Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/1346 K.2024/2919

Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-A maddesi uyarınca trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

Mahkemelerince verilen 29/05/2019 tarihli ara kararı ile İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığına, Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığına ve davacıya söz konusu aracın okul servis aracı olarak kullanılabilmesi için aldığı izin ve belgelerin neler olduğunun sorulduğu, davacı tarafından yapılan bu ara karara cevap verilmediği, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığınca verilen cevapta söz konusu araca ait belediyelerinde herhangi bir bilginin bulunmadığının bildirildiği ve Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığınca verilen cevapta ise; "... plakalı servis aracının ... adına kayıtlı olduğu,

Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönetmeliğinin 8. maddesinin (k) bendine göre, '(S) plakalı araçlar yalnızca Balıkesir İl sınırları içerisinde taşımacılık yapar ve yetki belgelerine kayıt edilmez.' hükmü gereği Balıkesir il sınırları içerisinde Başkanlıklarından güzergah belgesi olmak koşulu ile taşımacılık yapma yetkisinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte Okul Servis Aracı Özel İzin Belgesi/Personel Servis Güzergah İzin Belgesi ve Servis Uygunluk Belgesi için Başkanlığımıza herhangi bir müracaatının bulunmadığı tespit edilmiştir." şeklinde beyanda bulunulduğu; buna göre, Okul Servis Araçları Yönetmeliğinin, "Taşımacının şartları ve yükümlülükleri" başlıklı 5/2. maddesi uyarınca, taşımanın bir kısmının İzmir Büyükşehir Belediyesi içerisinde gerçekleşmesine karşın,

şehir içinde izlenecek güzergâh için İzmir Büyükşehir Belediyesinden özel izin belgesi alınmadığından ve Balıkesir Büyükşehir Belediyesinden alınan S plaka ile de yalnızca Balıkesir İl sınırları içerisinde taşımacılık yapılabileceğinden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 01/12/2023 tarih ve E:2021/781, K:2023/6688 sayılı kararıyla; davacıya ait araç ile Balıkesir ili, Ayvalık ilçesinde bulunan ...

Koleji öğrencilerinin, ikametgahlarının bulunduğu İzmir ili, Dikili ilçesi arasında yapılan taşımacılık faaliyetinin belediye sınırları dahilinde bir taşımacılık olmadığı, yurt içi ticari yolcu taşımacılığı olduğu, yurt içi ticari yolcu taşımacılığına ilişkin kuralların Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde düzenlendiği, anılan Yönetmeliğe aykırı davranılması halinde Karayolu Taşıma Kanunu'nun 26. maddesinde belirlenen yaptırımın uygulanması gerektiği, diğer bir ifade ile yurt içi ticari yolcu taşımacılığının 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrası kapsamında bulunmadığından,

davacı hakkında ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

Danıştay ilamında davacının İzmir-Balıkesir illeri arasında taşımacılık faaliyetinde bulunduğu ve bu haliyle davacıya 4925 sayılı Kanun hükümlerinin tatbik edilmesi gerektiğinden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı yönünde gerekçeye yer verilmiş ise de, davacının süreklilik arz edecek şekilde İzmir ve Balıkesir illeri arasında öğrenci servis taşımacılığı yaptığı dikkate alındığında ilgili mevzuat düzenlemeleri gereğince İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığından izin/ruhsat almasının gerektiği,

iki il sınırları arasında yolcu taşımacılığı yapılması nedeniyle doğrudan 4925 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği şeklinde bir yorumun ilgili büyükşehir belediyesinden aldığı izinle taşımacılık faaliyetinde bulunan kişilerin kanuna uygun olarak elde ettikleri taşımacılık haklarını bertaraf edeceği gibi kanun ve ikincil mevzuat ile büyükşehir belediyelerine yolcu taşımacılığı özelinde tanınan yetkilerin ve imtiyazların etkisizleştirilmesi sonucunu doğuracağı ve bu durumun kamu düzenini bozacağı yönünde gerekçe eklenerek, istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davaya konu araçla Balıkesir (Ayvalık)- İzmir(Bergama) arasında servis taşımacılığı yapıldığının ihtilafsız olduğu, bu taşımacılık faaliyetinin 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu (100 kilometreye kadar şehirlerarası) kapsamında kaldığı, davalı idarenin ise şehir içi korsan taşımacılığı engellemeye yönelik 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesini uygulayarak işlem tesis ettiği, belediyelerin ulaşım ile ilgili yetkilerinin belediye sınırlarını aşmayan şehir içi taşımacılık olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu aracın okul servis aracı olarak kullanıldığı ve araçtaki yolcuların 'ticari yolcu' değil 18 yaş altı okul çocukları olduğu, davacının Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliğinde belirtilen tüm belgelere sahip olması gerektiği, çocukların can güvenliği ve gözetimi Anayasa ve yasalarla korunduğundan cezaların caydırıcılığı ilkesinin ön planda tutulmasının zorunluluk arz ettiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.