Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2843 K.2024/1225

Dava konusu istem: Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan Balıkesir-Çanakkale Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliğine yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı belediye meclis kararının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 15/06/2023 tarih ve E:2021/2995, K:2023/6147 sayılı kararıyla;

Dava konusu çevre düzeni planının havza planı niteliğinde olduğu, 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca, bölge ve havza planlarını yapmak, yaptırmak, onaylamak ve bu planları uygulanmak ve denetlemek görevlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait olduğu, dolayısıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılan dava konusu plana yapılan itirazların da aynı idare tarafından görüşülerek karara bağlanması gerektiği,

Ayrıca, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılıp onaylanan ve askıya çıkarılan Balıkesir-Çanakkale Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planda, itiraza konu alanın, büyükşehir belediye sınırları içerisinde kalması nedeniyle plan notlarının 7.4 sayılı maddesinde yer alan "Planlama bölgesindeki büyükşehir belediye sınırları içerisinde, bu planın onayından sonraki iş ve işlemler, 644 sayılı kanun hükmünde kararname ve büyükşehir belediyesi kanunu uyarınca büyükşehir belediyesince yürütülür." şeklindeki düzenlemeden hareketle dava konusu değişiklik, Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisince görüşülerek karar bağlanmış ise de;

uyuşmazlığa konu çevre düzeni planının sadece bir il sınırlarını kapsamadığı gibi, sadece Balıkesir Büyükşehir il sınırlarını kapsayacak şekilde de yapılmadığı, birden fazla ili kapsayan planlara yapılan itirazların da planı yapan idare tarafından değerlendirilmesinin en başta yetki ve usulde paralellik ilkeleri ve mevzuat hükümleri gereği olduğu,

mevzuatımızda, birden fazla ili kapsayan belli bir havzada yapılan çevre düzeni planlarına yapılan itirazların, bu illerden büyükşehir belediyesi idaresine sahip ilin belediye meclisince görüşülerek karara bağlanacağına ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı gerekçesiyle, işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 644 sayılı KHK'nın 7. maddesinin 3. fıkrası, 5393 sayılı Kanun'un 18. maddesinin (c) bendi, Balıkesir-Çanakkale Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı plan hükümlerinin 7. maddesinin 4. fıkrası ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 06/08/2015 tarihli yazısı uyarınca, sadece Balıkesir ilini ilgilendiren plan değişikliğinin taraflarınca onaylanabileceği, bu nedenle temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin, Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğünün görevlerinin düzenlendiği 7. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; "Havza ve bölge bazındaki çevre düzeni planları da dâhil her tür ve ölçekteki çevre düzeni planlarının ve imar planlarının yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek, havza veya bölge bazında çevre düzeni planlarını yapmak, yaptırmak, onaylamak ve bu planların uygulanmasını ve denetlenmesini sağlamak" hükmüne,

Aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise; "Birinci fıkranın (a) bendinde belirtilen ulusal ve bölgesel nitelikteki fiziki planları Bakanlık yapar, yaptırır ve onaylar. Büyükşehir belediyeleri sınırları içerisindeki çevre düzeni planlarını büyükşehir belediyeleri, büyükşehir olmayan illerde ise Bakanlık yapar, yaptırır ve onaylar." hükmüne yer verilmiştir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylanan 1/100.000 ölçekli Balıkesir - Çanakkale Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planının 7.4 sayılı plan hükmünde "Planlama bölgesindeki büyükşehir belediye sınırları içerisinde, bu planın onayından sonraki iş ve işlemler, 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve Büyükşehir Belediyesi Kanunu uyarınca büyükşehir belediyesince yürütülür." kuralı yer almıştır.

Uyuşmazlıkta, 1/100.000 ölçekli Balıkesir - Çanakkale Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planının, Balıkesir ili, Bandırma ilçesini kapsayan kısmına yönelik H19 sayılı plan paftasında Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla değişiklik yapıldığı, bu değişikliğe Bandırma Belediye Başkanlığınca yapılan itirazın ise ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclis kararı ile reddedildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat ile plan hükmü değerlendirildiğinde, büyükşehir belediyelerinin, sınırları içerisindeki il çevre düzeni planlarını yapma konusunda yetkili oldukları göz önünde bulundurulduğunda, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi tarafından, Balıkesir - Çanakkale Planlama Bölgesinde, plan bütünlüğünü etkilemeyecek nitelikte ve sadece kendi belediye sınırlarını kapsayacak şekilde çevre düzeni planı değişikliği yapılabileceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Nitekim, 1/100.000 ölçekli Balıkesir - Çanakkale Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planının, Balıkesir ili, Bandırma ilçesini kapsayan kısmına yönelik H19 sayılı plan paftasında değişiklik yapılmasına ilişkin Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararında bahsi geçen, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında, Çevre Düzeni Planının 7.4 sayılı plan hükmü kapsamında, bakanlıkça onaylanan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında, Balıkesir il sınırı içerisinde plan paftalarında yapılmış/yapılacak olan değişikliklere yönelik olarak, askı-ilan sürecinde gelen itirazlara ilişkin değerlendirmelerin Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığınca sonuçlandırılacağının belirtildiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, söz konusu planlama bölgesi içerisinde sadece tek bir büyükşehir sınırını kapsayacak ve plan bütünlüğünü etkilemeyecek nitelikteki plan değişikliklerinin büyükşehir belediyeleri tarafından yapılabilmesinin, idarenin işleyişinin daha hızlı ve etkin hale gelmesi ve usul ekonomisi yönünden de uygun olduğu kuşkusuzdur.

Bu durumda, Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz istemini kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.