Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/1263 K.2024/3005

...

İSTEMİN KONUSU

Danıştay Onüçüncü Dairesinin 13/12/2023 tarih ve E:2021/4515, K:2023/5720 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: 16/12/2012 tarih ve 28499 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Eğitim ve Sorumlu Müdür Yönetmeliği'nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki "..TMMOB'a bağlı meslek odaları.." ve (c) bendindeki "..TMMOB'a bağlı ilgili meslek odaları.." ibarelerinin, 12. maddesinin, 14. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin ve 18. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesindeki "TMMOB tarafından" ibaresinin iptali ile 5307 sayılı Kanun'un 14. maddesinin ikinci cümlesinin ve 15. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle iptali talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 13/12/2023 tarih ve E:2021/4515, K:2023/5720 sayılı kararıyla, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/06/2021 tarih ve E:2019/2660, K:2021/1269 sayılı kısmen bozma kararına uyularak;

Dairelerinin 02/07/2019 tarih ve E:2013/220, K:2019/2315 sayılı dava konusu işlemlerin kısmen iptali, kısmen davanın reddi yolundaki kararının davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/06/2021 tarih ve E:2019/2660, K:2021/1269 sayılı kararı ile, "Dava konusu Yönetmeliğin 14. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi yönünden;

Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Eğitim ve Sorumlu Müdür Yönetmeliği'nin 14. maddesinin (b) bendinde, otogaz istasyonları için; meslek yüksekokullarının kimya teknolojisi, elektronik teknolojisi, makine, mekatronik, elektrik, enerji tesisleri işletmeciliği, doğal gaz ve tesisatı teknolojisi, gaz ve tesisatı teknolojisi,

rafineri ve petro-kimya teknolojisi programlarından veya teknoloji veya mühendislik fakültelerinden veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içi veya yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak veya 6269 sayılı Kimyagerlik ve Kimya Mühendisliği Hakkında Kanun kapsamında kimyager unvanını almış olmak veya diğer bölümlerden mezun olmakla beraber mühendislik veya kimya dalında en az yüksek lisans yapmış olmak" şartlarının aranacağı belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararlarda bulunacak hususlar" başlıklı 24. maddesinin (e) bendinde, kararlarda kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçesi ve hükmün belirtilmesi gerektiği kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; davacının özetle; bu hükmün tamamının, sorumlu müdürün mühendis olma zorunluluğu bulunmadığı gerekçesiyle iptalini istediği. Daire kararında "...otogaz istasyonlarında görev yapacak sorumlu müdürlerin "mühendis" olmaları gerektiği yönünde bir zorunluluk bulunmadığı da dikkate alındığında, artan sorumlu müdür ihtiyacı sebebiyle getirilen düzenlemede bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte, (b) bendinde yer alan düzenlemede,

diğer bölümlerden mezun olmakla beraber mühendislik dalında en az yüksek lisans yapmış olmanın otogaz istasyonlarında sorumlu müdür olabilmek için yeterli olarak düzenlenmesi ve bu düzenlemede söz konusu faaliyet alanı ile ilişkili mühendislik alanları bakımından bir sınırlama getirilmemesi nedeniyle yapılan düzenlemenin eksik bir düzenleme olduğu anlaşıldığından, söz konusu bentte yer alan "veya diğer bölümlerden mezun olmakla beraber mühendislik" ibaresinde hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle, 14. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin tamamının iptaline karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 24. maddesinin (e) bendine aykırı olarak, söz konusu maddenin "veya diğer bölümlerden mezun olmakla beraber mühendislik" ibaresi dışında kalan kısmı için bir gerekçe belirtmeden, anılan maddenin tamamının iptaline yönelik olarak verilen Daire kararında hukuki isabet bulunmamaktadır." gerekçesiyle davalı idarenin temyiz istemi kısmen kabul edilerek, Daireleri kararının, dava konusu Yönetmeliğin 14. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "veya diğer bölümlerden mezun olmakla beraber mühendislik" ibaresinin iptaline ilişkin kısmı dışında kalan kısmı yönünden bozulmasına karar verildiğinin anlaşıldığı,

Bu doğrultuda dava konusu Yönetmeliğin 14. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "veya diğer bölümlerden mezun olmakla beraber mühendislik" ibaresinin dışında kalan kısmının incelenmesinden;

