Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/2766 K.2025/1062

Dava konusu istem: Mersin ili, ... ilçesi, ... Ortaokulunda matematik öğretmeni olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (n) alt bendi uyarınca tevhiden ve aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle Devlet Memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; yapılan disiplin soruşturması neticesinde, davacıya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilebilmesi için, yetkili Disiplin Kurulu kararının alınması amacıyla dosyanın Disiplin Kuruluna gönderildiği, ancak, Disiplin Kurulunun önerilen cezaya ilişkin "kabul" ya da "ret" yönünde bir karar vermesi gerekirken, bu yönde bir karar vermeksizin, tekerrür hükümlerinin uygulanması gerektiğinden bahisle dosyayı doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna gönderdiğinin anlaşıldığı,

bu yönüyle, Disiplin Kurulunun yetkisinin önerilen kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını "kabul" ya da "ret" yönünde olduğu, ceza verilmesi teklifinin kabulüne karar verilerek dosyanın tekerrür hükümleri bakımından Yüksek Disipilin kurulu'na gönderilmesi gerekirken doğrudan gönderilmesinin usule aykırı olduğu; ayrıca, memurlara Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilebilmesi için amirlerin bu yönde isteğinin olmasının, işlemin ön şart olduğu,

uyuşmazlıkta, işlemin tesisinden önce amirlerin bu yönde herhangi bir isteği bulunmamasının ve disiplin kurullarının "amir" olarak bu yetkiyi kullanabileceğine dair Kanunda herhangi bir düzenleme bulunmamasına rağmen, Kanunda öngörülen yönteme aykırı olarak, amirin bu yönde isteği olmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği;

diğer yandan, her ne kadar davacının ders programına uymayıp derslerin önemli bir bölümünde öğrencilerine Said-i Nursinin Risali-i Nur kitaplarını okuttuğu eylemi sübut bulmuş ise de, davacının ders işlemekle beraber derslerin önemli bölümünde kitap okuttuğu, dolayısıyla görevini hiç yapmadığından bahsedilemeyeceği görevini tam olarak yapmadığı söz konusu eylemlerin karşılığında uygulanacak cezanın,

657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (a) alt bendinde yer alan "Kasıtlı olarak verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak" kapsamında değerlendirilerek aylıktan kesme cezası verilmesi gerekmekte iken bu cezanın yerine aynı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (n) alt bendine göre kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilmesi suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 27/02/2024 tarih ve E:2022/1154, K:2024/883 sayılı kararıyla;

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 124. maddesinin ikinci fıkrasına, 125. maddesinin çeşitli hükümlerine ve 126. maddesine yer verilmiş,

Disiplin cezası vermeye yetkili mercilerce disiplin suçu sayılacak eylemlerin işlenildiğinin öğrenilmesi halinde, bu kişiler hakkında soruşturma emri verilerek, soruşturmacı görevlendirilmesiyle başlatılacak soruşturma sonucunda olayın değerlendirilmesi ile hazırlanacak soruşturma raporunda, adli, idari ve disiplin yönünden soruşturulan kişi hakkında soruşturmacı kanaat teklifinin de yer alması gerektiği, soruşturmacı tarafından soruşturmaya konu eylemin sübut bulup bulmadığı ve mevzuatta hangi disiplin cezasını gerektirdiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda disiplin dosyasının Disiplin Amiri,

Disiplin Kurulu veya Yüksek Disiplin Kurulu tarafından değerlendirileceği; ancak, disiplin cezası vermeye yetkili Disiplin Amiri ve Disiplin Kurullarının soruşturmacının teklifi ile bağlı olmadığı, söz konusu merciler tarafından, önlerine gelen dosyaların kendi görev alanında olmadığı kanaatine varılması halinde disiplin dosyasının görevli görülen merciye gönderilebileceği, başka bir ifadeyle, Bakanlık Disiplin Kurulunun, davacının fiilleri hakkında soruşturmacı tarafından yapılan nitelendirmeye katılmak zorunluluğu bulunmadığı gibi,

davacının eylemlerinin 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinden sonra gelen 1. paragrafta belirtilen eylemin tekerrürünü oluşturduğu kanaatine ulaştığı takdirde konunun yetkili Kurul tarafından görüşülmesi gerektiği yönünde karar almasını engelleyen bir düzenlemenin bulunmadığı; bununla birlikte 657 sayılı Kanun'un 126. maddesindeki "...Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur.

