Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/1276 K.2025/691

Dava konusu istem: Türk Hava Kurumu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, "..." yüksek lisans diploması iptal edilen davacı tarafından; Yükseköğretim Kurulundan izin alınmaksızın yüksek lisans programı açılmasında ve yürütülmesinde idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık 1.000,00-TL (ıslah sonrası 60.000,00-TL) maddi, 250.000,00-TL manevi tazminatın yüksek lisans diplomasının iptal edildiği 18/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Davacının araştırma görevlisi kadrosundan ilişiğinin kesilmesine yönelik işlemin iptali istemiyle açtığı davada ...

İdare Mahkemesinin E:..., K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karar üzerine davacının yeniden göreve başladığı ve özlük haklarının iade edildiği; yüksek lisans eğitim bedeli olarak tazmini istenilen 4.400,00-TL zararı ispatlayan herhangi bir bilgi-belge sunulmadığı; maliki olduğu konutu işlem dolayısıyla 60.000,00-TL zararla sattığını belirten davacının ev satışından kaynaklı zarar kaleminin konut piyasasının arz ve talep yapısına ilişkin olduğu,

doğrudan diploma iptali işleminden doğmadığı, kaldı ki işsiz kalmasından kaynaklı zararın mahkeme kararı doğrultusunda kamu görevine iade edilmesiyle giderildiği gerekçesiyle maddi tazminat istemi yönünden davanın reddine;

Davacının Türk Hava Kurumu Üniversitesince verilen ve bilahare iptal edilen diploma ile statüsünün değiştirilerek araştırma görevlisi olarak atandığı, ancak bu diplomanın Yükseköğretim Kurulundan izin alınmadan yüksek lisans programı açılması suretiyle iptal edilmesinden dolayı doktora öğreniminin sonlandırılarak araştırma görevlisi kadrosundan ilişiğinin kesildiği gözetildiğinde, davacının izinsiz açıldığından haberi olmayan yüksek lisans programına verdiği tüm emeğin heba olduğu, davacının bu durum nedeniyle büyük bir sıkıntı, elem ve üzüntü duyduğu,

davacının bu durumunun kısmen de olsa giderilmesi amacıyla takdiren 15.000,00-TL manevi tazminatın hizmet kusuru nedeniyle sorumluluğu bulunduğu sabit olan davalı idarece başvuru tarihinden (31/12/2018) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine; fazlaya ilişkin 235.000 TL manevi tazminat istemi yönünden davanın reddine, karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; tarafların istinaf başvurularına konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 07/11/2023 tarih ve E:2020/6128, K:2023/5437 sayılı kararıyla; dava dosyasının ve aynı konuda açılan dosyaların UYAP üzerinden incelenmesinden, H. Ü. tarafından aynı konuda 6.000,00-TL maddi, 10.000,00-TL manevi tazminat istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan benzer davada, ... tarih ve K:... sayılı kararla maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat isteminin ise 1.000,00-TL'lik kısmının kabulüne, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin ise reddine karar verildiği, anılan karara yönelik tarafların istinaf başvurularının ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve K:... sayılı kararıyle kesin olarak reddedildiği;

Mahkeme tarafından, manevi tazminatın manevi tatmin aracı olduğu, hakkaniyetli ve makul bir tutarı aşmaması gerektiği hususu ve benzer kararlar göz önüne alınarak manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğinden, manevi tazminat isteminin 15.000,00-TL'lik kısmı yönünden davanın kabulüne, 235.000,00-TL manevi tazminat istemi yönünden davanın reddine yönelik Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davalının temyiz istemine konu kararın manevi tazminata ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davalı Türk Hava Kurumu Üniversitesi Rektörlüğü tarafından Yükseköğretim Kurulundan izin alınmadan yüksek lisans programı açılması suretiyle davacının doktora öğrenimi sonlandırılarak araştırma görevlisi kadrosundan ilişiğinin kesilmesi, yüksek lisans programının izinsiz açılmış olmasında davacının herhangi bir dahilinin olmaması, ilişiğinin kesilmesi sonucu davacının akademik çevresinde kendisine karşı olumsuz kanaatin/görüşün oluşması ve bu olumsuzlukların davacının kişiliğine yönelmesi ve onurunu kırması,

