Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2693 K.2024/353

Dava konusu istem: 13/07/2011 tarih ve 2011 Yılı Öğretmenlerin Özür Durumuna Bağlı Yer Değiştirme Kılavuzu'nun 2. Genel Hükümler başlıklı bölümünün 3. paragrafında yer alan ''31 Ağustos'' ibaresinin, 4. paragrafında yer alan ''31 Ağustos'' ibaresi ile 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'den önce KPSS puanı ile kadrolu öğretmenliğe atanan sözleşmeli öğretmenlere yer verilmemesi nedeniyle eksik düzenlemenin, son paragrafında yer alan ''Her ikisi öğretmen olan eşlerden 'isteğe bağlı yer değiştirme dönemi'nde, yer değiştirme şartlarını taşıdıkları halde,

yer değiştirmek için başvuruda bulunmayan eş ile farklı illeri tercih ederek yer değiştirmesi gerçekleşen öğretmenlerin eşleri, 1 (bir) yıl geçmedikçe'' ibaresinin, "C. Öğrenim Durumu Özrü" başlıklı bölümünün "2. Kimler Başvuramaz" maddesinde yer alan ''ç) Kayıtlarını dondurmuş olan'' ibaresinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti:Danıştay İkinci Dairesinin 16/03/2023 tarih ve E:2020/1900, K:2023/1257 sayılı kararıyla; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 12/12/2019 tarih ve E:2018/752, K:2019/6416 sayılı usule ilişkin bozma kararına uyularak;

Dava konusu Kılavuzun yayımlandığı tarih itibarıyla, 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Atama ve yer değiştirme" başlıklı 61. maddesinin 5. fıkrasına; 06/05/2010 tarih ve 27573 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 35. maddesine yer verildikten sonra,

I. Kılavuzun 2. Genel Hükümler başlıklı bölümünün 3. paragrafında yer alan ''31 Ağustos'' ibaresinin iptali istemi yönünden:

Kılavuzun sözü edilen paragrafında; özür durumuna bağlı yer değiştirme isteğinde bulunanlardan öğretmenlikte ve Devlet memurluğunda adaylıklarının kaldırılmış veya yaz tatili için 31 Ağustos itibarıyla kaldırılacak olması temel, hazırlayıcı ve uygulamalı eğitim alarak başarılı olma şartının aranacağının öngörüldüğü,

Yönetmeliğin 35. maddesinin 3. fıkrasında, özür durumuna bağlı yer değiştirme isteğinde bulunanlardan öğretmenlikte ve Devlet memurluğunda adaylıklarının kaldırılmış olması şartının aranacağının, aday öğretmenlerin yer değiştirme isteklerinin değerlendirmeye alınmayacağının ifade edildiği,

Dava konusu Kılavuzda atama işlemlerinin 15/08/2011 tarihi itibarıyla yapılacağı öngörüldüğünden, adaylıkları kaldırılmış veya kaldırılacak olanlar yönünden yaz tatili için 31 Ağustos 2011 tarihinin esas alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı,

II. Kılavuzun 2. Genel Hükümler başlıklı bölümünün 4. paragrafında yer alan ''31 Ağustos'' ibaresi ile 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameden önce KPSS puanı ile kadrolu öğretmenliğe atanan sözleşmeli öğretmenlere yer verilmemesi nedeniyle eksik düzenlemenin iptali istemi yönünden:

632 sayılı KHK'nın 1. maddesiyle eklenen 657 sayılı Kanun'un Geçici 37. maddesinde, bu madde hükümlerine göre memur kadrolarına atananların, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrası uyarınca sözleşmeli personel pozisyonlarında geçirdikleri hizmet sürelerinin, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirileceğinin belirtildiği, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında çalışmakta iken memur kadrolarına atananların, kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilmek üzere geçirdikleri hizmet süreleri dışında ilgilisine hak doğuran herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği,

Yönetmeliğin 35. maddesinin 4. fıkrasında, bu Yönetmeliğin 14. (Açıktan ve kurumlar arası yeniden atama) ve 15. (Açıktan ilk atama, kurum içi ve kurumlar arası ilk atama) maddeleri kapsamında öğretmenliğe atananların, özür durumundan yer değiştirme isteğinde bulunabilmesi için son olarak atandıkları görev yerlerinde en az bir yıl süreyle görev yapmış olmalarının gerektiğinin vurgulandığı,