Cezayı kabul veya reddeder" şeklindeki düzenlemenin, kurulların kendi yetki alanlarındaki cezalar bakımından uygulanabilecek bir hüküm olduğu, disiplin cezası vermeye yetkili disiplin amiri ve disiplin kurullarının kendi yetkisinde görmediği bir ceza ve bu cezaya dayanak olan fiile ilişkin dosyayı yetkili gördüğü Disiplin Amiri veya Kurula göndermesinin, idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu yönündeki Anayasa kuralının gereği olduğu,

aksi düşüncenin, Disiplin Kurulunu, kendi yetkisinde görmediği bir ceza teklifi hakkında kabul veya ret yönünde bir karar vermesi sonucuna götüreceği, bu durumun da kabul veya ret şeklinde tesis edilen idari işlemin yetki bakımından hukuka aykırı olmasına neden olacağı sonucuna varıldığı,

Bu durumda, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun, 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (n) alt bendi gereğince kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını ikinci defa işlediği gerekçesiyle, 125. maddenin ikinci fıkrasında yer alan, disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrürü halinde bir derece ağır ceza uygulanacağına ilişkin düzenleme uyarınca, davacının eylemlerinin tekerrür oluşturduğu gerekçesiyle dosyanın Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğüne, Bakanlık iç yazışmasıyla Yüksek Disiplin Kuruluna doğrudan gönderilmesinde usul hükümlerine aykırılık görülmediği,

gerekçesiyle, ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:......, K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ve Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesinin ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mersin ili, ... ilçesi, ...Ortaokulunda öğretmen olarak görev yapan davacı hakkında, ...

Ortaokulu'nda görev yaptığı dönemde resmi olarak yapılan tüm uyarı ve şikayetlere rağmen kasıtlı olarak matematik derslerinde ders programına uymayıp derslerin önemli bir bölümünde öğrencilerine Said-i Nursinin Risali-i Nur kitaplarını okuttuğu, okul yönetiminden izinsiz olarak velileri arayıp, okula çağırıp, aynı okul öğretmenlerinden Z.B.'yi velilere şikayet ettirmeye çalıştığı, 15/05/2019 günü görevine izinsiz ve mazeretsiz olarak gelmediği, 13/05/2019 günü görevine ilk iki saat gelmediği iddialarıyla başlatılan disiplin soruşturması neticesinde düzenlenen soruşturma raporu ile;

davacı hakkındaki iddiaların sübut bulduğu gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (n) ve (ı) alt bentleri uyarınca 1 yıl kademe ilerleme durdurması cezası ile cezalandırılması, daha önce de aynı fiil ve cezası olduğundan tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle bir üst cezasının verilmesinin uygun olacağı teklifi getirilmiştir.

Disiplin dosyasının kademe ilerlemesinin durdurulması cezası yönünden karar alınmak üzere ... Valiliği İl Milli Eğitim Disiplin Kurulu Başkanlığına tevdi edilmesi üzerine, Disiplin Kurulu tarafından, davacının daha önce 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (n) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırıldığı, bu cezanın sicilden silinmesine ilişkin süre henüz dolmadan aynı fiilin işlenmiş olması nedeniyle, 657 sayılı Kanunun 125. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tekerrür hükümlerini uygulayarak bir derece ağır disiplin cezası vermeye yetkili makamın Yüksek Disiplin Kurulu olduğu belirtilerek dosyanın doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

İl Milli Eğitim Disiplin Kurulu kararı ... Valiliği işlemi ile soruşturma dosyasının herhangi bir amir görüşü belirtmeksizin Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmiş ve adı geçen Kurul'un ... tarih ve ... sayılı kararıyla, aynı fiili nedeniyle daha önce de kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırıldığı anlaşılan davacının tekerrür hükümleri uygulanarak bir derece ağır ceza olan Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklifinin kabulüne karar verilmiştir.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun “Disiplin Amiri ve Disiplin Cezaları” başlıklı 124. maddesinin ikinci fıkrasında;

"...Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir." hükmüne,

Aynı Kanun'un "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinin ikinci fıkrasında; "Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verilir." hükmüne,