dolayısıyla yaşanan süreçte davacının, manevi yönden elem ve acı duyduğu hususlarının gözetildiği belirtilmek suretiyle Dairelerinin ... ve E:..., K:... sayılı kararında ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının da hasım konumuna alınması gerektiği, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak, işletme yüksek lisans programına başvuran davacının sağlık kurumları işletmeciliği programından diploma aldığı gözetildiğinde maddi ve manevi olarak uğradığı bir zarardan söz edilemeyeceği, hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğu ve emsal kararlarla uyumlu olmadığı, başvuru tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, harçtan muaf olan davalı idare aleyhine yargılama giderine hükmedilemeyeceği, karar tarihindeki tarife uyarınca davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Davacı tarafından, davalı idarenin hizmeti kusurlu işletmesi sonucu ekonomik sıkıntı yaşayan davacının konutunu değerinin altında bir tutara satmak zorunda kalması ve yüksek lisans eğitim bedeli olan 4.400,00-TL'nin ödendiğine ilişkin banka dekontlarının dosyaya sunulması gözetildiğinde maddi tazminat isteminin reddine ilişkin kararın hukuka aykırı olduğu; davalının hizmet kusuru sebebiyle yaşanan süreçte kişilik haklarının zarara uğradığı, davacının araştırma görevlisi kadrosuyla ilişiğinin kesilmesiyle akademik ve sosyal çevresinde rencide olduğu, temyize konu kararın davacının aleyhine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davacının temyiz başvurusunda bulunmadığı gözetildiğinde maddi tazminat isteminin reddine ilişkin yargı kararının kesinleştiği; davalı idareye yükletilebilecek bir kusur bulunmadığından davacının manevi tazminatın reddedilen kısmına yönelik temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Davacı tarafından; Yükseköğretim Kurulunca yüksek lisans diplomalarının iptal edilmesinin sebebi davalı idarenin kusuru olduğundan davalının husumet itirazının dayanaktan yoksun olduğu, davalı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Tarafların manevi tazminata yönelik temyiz istemlerinin reddi; davacının maddi tazminata yönelik temyiz isteminin ise incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Tarafların manevi tazminata ilişkin temyiz istemi yönünden; Uyuşmazlıkta ısrar hususu, davacı lehine/aleyhine hükmedilen manevi tazminat miktarının hakkaniyete ve İstinaf Dairesinin emsal kararına uygun olup olmadığına ilişkindir.

Dava. Erzincan 13 Şubat Devlet Hastanesinde sağlık teknisyeni olarak çalışmaktayken 2011 yılında Sağlık-Sen ile Türk Hava Kurumu Üniversitesi arasında imzalanan "..." yüksek lisans programı protokolü kapsamında 2012 yılında yüksek lisansa başlayıp 2013 yılında yüksek lisans diploması alarak Erzincan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü'ne araştırma görevlisi olarak atanan davacı tarafından,

Türk Hava Kurumu Üniversitesinin Sağlık Kurumları İşletmeciliği yüksek lisans programı için izin almamış olması nedeniyle verilen yüksek lisans diplomalarının iptal edilmesine yönelik Yükseköğretim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işlemine karşı açılan davada verilen iptal kararı üzerine YÖK Yürütme Kurulunun 19/12/2018 tarihli kararıyla mahkeme kararı doğrultusunda tarafına sağlık kurumları işletmeciliği yüksek lisans diploması verilmesine karar vermesi üzerine Türk Hava Kurumu Üniversitesince diplomasının halen verilmemiş olması,

usulüne uygun olarak program açma izni alınmaksızın yüksek lisans diploması düzenlenmiş olması ve bu sebeple 15/02/2017 tarihinde Erzincan Üniversitesindeki görevinden çıkarılmış olmasından kaynaklanan maddi ve manevi zararının karşılanması talebiyle 31/12/2018 tarihinde yapılan başvurunun 07/02/2019 tarihli yazıyla reddi üzerine açılmıştır.

Danıştay Sekizinci Dairesinin bozma kararında bahsi geçen ve "memur" olarak görev yapan H.Ü. hakkında verilen yargı kararının işbu uyuşmazlığa emsal teşkil etmeyeceği; zira davacının, H.Ü.'den farklı olarak yüksek lisans diplomasının iptali sonucunda doktora öğreniminin sonlandırılarak araştırma görevlisi kadrosundan ilişiğinin kesildiği görülmektedir.

Bu bakımdan, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince davacının durumu yönünden inceleme yapılmak suretiyle verilen ısrar kararı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davacının maddi tazminata ilişkin temyiz istemi yönünden;

Davacı tarafından temyiz dilekçesinde; maddi tazminata ilişkin iddialara da yer verilerek kararın maddi tazminat yönünden de bozulması istenilmiş ise de, maddi tazminat isteminin reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararı davacının temyiz etmemesi sonucu kesinleştiğinden ve ısrara da konu olmadığından, kesinleşen bu kısma yönelik temyiz isteminin esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.