Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/828 K.2024/2337

Dava konusu istem: ... Sendikası tarafından, 29/12/2016 tarihli Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Personelinin Giyim Yardımına ilişkin Usul ve Esasların 3. maddesinde geçen "en az iki ay" ibaresinin, "Sorumluluk" başlıklı 10. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi ile anılan bende dayanılarak düzenlenen ekli çizelgenin, diğer unvanlara yer verilmediğinden bahisle eksik düzenleme nedeniyle ve "Aylıksız izin" başlıklı 12. maddesinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 03/03/2022 tarih ve E:2018/4407, K:2022/935 sayılı kararıyla;

29/12/2016 tarihli Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Personelinin Giyim Yardımına ilişkin Usul ve Esaslar'ın 3. maddesinde geçen "en az iki ay" ibaresinin iptali istemi yönünden;

Giyim yardımından yararlanacak personel için çalışma şartının öngörülebileceği, ancak dava konusu Usul ve Esaslar'ın dayanağı olan Toplu Sözleşme hükmünde, giyim malzemelerinin standartları ile hangi personelin ne kadar süreyle, bu yardımdan yararlanacağına ilişkin hususların idarece çıkarılacak usul ve esaslarda kararlaştırılacağının öngörüldüğü, ancak giyim yardımından yararlanacak personel için asgari çalışma süresi şartı ile ilgili bir düzenlemeye, bir başka ifadeyle, anılan yardımdan yararlanabilmek için Kurumda çalışma süresiyle ilgili herhangi bir sınırlamaya yer verilmemiş olduğundan, söz konusu Usul ve Esaslar'ın, 3. maddesinde geçen "en az iki ay" ibaresinde hukuka uyarlık görülmediği,

Aynı Usul ve Esaslar'ın "Sorumluluk" başlıklı 10. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin iptali istemi yönünden;

Dava konusu düzenlemenin, Toplu İş Sözleşmesine uygun olarak yapılmış olması ve personelden kimlerin yayın ve verici istasyonlarında görev yaptığı ve bunların hangi giyim malzemesini kullanacağının, işin gereği olarak en sağlıklı ve doğru bir şekilde tespitinin de ancak ilgili birim amirlerince yapılabileceği gerekçesiyle anılan Usul ve Esaslar'ın 10. maddesinin iptali istenilen ikinci fıkrasının (a) bendindeki düzenlemede hizmet gereklerine ve üst hukuk normlarına aykırılık görülmediği,

Anılan bende dayanılarak düzenlenen ekli çizelgenin, diğer unvanlara yer verilmediğinden bahisle ve eksik düzenleme nedeniyle iptali istemi yönünden;

Davalı kurumun yaptığı yayıncılık hizmetinin özelliği gereği, hizmeti doğrudan yapanlarla bunlara yardımcı ve dolaylı olarak destek olanlar tarafından yerine getirildiği, ancak bu durumun, yayın hizmetinin yapılmasında doğrudan veya dolaylı olarak katkıda bulunan bütün personelin ve bunların görev yerlerine göre kullanacakları giyim malzemeleri ve sürelerinin aynı şekilde değerlendirilmesini gerekli kılmadığı, kurumda istihdam edilen personelin bu süreçte farklı görevleri üstlendikleri gözetildiğinde, personelin görev yerlerine göre kullanacakları giyim malzemelerinin ve sürelerinin birbirinden farklı olacağından, personelin gruplandırılarak kullanacakları giyim malzemesi ve cinsi ile kullanım sürelerini belirten ekli çizelgedeki düzenlemede hukuka aykırılık görülmediği,

"Aylıksız izin" başlıklı 12. maddesinin iptali istemi yönünden incelendiğinde;

Giyim yardımının kural olarak her yıl belirli dönemler itibarıyla verilmesi suretiyle bu giyeceklerin sadece o yıl içinde kullanılması öngörüldüğünden, aynı personelin normal koşullarda izleyen yıllarda yine aynı yardımdan yararlanacağının açık olduğu,

