Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/494 K.2024/2494

Dava konusu istem: ... T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumunda infaz ve koruma başmemuru olarak görev yapan davacının, ... M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda görevli iken işlediği fiil nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-f maddesi uyarınca "Devlet Memurluğundan Çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E...., K.... sayılı kararıyla; Davacının, gerek hakkındaki disiplin soruşturmasında gerekse de ... Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda, çocuklara karşı basit yaralama suçunu işlediğinin sabit olduğu dikkate alındığında maiyetindekilere fiili tecavüzde bulunmak fiilini işlediğinden eylemine uyan 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (f) alt bendi uyarınca devlet memurluğu görevinden çıkarılma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Uyuşmazlıkta, Yüksek Disiplin Kurulunca, dava konusu işlem ile amirin bu yönde isteği olup olmadığına bakılmaksızın devlet memurluğundan çıkarma cezası verildiği, bu yönüyle, Disiplin Kurulunun yetkisinin, önerilen kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını "kabul" ya da "ret" yönünde olduğu ve Kanunda bunun dışında da yetki kullanabileceği yönünde düzenleme bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, Kurulun yetkisi dışında dosyayı Yüksek Disiplin Kuruluna göndermesinin, verilen yetkinin aşılması sonucunu doğurduğu;

ayrıca, memurlara devlet memurluğundan çıkarma cezası verilebilmesi için amirlerin bu yönde isteğinin olmasının, işlemin ön şartı olduğu, uyuşmazlıkta, işlemin tesisinden önce amirlerin bu yönde herhangi bir isteği bulunmamasına ve disiplin kurullarının "amir" olarak bu yetkiyi kullanabileceğine dair Kanunda herhangi bir düzenleme bulunmamasına rağmen, dosyanın resen ve doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesi suretiyle, kanunda öngörülen yönteme aykırı olarak,

amirin bu yönde isteği olmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E...., K.... kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 15/03/2023 tarih ve E:2021/378, K:2023/1229 sayılı kararıyla;

657 sayılı Kanun'un 126. maddesindeki "...Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur. Cezayı kabul veya reddeder" şeklindeki düzenlemenin, kurulların kendi yetki alanlarındaki cezalar bakımından uygulanabilecek bir hüküm olduğu, disiplin Kurulunun kendi yetkisinde görmediği bir ceza ve bu cezaya dayanak olan fiile ilişkin dosyayı yetkili gördüğü Disiplin Amiri veya Kurula göndermesinin, idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu yönündeki Anayasa kuralının gereği olduğu; aksi düşüncenin, Disiplin Kurulunu, kendi yetkisinde görmediği bir ceza teklifi hakkında kabul veya ret yönünde bir karar vermesi sonucuna götüreceği, bu durumun da kabul veya ret şeklinde tesis edilen idari işlemin yetki bakımından hukuka aykırı olmasına neden olacağı,

Bu durumda, davacının dosyasının Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna doğrudan gönderilmesinde usule aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı,

Bu itibarla, istinaf aşamasında davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenmeden verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle anılan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak, dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, disiplin soruşturmasına konu eylem bakımından davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma neticesinde ...Asliye Ceza Mahkemesinde kamu davası açıldığı, anılan Mahkemenin ... sayılı esasına kayden yapılan yargılamada ... tarih ve ... sayılı kararla davacının basit yaralama suçundan adli para cezası ile cezalandırıldığı, kararın kesinleştiği; dava konusu işlemin tesisi sürecinde Yüksek Disiplin Kurulu tarafından davacıya süre tanınarak savunma yapılması isteminde bulunulduğu, davacının da usulüne uygun bir şekilde savunmasını sunduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumunda infaz ve koruma başmemuru olarak görev yapan davacının, ... M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda görevli iken, çocuk tutuklulara tokat attığı iddiasıyla hakkında soruşturma başlatılmış, yürütülen soruşturma neticesinde eyleminin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/1.D-d maddesinde belirtilen, "Amirine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil ve hareketler yapmak" kapsamında olduğu belirtilerek kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılması yönünde teklifte bulunulmuştur.

Anılan teklif üzerine Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının ... tarih ve... sayılı kararı ile dosyanın Adalet Bakanlığı Disiplin Kuruluna gönderilmesine karar verilmiş, Disiplin Kurulunun... tarih ve ... nolu kararı ile davacının eyleminin 657 sayılı Yasa'nın 125/1.D-d maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/1.E-f maddesinde belirtilen, "Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak" şeklinde değerlendirilebileceğinden dosya doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmiş ve bunun üzerine Yüksek Disiplin Kurulunun dava konusu... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar" başlıklı 126.maddesinde, "(Değişik birinci fıkra: 29/11/1984 – KHK-243/27 md.) Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.

(Değişik fıkralar: 12/5/1982 - 2670/32 md):

Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.

Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.

Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezası vermeye yetkili mercilerce disiplin suçu sayılacak eylemlerin işlendiğinin öğrenilmesi halinde, fiili işleyen kişiler hakkında soruşturma emri verilerek, soruşturmacı görevlendirilmesiyle başlatılacak soruşturma sonucunda hazırlanacak soruşturma raporunda;

adli, idari ve disiplin yönünden soruşturulan kişi hakkında soruşturmacı kanaati ve teklifinin de yer alması gerekmekte olup, soruşturmacı tarafından soruşturmaya konu eylemin sübut bulup bulmadığı ve mevzuatta hangi disiplin cezasını gerektirdiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda disiplin dosyası disiplin amiri, disiplin kurulu veya yüksek disiplin kurulu tarafından değerlendirilecektir.

Disiplin cezası vermeye yetkili disiplin amiri ve disiplin kurulları soruşturmacının teklifi ile bağlı olmayıp, ayrıca söz konusu merciler tarafından, önlerine gelen dosyaların kendi görev alanında olmadığı kanaatine varılması halinde de disiplin dosyası görevli görülen merciye gönderilecektir.

Dava konusu uyuşmazlıkta bu bağlamda bir değerlendirme yapıldığında; Bakanlık Disiplin Kurulunun, davacının fiilleri hakkında soruşturmacı tarafından yapılan nitelendirmeye katılmak zorunluluğu bulunmadığı gibi davacının eylemlerinin 125/1.E-f maddesinde belirtilen amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak fiilini oluşturduğu kanaatine ulaşıldığı takdirde konunun yetkili Kurul tarafından görüşülmesi gerektiği yönünde karar almasını engelleyen bir düzenleme bulunmamaktadır.

Zira, 657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin üçüncü fıkrasındaki "Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur. Cezayı kabul veya reddeder..." şeklindeki düzenleme, kurulların kendi yetki alanlarındaki cezalar bakımından uygulanabilecek bir hükümdür.

Disiplin kurulunun kendi yetkisinde görmediği bir ceza ve bu cezaya dayanak olan fiile ilişkin dosyayı yetkili gördüğü disiplin amiri veya Kurula göndermesi idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu yönündeki Anayasa kuralının gereğidir. Aksi düşünce disiplin kurulunu, kendi yetkisinde görmediği bir ceza teklifi hakkında kabul veya ret yönünde bir karar vermesi sonucuna götürür ki, bu halde kabul veya ret şeklinde tesis edilen idari işlemin, yetki bakımından sakat olacağı kuşkusuzdur.

Bu durumda, davacının eylemlerinin amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak fiilini oluşturduğu gerekçesiyle dosyanın Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna doğrudan gönderilmesinde usule aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davanın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X-Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.