Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/471 K.2023/1322

Dava konusu istem: 31/12/2021 tarih ve 31706 6. Mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 30/12/2021 tarih ve 10699 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararıyla değiştirilen Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 16. maddesinin 2. fıkrasında, "Söz konusu lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller,

31/12/2017 tarihinden önce ilgili şebeke işletmecisinden geçici kabule hazır tutanağı alan tesisler için geçici kabulün bu tutanağa istinaden yapılması hâlinde 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında belirlenen fiyatlardan yararlanılan süre boyunca Kurul tarafından belirlenecek oranda indirimli uygulanır." kuralına yer verilmeyerek anılan fıkranın eksik düzenleme nedeniyle iptali,

31/12/2021 tarih ve 31706 6. Mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 30/12/2021 tarih ve 10700 sayılı Kurul kararının iptali,

31/12/2021 tarih ve 31706 6. Mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 31/12/2021 tarih ve 10708 sayılı Kurul kararının EK-2 01/01/2022 tarihinden itibaren uygulanacak Nihaî Tarife Tablosu’nun "Lisanssız Üretici" başlıklı kısmında, 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabule hazır tutanağı olan tesisler için %75 indirim oranının korunmasına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmayarak anılan kısmın eksik düzenleme nedeniyle iptali,

01/02/2022 tarih ve 31737 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 31/01/2022 tarih ve 10757 sayılı Kurul kararının EK-2 01/02/2022 tarihinden itibaren uygulanacak Nihaî Tarife Tablosu’nun "Lisanssız Üretici" başlıklı kısmında, 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabule hazır tutanağı olan tesisler için %75 indirim oranının korunmasına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmayarak anılan kısmın eksik düzenleme nedeniyle iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 01/11/2022 tarih ve E:2022/1187, K:2022/3912 sayılı kararıyla;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, iptal davalarının, idarî işlemler hakkında menfaatleri ihlâl edilenler tarafından, tam yargı davalarının da idarî eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan davalar olarak tanımlandığı; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçelerinin, diğer ilk inceleme konuları yanında ehliyet yönünden de inceleneceğinin belirtildiği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, 14. maddenin 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hâllerde davanın reddine karar verileceğinin kurala bağlandığı,

2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hususlarda; hâkimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, dosyanın taraflar ve ilgililerce incelenmesi, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hâllerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sûkünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler, elektronik işlemler ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağının kurala bağlandığı; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 51. maddesinde, dava ehliyetinin medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceğinin belirtildiği,

5999-3 sayılı Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usûl ve Esaslar'ın 16. maddesinde, 26/12/2016 tarih ve 6808 sayılı Kurul kararıyla yapılan değişiklikle,

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 14. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamındaki lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyetler dikkate alınarak farklılaştırılabileceği ve 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabul alan tesisler için lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında belirlenen fiyatlardan yararlanılan süre boyunca Kurul tarafından belirlenecek oranda indirimli

uygulanacağının belirtildiği,

01/01/2017-31/03/2017 tarihleri arasında uygulanacak çeyrek dönem tarife tablolarının belirlendiği 29/12/2016 tarih ve 6838 sayılı Kurul kararında, tek terimli tarife sınıfına tâbi üreticiler için veriş yönünde dağıtım bedeli, 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabul alan lisanssız üretim tesisleri için dağıtım bedeli ve 31/12/2017 tarihinden sonra geçici kabul alan lisanssız üretim tesisleri için dağıtım bedeli şeklinde farklılaştırmaya gidildiği; 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabul alan lisanssız üretim tesisleri için dağıtım bedelinin 5346 sayılı Kanun kapsamında belirlenen fiyatlardan yararlanılan süre boyunca söz konusu tarife üzerinden %75 oranında indirimli uygulanmasına karar verildiği,

11/05/2017 tarih ve 7070 sayılı Kurul kararıyla, 5999-3 sayılı Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usûl ve Esaslar'ın 16. maddesinde yapılan değişiklikle, 31/12/2017 tarihinden önce ilgili şebeke işletmecisinden geçici kabule hazır tutanağı alan tesisler için geçici kabulün bu tutanağa istinaden yapılması hâlinde lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin indirimli uygulanacağının düzenlendiği,

Daha sonra, 01/01/2022 tarihinde yürürlüğe giren dava konusu 10699 ve 10700 sayılı düzenleyici Kurul kararlarıyla, 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabul alan tesisler ve/veya ilgili şebeke işletmecisinden geçici kabule hazır tutanağı alan tesisler için geçici kabulün bu tutanağa istinaden yapılması hâlinde uygulanan dağıtım bedeli indiriminin kaldırıldığı,