TRT Kurumu Genel Müdürlüğünde yayın ve verici istasyonlarında çalışan personele verilen giyim malzemesinin görevi sırasında giyilmesi için verildiği, bir yardım döneminde giyim yardımı alan personelin, on aydan fazla aylıksız izin kullanması durumunda aylıksız izinli olduğu dönemde çalışmaması nedeniyle görevi sırasında kullanması için verilen giyim malzemesinin bu sürede kullanılmaması veya izin süresinin bitiminden sonra geriye kalan kısa çalışma süresinde giyim malzemelerinin kullanım sürelerinin dolmayacağı dikkate alındığında, sadece bu durumda bulunan personele sonraki dönemde giyim yardımı yapılmasını öngörmeyen istisnai düzenlemenin,

hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilerek yapıldığı sonucuna ulaşıldığından, bu düzenlemenin iptali istemi yönünden de hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle,

Dava konusu 29/12/2016 tarihli Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Personelinin Giyim Yardımına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 3. maddesinde geçen "en az iki ay" ibaresinin iptaline, "Sorumluluk" başlıklı 10. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi ile anılan bende dayanılarak düzenlenen ekli çizelgenin ve "Aylıksız izin" başlıklı 12. maddesinin iptali istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personel Yönetmeliği ile Kuruma özerk çalışma koşullarının sağlanmasını teminen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundan farklı birçok düzenlemeye yer verildiği, dava konusu düzenlemenin de bu kapsamda düşünülmesi gerektiği, kamu yayıncılığını üstlenen Kurumun işlevi, işleyişi, Kurumun tüm personelinin aynı nitelikte olmadığı, yayına doğrudan katkıda bulunanlarla dolaylı olarak katkıda bulunanların olduğu, zaman zaman bu iki grup arasında geçişlerin yaşandığı,

mevzuata hakim olan 6 aylık, 1 yıllık süreler karşısında 2 aylık alt sınırlamanın iyiniyetli ve hakkaniyete uygun olduğu, 1 gün gibi çok kısa süreli çalışma karşılığında da 12 aylık dönemi kapsayan bir ödemenin yapılmasının hakkaniyete ters düşeceği, dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığından temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Sendikası vekili tarafından, 29/12/2016 tarihli Türkiye Radyo- Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Personelinin Giyim Yardımına ilişkin Usul ve Esaslar'ın 3. maddesinde geçen "en az iki ay" ibaresinin; "Sorumluluk" başlıklı 10. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi ile anılan bende dayanılarak düzenlenen ekli çizelgenin, diğer unvanlara yer verilmediğinden bahisle eksik düzenleme nedeniyle ve "Aylıksız izin" başlıklı 12. maddesinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

23/08/2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 3. Dönem Toplu Sözleşmenin "Basın Yayın ve İletişim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı beşinci bölümünde, "Toplu sözleşmenin giyim yardımı" başlıklı 6. maddesinde; "Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünde yayında ve verici istasyonlarında çalışan personelden, Kurumca hizmetin gereği olarak görev esnasında giyilmesi gerektiği belirlenen giyim malzemeleri ayni olarak verilir. Giyim malzemelerinin standartları ile hangi personele, ne kadar süreyle verileceği ve buna ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile kurum ve bu hizmet kolunda yetkili sendika tarafından birlikte belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Toplu sözleşmeye dayanılarak hazırlanan Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Personelinin Giyim Yardımına İlişkin Usul ve Esasların "Kapsam" başlıklı 3. maddesinde; "Bu Usul ve Esaslar, Kurum personelinden yayında ve verici istasyonlarında çalışanlardan; 11/11/1983 tarihli ve 2954 sayılı Kanun'un değişik 16. maddesi ile düzenlenen birimlerin amirleri, Ankara Radyosu Müdürlüğü için ise Ankara Radyosu Müdürü tarafından tespit edilen, yayında ve verici istasyonlarında en az iki ay çalışan personeli kapsar." düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Usul ve Esaslar'ın "belirleme ve bildirim" başlıklı 7. maddesinde;" 3 üncü madde kapsamında en az iki ay süre ile çalışan personel, 11/11/1983 tarihli ve 2954 sayılı Kanunun değişik 16 ıncı maddesi ile düzenlenen birim amirleri, Ankara Radyosu Müdürlüğü için ise Ankara Radyosu Müdürü tarafından 15 gün içerisinde belirlenir." düzenlemesine; "Yardımın niteliği " başlıklı 9. maddesinde;" (1) Giyecek yardımı, yararlananların şahıslarına tanınmış özel bir hak olmayıp, Kurumca hizmetin gereği olarak görev esnasında giyilmesi için ayni olarak verilir.(2) İlgili birim kadro/pozisyonlarında ilk defa göreve başlayan personelin giyim yardımına hak kazanabilmesi için ilgili dönemde en az iki ay görev yapması gerekir..." düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Usul ve Esaslar'ın "Sorumluluk" başlıklı 10. maddesinin ikinci fıkrasında; "2954 sayılı Kanunun değişik 16 ncı maddesi ile düzenlenen birim amirleri ve Ankara Radyosu Müdürünün;