632 sayılı KHK kapsamında kadrolu öğretmenliğe geçenlerin, sözleşmeli olarak en son görev yaptıkları yerlerine doğrudan; KPSS'ye dayalı olarak ataması yapılan öğretmenlerin ise, tercihleri doğrultusunda puan üstünlüğüne göre atandığından; Yönetmelikte öngörülen son atanılan yerde en az bir yıl çalışma süresinin hesabında, KPSS puan üstünlüğüne göre atananların sözleşmeli öğretmenlikte geçen sürelerinin sayılmasına imkan bulunmadığı,

Bu durumda; Yönetmeliğe göre, özür durumuna bağlı olarak yapılacak atamalarda, öğretmenlikte en az bir yıl çalışmış olmak yeterli olmadığı; en son görev yapılan yerde en az bir yıl çalışılmış olması gerektiği; bu durumda, KPSS puan üstünlüğüne göre ataması yapılan öğretmenlerin sözleşmeli öğretmenlikte geçen sürelerinin bir yıllık süreden sayılmamasında eksiklik bulunmadığından dava konusu Kılavuz hükmünde hukuka aykırılık görülmediği,

Diğer taraftan, dava konusu Kılavuzda atama işlemlerinin 15/08/2011 tarihi itibarıyla yapılacağı öngörüldüğünden, son olarak atandıkları görev yerlerinde en az bir yıl süreyle görev yapmış olma şartının hesaplanmasında yaz tatili için 31 Ağustos 2011 tarihinin esas alınmasında da hukuka aykırılık bulunmadığı,

III. Kılavuzun 2. Genel Hükümler başlıklı bölümünün son paragrafında yer alan ''Her ikisi öğretmen olan eşlerden ''isteğe bağlı yer değiştirme dönemi''nde, yer değiştirme şartlarını taşıdıkları halde, yer değiştirmek için başvuruda bulunmayan eş ile farklı illeri tercih ederek yer değiştirmesi gerçekleşen öğretmenlerin eşleri, 1 (bir) yıl geçmedikçe'' ibaresinin iptali istemi yönünden;

Dava konusu Kılavuzun dayanağı olan ve 06/05/2010 tarih ve 27573 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "İl içi ve iller arası isteğe bağlı yer değiştirmeler" başlıklı 26. maddesinde; "... (14) Her ikisi de öğretmen olan eşler, istemeleri hâlinde ayrı ayrı yer değiştirme isteğinde bulunabilirler.

Ancak bunlardan farklı yerlere atamaları yapılanlar ile yer değiştirme istemeyen eşler bir sonraki yılın aynı yer değiştirme dönemine kadar eş durumu özründen eşinin bulunduğu yere yer değiştirme isteğinde bulunamazlar. ..." hükmüne yer verildiği; her ikisi de öğretmen olan eşlerin il içi ve iller arası isteğe bağlı yer değiştirmelerinde, farklı yerlere atamaları yapılanlar ile yer değiştirme istemeyen eşlerin için bir yıllık çalışma şartına yönelik Yönetmelikte yer alan hükümlerin, Öğretmenlerin Özür Durumuna Bağlı Yer Değiştirme Kılavuzu'nda aynen tekrar edildiği; bu bakımdan, dava konusu olan ibarede hukuka aykırılık bulunmadığı,

IV. Kılavuzun C. Öğrenim Durumu Özrü başlıklı bölümünün 2. Kimler Başvuramaz maddesinde yer alan ''ç) Kayıtlarını dondurmuş olan'' ibaresinin iptali istemi yönünden:

Dava konusu Kılavuzun dayanağı olan anılan Yönetmeliğin "Öğrenim durumu özrü" başlıklı 38. maddesinde yer alan düzenlemeye göre zorunlu çalışma yükümlülüğünü tamamlayan ve yurt içindeki yüksek öğretim kurumlarında bilimsel hazırlık, yabancı dil hazırlık ve tez dönemi dâhil tezli/tezsiz yüksek lisans veya doktora eğitimine kayıtlı olan öğretmenler için, öğrenim durumu mazeretine binaen belirli şartlarda naklen tayin isteme hakkı verildiği; bu şartlar arasında, başvuru tarihi itibarıyla hazırlık sınıfı, lisansüstü öğrenimine kayıtlı ve halen devam etmekte olduğunu gösterir belgenin isteneceğinin belirtildiği,

Bu durumda; kayıtlarını dondurmuş olan öğretmenlerin, öğrenim durumu mazeretine binaen naklen tayin için başvuru tarihi itibarıyla hazırlık sınıfı, lisansüstü öğrenimine kayıtlı ve halen devam etmekte olma şartını taşımadığından; söz konusu öğretmenlerin öğrenim durumu mazeretine binaen naklen tayin başvurularının değerlendirmeye alınmayacağına yönelik dava konusu olan ibarede hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle,

13/07/2011 tarih ve 2011 Yılı Öğretmenlerin Özür Durumuna Bağlı Yer Değiştirme Kılavuzu'nun dava konusu olan kısımları yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Kılavuzun dava konusu edilen hükümlerinin, Danıştay kararlarına, kılavuzun dayanağını oluşturan Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile genel hukuk ilkelerine açıkça aykırılık oluşturduğu; davalı idarenin özür grubu yer değiştirme isteklerini yayımladığı kılavuzlarla zaten belirli bir takvime bağladığı, dolayısıyla bir öğretmenin özür durumu ortaya çıktığında değil, özür grubuna bağlı yer değiştirme kılavuzu yayımlandıktan sonra ve bu kılavuzlarda belirtilen takvim aralığında yer değiştirme başvurusunda bulunabildiği;

kendilerinden kaynaklanmayan nedenlerle bu koşulu yerine getiremeyen öğretmenlerin özür grubundan yer değiştirme isteğinde bulunmalarının engellenmesinin hukuk ve adaletle bağdaştırılmasına olanak bulunmadığı.

Haziran 2010’da KPSS puanı sonucuna göre öğretmen olarak atananlar ile Temmuz 2010’da sözleşmeli öğretmen olarak görevlendirilenler, atama ve görevlendirme tarihinde değil, 1 Eylül 2010 tarihi ve sonrasında görevlerine başlatıldığı, bu öğretmenlerin 31 Ağustos tarihinde bir yıllık çalışma süresini doldurmamış olmalarının sorumlusunun kendileri olamayacağı; davalı idarenin, “31 Ağustos” tarihini belirleme yetkisi bulunmadığı;

dava konusu Kılavuzda, 632 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameden önce KPSS puanı ile kadrolu öğretmenliğe atanan sözleşmeli öğretmenlere yer verilmeyerek özür grubundan yer değiştirme isteğinde bulunmalarının engellenmesinin de, aynı durumdakiler arasında haklı nedene dayanmayan bir farklılık oluşturduğundan Anayasada ifadesini bulan ‘Genel Eşitlik’ ilkesine aykırı olduğu; dava konusu kılavuzun, "2.

GENEL HÜKÜMLER" maddesinin son paragrafında yer alan “- Her ikisi de öğretmen olan eşlerden “isteğe bağlı yer değiştirme dönemi”nde, yer değiştirme şartlarını taşıdıkları halde, yer değiştirmek için başvuruda bulunmayan eş ile farklı illeri tercih ederek yer değiştirmesi gerçekleşen öğretmenlerin eşleri, 1 (bir) yıl geçmedikçe” eş durumundan yer değiştirme isteğinde bulunamayacaklarına ilişkin ibarenin, Anayasanın “Ailenin korunması” başlıklı 41.maddesine aykırı olduğu;

anılan Kılavuzun "C.ÖĞRENİM DURUMU ÖZRÜ" maddesinin 2. Kimler Başvuramaz bendinde yer alan “ç) Kayıtlarını dondurmuş olan,” ibaresinin de Anayasa'nın 42. maddesi ile 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Yasasının 49. maddesine açıkça aykırılık oluşturduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.