Dairelerinin 27/06/2022 tarihli ara kararıyla, davacıdan, 18/07/2018 tarihinde geçici kabulü yapılan ve Konya ili, Taşkent ilçesi, … Mahallesinde bulunan, 254,4 kWe/240 kWp gücündeki Taşkent Belediye Başkanlığı Güneş Enerjisi Santrali'ne ilişkin olarak 31/12/2017 tarihinden önce ilgili şebeke işletmecisi tarafından geçici kabule hazır tutanağı düzenlenip düzenlenmediği sorularak, düzenlenmiş ise söz konusu geçici kabule hazır tutanağının Dairelerine gönderilmesinin istenildiği, ara kararına cevaben alınan 08/08/2022 tarihli yazıda, ilgili tüm evrakların dilekçe ekinde sunulduğu, anılan tesise ait geçici kabule hazır tutanağının bulunmadığının belirtildiği ve davacıya ait tesislerin 18/07/2018 ve 25/06/2021 tarihli geçici kabul tutanaklarının sunulduğu,

Bunun üzerine, Dairelerinin 05/10/2022 tarihli ara kararıyla, … Elektrik Dağıtım A.Ş.'den, davacıya ait 18/07/2018 tarihinde geçici kabulü yapılan tesise ilişkin olarak 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabule hazır tutanağı düzenlenip düzenlenmediği sorularak, düzenlenmiş ise söz konusu geçici kabule hazır tutanağının gönderilmesinin istenildiği, ara kararına cevaben alınan … tarih ve … sayılı yazı ekindeki geçici kabule hazır tutanağının 12/07/2018 tarihinde düzenlendiğinin görüldüğü,

Dava konusu Kurul kararlarının, lisanssız üreticilerin ödemekle yükümlü olduğu dağıtım bedelinden %75 indirim oranının kaldırılmasına yönelik olduğu; söz konusu Kurul kararlarının alınmasından önce ise, bir tesisin indirimli dağıtım bedelinden faydalanabilmesi için ilgili şebeke işletmecisi tarafından 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabule hazır olduğunun tespit edilmesinin şart olduğu ancak bu ön şartı sağlayan tesislerin dağıtım bedelini indirimli ödemesinin mümkün olduğu; davacıya ait tesislerin 31/12/2017 tarihinden sonra geçici kabulünün yapıldığı ve geçici kabule hazır tutanağının anılan tarihten sonra düzenlendiği,

Öte yandan, davacı tarafından 6808 ve 6838 sayılı Kurul kararlarının iptali istemiyle açılan bir dava bulunmadığı gibi, lisanssız güneş enerjisi santralinde üretilen enerjiden dolayı her ay için %75 indirimli tutardan dağıtım bedeli alınması amacıyla 23/07/2020 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olduğu ileri sürülen 11/05/2017 tarih ve 7070 sayılı Kurul kararının dağıtım bedellerinin %75 indirimli uygulanmasında "31/12/2017 tarihinden önce ilgili şebeke işletmecisinden geçici kabule hazır tutanağı alan tesisler için geçici kabulün bu tutanağa istinaden yapılması hâlinde" ibaresinde yer verilen

31/12/2017 tarih sınırı konulmasına ilişkin düzenlemenin iptali istemiyle açılan bir başka davanın, Dairelerinin 21/12/2021 tarih ve E:2020/3347, K:2021/5242 sayılı kararıyla reddedildiği,

Bu itibarla, davacıya ait tesislerin indirimli dağıtım bedeli ödeyebilmek için ön şart niteliğindeki 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabule hazır tutanağı bulunmadığı, dava konusu Kurul kararlarının eksik düzenleme nedeniyle iptali talep edilmek suretiyle dağıtım bedelindeki indirimin kaldırılmasına hasren hukuka aykırılık iddialarının ileri sürüldüğü anlaşıldığından, davacıya uygulanması mümkün olmayan dava konusu Kurul kararlarının iptalini istemekte davacının kişisel, güncel ve meşru bir menfaatinin bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-c ve 15/1-b maddeleri uyarınca davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, temyize konu Daire kararının gerekçesinin kabulünün mümkün olmadığı; söz konusu Kurul kararında önşart niteliğindeki tarihi öne sürerek ret kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu; tarife üzerinden % 75 oranında indirim uygulanmasına yönelik Kurul Kararının çıkması ile birlikte dağıtım bedellerindeki artış göz önüne alınarak, tesislerinin 2017 yılı bitmeden devreye alınmalarının hedeflendiği ve Kurul kararında yer verilen % 75 lik indirimden yararlanmak üzere yatırım maliyeti yüksek olsa dahi tesis yatırımının tamamlandığı.

31/12/2015 tarih ve 25579 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, "Dağıtıcı lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar"ın 16. maddesinin değiştirildiği ve maddede belirtilen 2018 öncesi kurulan lisanssız elektrik üretim santrallerine dağıtım bedellerinde verilen indirim oranının kaldırıldığı.

Kurul kararı ile santrallerde uygulanan dağıtım bedelleri indirim uygulamasının kaldırılmış olmasının, kendilerine verilen kazanılmış hakkın alınması olarak nitelendirilmesi gerektiği ve bununla birlikte yapılan yeni düzenlemeler ve değişikliklerin Kanun gereğince geriye yönelik değil ileriye yönelik yapılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.