Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/1176 K.2024/1490

Dava konusu istem: 18/08/2022 tarih ve 31927 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 7. maddesi ile asıl Yönetmelik'e eklenen geçici 5. maddenin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 05/02/2024 tarih ve E:2022/7880, K:2024/547 sayılı kararıyla;

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 1 ve 3. maddeleri, 5. maddesindeki "nazım imar planı ve "uygulama imar planı" tanımları, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 19. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendi, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 1 ve 2. fıkraları, 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) ve (ç) bentleri, 11. maddesinin 1. fıkrası ve 21. maddesinin 1. fıkrasının 10. bendine yer verilerek,

Nazım imar planının, nüfus yoğunlukları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen plan, uygulama imar planı ise nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlandığı,

imar planları ile nüfus yoğunlukları ve buna göre sosyal ve teknik altyapısı belirlendikten sonra mevcut imar planında konut kullanım oranı belirlenmemiş ya da konut kullanım oranı %80’in altında belirlenmiş alanlarda sosyal ve teknik donatı alanları arttırılmadan 31/10/2022 tarihinden önce ofis/büro amaçlı yapı ruhsatı düzenlenerek yapımına başlanmış veya yapı kullanma izni düzenlenmiş olan yapılarda, 1/7/2023 tarihine kadar sonuçlanmak kaydı ile konut kullanım oranı %80’i geçmeyecek şekilde kullanım amacı değişikliğine yönelik tadilat ruhsatı düzenlenebileceğine dair düzenlemenin,

planlanan alanda öngörülen nüfusa göre belirlenen sosyal ve teknik donatı dengesini bozacağından mevzuata uygun olmadığı; başka bir ifadeyle, imar planı değişikliği yapılmadan imar planı veya Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirlenen konut kullanım oranının tadilat ruhsatı alınmak suretiyle değiştirilmesine dair düzenlemede 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesine uyarlık bulunmadığı,

Nazım ve uygulama imar planlarında karma kullanım olarak belirlenmiş alanın konut kullanım oranına göre belirlenen daimi nüfus ve ticari kullanım oranına göre belirlenen daimi olmayan (hareketli) nüfusa göre belirlenen sosyal ve teknik donatı standartlarını bozan düzenlemenin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendindeki planların kademe ve ölçeğine göre ve yapılaşma amacının gerektirdiği ayrıntı düzeyinde kalmak koşuluyla alt kademedeki planları yönlendireceğine ilişkin ilkeye aykırı olduğu gibi üst ölçekli imar planlarının alt ölçekli imar planlarına mekansal nitelikte hedef koyacağı,

yol göstereceği ve ilke belirleyeceğine ilişkin ilkeye de aykırı olduğu; buna göre dava konusu düzenlemenin, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen imar planların yapımı ve değişikliklerinde planlanan alanın veya bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimleri göz önünde tutularak kentsel sosyal ve teknik altyapı alanlarında bu Yönetmelik'in EK-2 tablosunda belirtilen asgari standartlara ve alan büyüklüklerine uyulacağına ilişkin koşula da aykırı olduğu,

Diğer yandan, dava konusu düzenlemenin, imar planlarında belirlenen konut kullanımına ilişkin sosyal ve teknik altyapı donatılarının büyüklüğü ve standartlarını yetersiz hale getireceğinden Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 21. maddesinin 1. fıkrasının 10. bendindeki düzenlemeye de aykırı olduğu, Bu itibarla, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'ne eklenen geçici 5. maddede mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu düzenlemenin hukuka aykırı olduğu yönündeki iddialara dayanak alınan Anayasa hükümleri ile dava konusu düzenleme arasında nasıl bir ilişki kurulduğunun anlaşılamadığı belirtildikten sonra, genel olarak yargılama aşamasında verilen savunma dilekçesindeki iddia ve savunmalar tekrar edilerek dava konusu düzenlemenin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yapıldığı, hukuka ve kamu yararına uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.