Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/3064 K.2025/67

Dava konusu istem: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünce çıkarılan 04/02/2020 tarih, 2020/3 sayı ve "Havayolu + Kombine Yolcu Taşımaları" konulu Genelge'nin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 1., 2. ve 3. kısımları ile "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (b) bendinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 09/11/2022 tarih ve E:2020/1632, K:2022/6369 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin usule ilişkin itirazının yerinde görülmediği,

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 7. maddesine, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesine, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'nun 1., 43. ve 44. maddelerine, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 1., 2., 4. ve 5. maddelerine, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 474. ve 475. maddeleri ile 28/08/2018 tarih ve 30519 sayılı Resmî Gazetede yer alan Havaalanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği'nin (SHY-22) 1., 5.,7. ve 11. maddelerine atıfta bulunularak,

Genelge'nin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 1. Kısmı ile "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (b) bendi yönünden;

5216 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile 5393 sayılı Kanun'un 15. maddesinde, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini planlamak, toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek, bunların sayılarını, bilet ve ücret tarifeleri ile zaman ve güzergahlarını belirlemek görev ve yetkisinin büyükşehir belediyelerine ve belediyelere verildiği,

bununla birlikte sivil havacılık alanında özel bir düzenleme olan 2920 sayılı Kanun'un 43 ve 44. maddeleri ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 474 ve 477. maddelerinde, davalı Bakanlığın, havaalanlarında ve gerekli göreceği diğer yerlerde, sivil havacılık faaliyetlerinin güvenli, düzenli ve süratli bir biçimde yürütülmesini sağlamak, yolcu ve yük trafiği ile her türlü hizmetlerin çağdaş sivil havacılık ilkelerine ve ülke çıkarlarına uygun bir biçimde yürütülmesi amacıyla gereken önlemleri almaya ve aldırmaya yetkili kılındığı,

bu yetki kapsamında hazırlanan ve işlem tarihinde yürürlükte bulunan Havalimanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği'nin 5. maddesinde ise, "ulaşım" hizmetine, yer hizmetleri arasında yer verildiği,

Havaalanının belediye ve mücavir alan sınırları içinde kaldığı yerlerde belediyelerin de, davalı Bakanlıkla birlikte, havaalanı ile yerleşim yerleri arasındaki yolcu taşımacılığı konusunda yetkili oldukları, ancak burada vurgulanması gereken en önemli hususun, söz konusu hizmete yönelik olarak idarelerden birine tanınmış münhasır bir yetkinin bulunması halinde, diğer idarece yapılacak hizmet planlamasında bu hususun dikkate alınması zorunluluğu olduğu,

buna göre davalı Bakanlık tarafından havaalanı ve yerleşim yerleri arasında yolcu taşımacılığının düzenlenmesi halinde, bu taşımacılığın kanunla münhasıran belediyelere tanınan şehir içi toplu taşıma faaliyeti niteliğinde olamayacağı, taşımacılığın belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan kısımlarında kullanılacak olan güzergah ve durak yerlerinin ise ilgili belediyece tespit edileceğinin açık olduğu,

Uyuşmazlıkta, 04/02/2020 tarih, 2020/3 sayı ve "Havayolu + Kombine Yolcu Taşımaları" konulu Genelge'nin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 1. maddesi ve "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (b) bendinde yapılan değişiklik ile, Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde havalimanı kara tarafı, şehir merkezi havalimanı kara tarafı arasında başlayıp biten karayolu kısmına yönelik taşımalarda tek yetkili makamın ilgili Bakanlık olacak şekilde düzenleme yapıldığı,

havalimanının belediye il mülki sınırları içinde olmak koşulu ile havalimanı-terminal arasında yapılacak yolcu taşımacılığında Büyükşehir Belediyesini yetkisiz kılacak şekilde tesis edilen dava konusu Genelgenin ilgili maddelerinde hukuka uyarlık görülmediği,

Genelge'nin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 2. ve 3. kısmı yönünden;

Genelge'nin dava konusu kısımlarında, söz konusu taşımaların kimler tarafından yapılabileceğine, taşıma yapacak kişilere ilişkin Bakanlıkça verilecek izinlerde havalimanı işletmecisinin görüşünün alınacağına yer verildiği, Genelgede yer alan bu hükümlerin dayanağı olan mevzuatı açıklayıcı niteliği haiz olduğu ve üst hukuk normlarına aykırılık taşımadığı gerekçesiyle,

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünce çıkarılan 04/02/2020 tarih, 2020/3 sayı ve "Havayolu + Kombine Yolcu Taşımaları" konulu Genelge'nin, "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 1. maddesi ile "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (b) bendinin iptaline, anılan Genelge'nin "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 2. ve 3. kısımları yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, havalimanı kara tarafı ile şehir merkezi arasında yapılacak yolcu taşımacılığının, yer hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası olduğu ve bu taşımacılığın düzenlenmesinde esas yetkinin Bakanlıklarına ait olduğu, dava konusu Genelge'nin 20/08/2023 tarih ve 2020/12 sayılı Genelge ile yürürlükten kaldırıldığından davanın konusuz kaldığı, temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'nun verdiği yetkiler kapsamında düzenlendiği anlaşılan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünce çıkarılan ... tarih, ... sayı ve "Havayolu + Kombine Yolcu Taşımaları" konulu Genelge'nin, "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı bölümünün (a) bendinin 1. maddesi ile "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı bölümünün (b) bendinde, üst hukuk normlarına ve belediye mevzuatına herhangi bir aykırılık bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.