a) Ekli çizelgede yer alan kadro unvanlarını taşıyan personelden hangilerinin yayında ve verici istasyonlarında görev yaptığını, unvanının sayıldığı gruptaki giyim malzemelerinden hangilerinin ilgili personelin görevi gereği giymesi gerektiğini,

b) Kurumca hizmetin gereği olarak görev esnasında giyilmesi için ayni olarak verilen giyim malzemelerinin Ek'teki standartlara uygunluğunu, 15 gün içerisinde belirlemekle yükümlüdür..." kuralına yer verilmiş, bu maddede belirtilen "ekli çizelgede ise, giyim malzemesi listesine yer verilmiş, yayında ve verici istasyonlarında çalışanlar unvanlarına göre üç gruba ayrılmış, verilecek giyim malzemesi, süresi ve malzemenin cinsi, bu unvanlara göre belirtilmiştir.

Anılan Usul ve Esaslar'ın "Aylıksız izin" başlıklı 12 inci maddesinde; "Bir yardım döneminde on aydan fazla süre ile aylıksız izin kullanan personele müteakip döneme ilişkin giyim yardımı yapılmaz." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kamu işveren heyeti ile kamu görevlileri sendikaları heyeti arasında, kamu görevlilerinin geneline ve hizmet kollarına yönelik mali ve sosyal haklara ilişkin 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3. dönem toplu sözleşmesinin 6. maddesinde, yayında ve verici istasyonlarında çalışan personele giyim yardımı yapılacağı belirtilmiş, hangi personele, ne kadar süreyle bu yardımın verileceği hususu, Maliye Bakanlığı, kurum ve bu hizmet kolunda yetkili sendika tarafından birlikte belirlenecek olan usul ve esaslara bırakılmıştır.

Bu toplu sözleşmeye dayanılarak hazırlanan dava konusu Usul ve Esasların 1 inci maddesinde, 3. dönem toplu sözleşmesinin 6. maddesi gereğince Maliye Bakanlığı ile Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü ve bu hizmet kolunda yetkili sendika olan Birlik Haber-Sen tarafından hazırlandığı belirtilerek, 3 üncü maddesinde, sadece yayında ve verici istasyonlarında en az iki ay çalışan personele giyim yardımının yapılacağı yönünde kriter belirlenmiştir.

Diğer bir ifadeyle, dava konusu Usul ve Esaslara göre, giyim yardımına hak kazanabilmek için bir yardım döneminde yani bir yıllık (12 aylık) bir süreçte, yayın ve verici istasyonlarında en az iki ay çalışmış olmak aranmaktadır. Ayrıca aynı düzenlemenin 9 uncu maddesinde, giyim yardımının yararlananların şahıslarına tanınmış özel bir hak olmadığı, hizmetin gereği olarak ve görev esnasında giyilmesi için ayni olarak verileceği belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen Toplu Sözleşmenin verdiği yetkiye dayalı olarak yetkili Kurumlarca çıkarıldığı anlaşılan dava konusu Usul ve Esaslarda, giyim yardımının niteliği ile kamusal yayıncılık hizmeti gerekleri göz önünde bulundurularak giyim yardımına hak kazanabilmek için asgari çalışma süresi öngörülebileceği açık olup, olayda yayın ve verici istasyonlarında bir yardım dönemi olan bir yıllık süreçte en az iki ay süreyle çalışmış olma koşulunun aranmasında, kamu hizmeti gereklerine ve kamusal kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, dava konusu Usul ve Esasların bir bütün olarak değerlendirilmesinden başka maddelerde de, örneğin 12. maddede; asgari çalışma sürelerine yer verildiği, bu anlamda maddelerin birbirleriyle uyumlu olduğu, giyim malzemelerinin kullanım süreleri ve çok kısa çalışma süreleri (örneğin 1 gün gibi) dikkate alınmak suretiyle makul bir asgari çalışma süresi belirlendiği anlaşılmaktadır.

KARŞI OY

X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka aykırı bulunmadığı, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.