5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesinde, bu Kanun'un amacının, yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan temin olunan sıvılaştırılmış petrol gazlarının güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa faaliyetlerinin şeffaf, eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesi için gerekli düzenleme, yönlendirme, gözetim ve denetim faaliyetlerinin yapılmasını sağlamak olduğunnu belirtildiği,

"Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde, "Dolum tesisi: Dağıtıcının tescilli markası ve amblemini ve teknik düzenlemelere uygun tüplere veya sözleşme ile diğer bir dağıtıcının tescilli markası ve amblemini taşıyan ve teknik düzenlemelere uygun tüplere, otogaz ve dökme LPG'nin taşıma araçlarına doldurulduğu, boşaltıldığı, depolandığı ve teknik düzenlemelere göre kurulan ve çalışan bir dağıtıcıya ait tesis.

Otogaz istasyonu: Dağıtıcı veya bunlarla tek elden satış sözleşmesi yapmış bayilerce ilgili mevzuata uygun (teknik, kalite ve güvenlik) olarak kurulup, dağıtıcının tescilli markası ve amblemi altında faaliyette bulunan ve esas itibarıyla motorlu araçların otogaz LPG, madeni yağ, temizlik ve ihtiyarî olarak bakım ile kullanıcıların, tüplü LPG hariç, diğer asgarî ihtiyaçlarını karşılayacak imkânları sunan akaryakıt istasyonu içinde veya müstakil olarak hizmet veren tesisler" olarak tanımlandığı,

5307 sayılı Kanun'un "Sorumlu Müdür" başlıklı 14. maddesinde, LPG dolum tesislerinde ve otogaz istasyonlarında sorumlu müdür bulundurulmasının zorunlu olduğu, LPG dolum tesislerinde ve otogaz istasyonlarında bulundurulacak sorumlu müdürün yetki, sorumluluk ve niteliklerinin Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceğinin düzenlendiği,

5307 sayılı Kanun'un 14. ve 15. maddelerine dayanılarak hazırlanan, 16/12/2012 tarih ve 28499 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Eğitim ve Sorumlu Müdür Yönetmeliği'nin 14. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "(1) Sorumlu müdür olacak kişilerde; ... b) Otogaz istasyonları için;

meslek yüksekokullarının kimya teknolojisi, elektronik teknolojisi, makine, mekatronik, elektrik, enerji tesisleri işletmeciliği, doğalgaz ve tesisatı teknolojisi, gaz ve tesisatı teknolojisi, rafineri ve petro-kimya teknolojisi programlarından veya teknoloji veya mühendislik fakültelerinden veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içi veya yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak veya 6269 sayılı Kimyagerlik ve Kimya Mühendisliği Hakkında Kanun kapsamında kimyager unvanını almış olmak veya diğer bölümlerden mezun olmakla beraber mühendislik veya kimya dalında en az yüksek lisans yapmış olmak"

şartlarının aranacağının belirtildiği,

5307 sayılı Kanun'un 14. maddesinde yer alan, LPG dolum tesislerinde ve otogaz istasyonlarında bulundurulacak sorumlu müdürün yetki, sorumluluk ve niteliklerinin Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği yönündeki düzenleme dikkate alındığında, yasa koyucunun sorumlu müdür bulundurma zorunluluğu dışında sorumlu müdürlere ilişkin kural getirmediği, bu konudaki yetkiyi tamamen Kurumun takdirine bıraktığının anlaşıldığı,

Dairelerinin 12/06/2013 tarihli ara kararı ile, "1- Yönetmeliğin 14. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen, sorumlu müdür olacak kişiler için öngörülen öğretim alanlarının hangi bilimsel kriterlere göre belirlendiğinin.

2- Dolum tesisleri için sorumlu müdür olacak kişilerde, lisans ve yüksek lisans alanlarındaki farklılığın hangi sebeplere dayandığının, bu bağlamda mekatronik bölümünün lisans mezuniyeti yeterli sayılmasına rağmen, bu bölümde yüksek lisans yapanların neden yeterli sayılmadığının, yine diğer bölümlerden mezun olmakla beraber elektrik ve inşaat dallarında yüksek lisans yapmış olma yeterli sayılmasına rağmen, elektrik ve inşaat bölümlerinin lisans öğrenimini almış olanların neden yeterli sayılmadığının.