Aynı Kanun'un "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 126. maddesinde;

"Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir. Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta ısrara ilişkin husus, disiplin soruşturması neticesinde kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılması teklifi getirilen davacının dosyasının, ... Valiliği İl Milli Eğitim Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve .../... sayılı kararıyla tekerrür hükümleri uygulanmak üzere ve atamaya yetkili amirin görüşü belirtilmeksizin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesi neticesinde, Yüksek Disiplin Kurulu tarafından tekerrür hükümleri uygulanarak, davacının bir derece ağır ceza olan Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklifinin kabulüne karar verilmesi suretiyle tesis edilen dava konusu işlemin usul hükümlerine uygun olup olmadığına ilişkindir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin ikinci fıkrasında, disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır cezanın uygulanacağı; aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verileceği belirtilmiştir.

Aynı Kanun'un "Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar" başlıklı 126. maddesinin birinci fıkrasında ise kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verileceği hükmüne yer verildikten sonra, maddenin ikinci fıkrasında "Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir." hükmü getirilmiştir.

Bakılan davada, davacı hakkında yapılan disiplin soruşturması neticesinde sübuta erdiği değerlendirilen fiili sebebiyle 657 sayılı Kanunun birinci fıkrasının (D) bendinin (n) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziyesi yönünde teklif getirildiği,

İl Milli Eğitim Disiplin Kurulu gündemine alınan dosya hakkında adı geçen Kurul'un...... tarih ve .../... sayılı kararı ile davacının durumunun 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinde belirtilen tekerrür hükmü ve ayrıca Devlet Personel Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı Bülteninde yer alan "kademe ilerlemesi cezası verilmesine sebep olmuş fiil veya halin, cezanın sicilden silinmesine ilişkin süre içinde tekerrürü halinde fiile karşılık gelen disiplin cezasının teklif edilmesi,

disiplin kurulunun teklif edilen kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını kabul etmesi halinde de, ilgili hakkında 657 sayılı Kanunun 125. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca işlem yapılması için konunun yüksek disiplin kuruluna intikal ettirilmesi" şeklindeki görüşü doğrultusunda, tekerrür hükümlerine göre işlem yapılmak üzere dosyanın Vali adına İl Milli Eğitim Müdür Vekili tarafından imzalanan yazı ile Milli Eğitim Bakanlığına gönderilmek suretiyle dava konusu disiplin cezasının tesis edildiği anlaşılmakla, dava konusu işlemde usul hükümlerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, temyize konu Bölge Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X- Uyuşmazlıkta ısrara ilişkin husus, davacının kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiili işlediğinden bahisle tekerrür hükümleri uygulanarak Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin kararı vermeye Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun yetkili olup olmadığına ilişkindir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 126. maddesinde; "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir." kuralına yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen düzenleme ile uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve Devlet memurluğundan çıkarma cezalarının hangi makamlar tarafından karara bağlanacağı ve bu cezaların hangi makamlar tarafından onaylanacağı belirlenmiştir. Bu bağlamda, disiplin kurullarının ayrı bir ceza tayinine yetkisi olmadığı açıktır.

Bakılan uyuşmazlıkta, yapılan disiplin soruşturması neticesinde davacıya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilebilmesi için, yetkili Disiplin Kurulu kararının alınması amacıyla dosyanın Disiplin Kuruluna gönderildiği, bu aşamaya kadar ceza verilebilmesi için Kanunda belirtilen idari usul kurallarına uyulduğu görülmektedir. Ancak, Disiplin Kurulunun önerilen cezaya ilişkin "kabul" ya da "ret" yönünde bir karar vermesi gerekirken, bu yönde bir değerlendirme yapmaksızın ve bir karar vermeksizin, tekerrür hükümlerinin uygulanması gerektiğinden bahisle dosyayı doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna gönderdiği anlaşılmaktadır.

Bu yönüyle, Disiplin Kurulunun yetkisinin önerilen kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının "kabulü" ya da "reddi" yönünde bir karar verilmeksizin, dosyanın doğrudan Yüksek Disipilin Kurulu'na gönderilmesi sonucu tesis edilen disiplin cezasının usul hükümlerine aykırı olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda temyize konu ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyoruz.