine varıldığı,

Ayrıca, davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi ve bunun sonucunda davacının gümrük ve ticaret müfettişi olarak atanması halinde; davacının, emsali müfettiş yardımcılarının müfettiş kadrosuna atandığı tarih ile kendilerinin müfettiş olarak atandığı tarih arasında oluşacak parasal kayıpları ile kariyer mesleğin niteliği gereği sahip olunan kıdem ve diğer özlük haklara ilişkin kayıplarının, davalı idarece, T.C. Anayasası'nın 125. maddesi gereğince tazmin edilmesinin bir zorunluluk olduğu, nitekim idari yargı yerlerinin kararların da bu yönde olduğu,

Düzenleyici işlemler yönünden;

18/08/2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin, 28/02/2020 tarih ve 31053 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin 70. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı dikkate alındığında, dava konusu düzenlemeler yönünden davanın konusuz kaldığı,

Öte yandan, dava dilekçesinde duruşma yapılması talebinde bulunulmuş ise de; kararda açıklanan nedenlerle uyuşmazlığın esasına geçilerek karar verilmesine olanak bulunmadığından, yargılamanın makul süre içinde yürütülmesi ve gereksiz gider yapılmaması yolundaki usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak duruşma yapılmasına gerek görülmediği, (Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 02/02/2022 tarih ve E:2021/3768, K:2022/263 sayılı kararının da bu yönde olduğu)

gerekçesiyle,

Dava konusu düzenlemeler yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 31/05/2017-01/06/2017 tarihlerinde yapılan Gümrük ve Ticaret Müfettişliği Yeterlik Sınavının yazılı kısmının iptali istemi hakkında davanın ehliyet yönünden reddine, 442,40-TL yargılama giderinin davadaki haklılık oranına göre yarısı olan 221,20-TL'lik kısmı ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.500,00-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderlerinin 221,20-TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, 9.500,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesinin gerekçesinin menfaatinin ihlal edilmediğine yönelik olduğu; ancak, sınavda başarısız olan kişinin sınavın iptalini istemekte menfaatinin bulunacağı, herhangi bir inceleme yapılmadan dava tarihinden 5 yıl sonra davanın ehliyet yönünden reddedilmesinin adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde olduğu ileri sürülmektedir.

Davalı tarafından, davanın taraflarından hangisinin yargılama giderini ödemekle yükümlü olacağına karar vermek için dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla hukuka uygunluğunun denetlenmesinin gerektiği, böyle bir değerlendirme yapılmaksızın idareleri aleyhine yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının, temyize konu davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması", sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın, davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmı ile yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.