3- Sorumlu müdür olacak kişilerde aranacak mezuniyete ilişkin öğrenim alanlarının hangi gerekçeyle genişletildiğinin ve sorumlu müdür ihtiyacının ne olduğunun" sorulmasına karar verildiği, davalı idarece verilen cevapta, mülga Yönetmelik uyarınca bir sorumlu müdür beş adet LPG otogaz istasyonunda sorumlu müdür olarak görev yapabilmekteyken, dava konusu Yönetmelikle her bir tesiste bir sorumlu müdürün bulundurulmasının zorunlu olmasının öngörüldüğü, bu nedenle mülga Yönetmelik kapsamında sadece çevre, kimya, makine ve petrol mühendislerinin sorumlu müdürlük görevi yapabileceğine ilişkin düzenlemenin genişletilmesi gerektiğinin belirtildiği,

Bu bakımdan, Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Eğitim ve Sorumlu Müdür Yönetmeliği'nin dava konusu düzenleme ile sorumlu müdür olacak kişilerde aranacak eğitime ilişkin kapsamın genişletildiğinin görüldüğü,

Bu itibarla, 5307 sayılı Kanun'da, LPG dolum tesislerinde ve otogaz istasyonlarında sorumlu müdür bulundurulmasının zorunlu tutulduğu, bu tesislerde ve istasyonlarda bulundurulacak sorumlu müdürlere ilişkin niteliklerin belirlenmesi bakımından davalı idarenin yetkilendirildiği,

her bir tesis ve istasyonda bir sorumlu müdürün bulundurulmasının zorunlu olması öngörüldüğünden, uygulamada ortaya çıkan personel ihtiyacı doğrultusunda, otogaz istasyonlarında görev yapacak sorumlu müdürlerin, konuya ilişkin olarak belirlenen meslek yüksekokullarının kimya teknolojisi, elektronik teknolojisi, makine, mekatronik, elektrik, enerji tesisleri işletmeciliği, doğalgaz ve tesisatı teknolojisi, gaz ve tesisatı teknolojisi,

rafineri ve petro-kimya teknolojisi programlarından veya teknoloji veya mühendislik fakültelerinden veya bunlara denk yükseköğretim kurumlarından mezun olmanın veya kimyager ünvanı almış olmalarının yeterli kabul edildiği, sorumlu müdürler bakımından "mühendis" olma zorunluluğu bulunmadığı, ilgili bölümlerin, otogaz istasyonlarında çalışacak sorumlu müdürlerin yapacağı işin niteliği dikkate alınarak belirlendiği anlaşıldığından,

artan sorumlu müdür ihtiyacı sebebiyle getirilen düzenlemenin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan "Veya diğer bölümlerden mezun olmakla beraber mühendislik" ibaresinin dışında kalan kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan "Veya diğer bölümlerden mezun olmakla beraber mühendislik" ibaresinin dışında kalan kısım yönünden, davanın reddine karar verilmiş ise de davanın reddine karar verilmeyen kısımlar yönünden söz konusu kararın usul ve yasaya aykırı olduğu,

dava konusu Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin mevcut halinde “veya diğer bölümlerden mezun olmakla beraber mühendislik" ibaresinin "veya diğer bölümlerden mezun olmakla beraber çevre, elektrik, elektronik, elektrik ve elektronik, endüstri, enerji sistemleri, inşaat, kimya, makine, mekatronik, petrol ve doğalgaz mühendisliği ..." olarak değiştirildiği, mahkemece hukuka aykırı bulunan maddenin zaten değiştirildiği, gerek eski hali gerekse yeni hali ile hukuka aykırı bir yön içermediği, bu nedenle bu maddeler yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden anılan kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin redddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlığın, dava konusu Yönetmeliğin Danıştay Onüçüncü Dairesince iptaline karar verilen 12. maddesinin ikinci fıkrası, 14. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile (b) bendinde yer alan; "veya diğer bölümlerden mezun olmakla beraber mühendislik" ibarelerine ilişkin kısımları Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/06/2021 tarih ve E:2019/2660, K:2021/1269 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiğinden, davalı idarenin kesinleşen kısma yönelik temyiz isteminin esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.