Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/63 K.2025/6

Bursa Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 24/10/2024 tarih ve E:2024/34, K:2024/34 sayılı kararıyla;

Davacı ... vekili Av. ... tarafından, Bursa Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 29/04/2022 tarih ve E:2022/219, K:2022/602 sayılı kararı ile Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 21/12/2023 tarih ve E:2021/2953, K:2023/600 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle,

"Aykırılığın, davanın reddi yolundaki Bursa Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine,

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi ...'ün açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

I- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI

A- BURSA BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 1. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2022/219 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: Çanakkale Adliyesinde yazı işleri müdürü olarak görev yapan davacı tarafından, 09/10/2018-15/01/2021 tarihleri arasında Kilis Adliyesinde yapmış olduğu görev nedeniyle 657 sayılı Kanun'un 64. maddesi uyarınca bir kademe ilerlemesi verilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin Çanakkale Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

Çanakkale 1. İdare Mahkemesinin 10/11/2021 tarih ve E:2021/823, K:2021/1792 sayılı kararının özeti:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 64/3 maddesindeki düzenleme ile kalkınmada öncelikli yörelerde çalışan tüm memurların değil, sadece belirli bir süre görev yapmak üzere mecburi olarak sürekli görevle atanan Devlet memurlarını teşvik etmenin ve bu amaçla atananların ödüllendirilmesinin amaçlandığının anlaşıldığı, bu hükmün uygulanabilmesi için ataması yapılan personelin, belirtilen bölgelerde en az iki yıl görev yapmış olmak ve bu atamanın da, belli bir süre görev yapmak üzere mecburi olarak sürekli görevle yapılmış olması koşullarının gerçekleşmesinin gerektiği,

Kayseri Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacının, görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı sonucunda 3. sırada tercihi olan Kilis Adliyesine yazı işleri müdürü olarak atamasının yapıldığı ve 09/10/2018 tarihinde Kilis Adliyesinde göreve başladığı, daha sonrasında nakil talebinde bulunması üzerine 15/01/2021 tarihinde Çanakkale Adliyesine yazı işleri müdürü olarak atanmasının yapıldığı, her ne kadar Kilis ili kalkınmada birinci öncelikli yerlerden olsa da, davacının söz konusu göreve mecburi hizmet kapsamında değil, görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı sonrasında tercihleri doğrultusunda atandığı,

Bu durumda; Kilis Adliyesi yazı işleri müdürlüğüne görevde yükselme ve unvan değişikliği sonucunda tercihleri doğrultusunda atanan davacının atanmasının zorunlu hizmet kapsamında değerlendirilemeyeceği, nitekim bölge hizmet süresinin doldurulması nedeniyle zorunlu olarak yapılan atama kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmayan bir atama nedeniyle, görev yapmış olduğu yerdeki hizmet süresinin karşılığı olarak kademe ilerlemesinin verilemeyeceği, aksi yorumun Kanun'un getiriliş amacına da ters düşeceği görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bursa Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 29/04/2022 tarih ve E:2022/219, K:2022/602 sayılı kararının özeti :

Çanakkale 1. İdare Mahkemesince verilen kararda hukuka aykırılık bulunmadığı, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

B- ANKARA BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 3. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2021/2953 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinde yazı işleri müdürü olarak olarak görev yapan davacının; Aksaray ilinde görev yapmış olduğu sürenin zorunlu hizmet bölgesinde ve kalkınmada birinci derece öncelikli yerde olduğundan bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 64/3. maddesi uyarınca bir kademe ilerlemesi verilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

Kayseri 2. İdare Mahkemesinin 30/11/2021 tarih ve E:2021/920, K:2021/1641 sayılı kararının özeti:

657 sayılı Kanun'un 64/3 maddesindeki düzenleme ile kalkınmada öncelikli yörelerde çalışan tüm memurların değil, sadece belirli bir süre görev yapmak üzere mecburi olarak sürekli görevle atanan Devlet memurlarını teşvik etmenin ve bu amaçla atananların ödüllendirilmesinin amaçlandığının anlaşıldığı, bu hükmün uygulanabilmesi için ataması yapılan personelin, atama ve yer değiştirme yönetmeliğine göre zorunlu atamaya tabi personel olması, görev yapmakta olduğu yerin kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler olması, kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde fiili görev yaptığı sürenin yıllık izin süresi dahil iki yıldan az olmaması şartlarını birlikte taşıması gerektiği,

Davacının Aksaray Adliyesinde 25/08/2017 tarihinden itibaren Yazı İşleri Müdürü olarak göreve başladığı, akabinde kurum içi atama yoluyla Kayseri Bölge Adliye Mahkemesine Yazı İşleri Müdürü olarak atandığı ve 07/08/2020 tarihinde burada göreve başladığı, davacı tarafından kalkınmada birinci derecede öncelikli iller arasında sayılan Aksaray ilinde görev yaptığı belirtilerek davalı idareye sunulan 09/06/2021 tarihli dilekçe ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 64/3. maddesi uyarınca bir kademe ilerlemesi verilmesi yönünde talepte bulunulduğu,

bu talebin Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'nün konuyla ilgili ... tarih ve ... sayılı olumsuz görüş yazısı da dikkate alınmak suretiyle Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi Adalet Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,

Uyuşmazlıkta; 657 sayılı Kanun'un 64/3. maddesinde bahsi geçen kademe ilerlemesinden faydalanabilmek için belirli bir süre mecburi olarak sürekli görevle atanmış olmak gerektiği, davacının ise icra ettiği Yazı İşleri Müdürlüğü kadrosuna Adalet Bakanlığı Memur, Sınav Atama ve Nakil Yönetmeliğine göre zorunlu atama hükümlerine istinaden atanmamış olduğu, zabıt katibi olarak görev yapmakta iken görevde yükselme sınavı sonucunda isteği üzerine atandığı, bu bakımdan Kanun'un 64/3. maddesinde bahsi geçen kademe ilerlemesinden faydalanabilmek için gereken zorunlu atama şartını sağlamadığı sonucuna varıldığından davacının talebinin reddedilmesine dair işlemde hukuka aykırılık görülmediği,

Öte yandan; dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm mali haklarının ödenmesine karar verilmesi isteminin de reddinin gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 31/01/2023 tarih ve E:2021/2953, K:2023/600 sayılı kararının özeti:

657 sayılı Kanun'un 64. maddesinin 3. fıkrası hükmünün uygulanabilmesi için ataması yapılan personelin, atama ve yer değiştirme yönetmeliğine göre zorunlu atamaya tabi personel olması, görev yapmakta olduğu yerin kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler olması, kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde fiili görev yaptığı sürenin yıllık izin süresi dahil iki yıldan az olmaması şartlarını birlikte taşıması gerektiğinin anlaşıldığı,

Dosyanın incelenmesinden, 2016 yılında yapılan görevde yükselme sınavında başarılı olan davacının, idarece ilan edilen yerler arasından tercihte bulunduğu Aksaray Adliyesine 07/08/2017 tarihinde yazı işleri müdürü olarak atandığı ve 07/08/2020 tarihine kadar üç sene Aksaray ilinde görev yaptığı, Aksaray ilinin ise kalkınmada birinci derecede öncelikli iller arasında yer aldığı, öte yandan Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği uyarınca yazı işleri müdürlerinin zorunlu atamaya tabi personel olduğu, atandığı bölgede belirli bir süre çalışma mecburiyetinde olduğunun anlaşıldığı,

Bu durumda, zorunlu atamaya tabi personel olan davacının, görev yaptığı Aksaray ilinin kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerden olması sebebiyle, fiili görev yaptığı sürenin 657 sayılı Yasa'nın 64/3. maddesi uyarınca değerlendirilmek suretiyle kademe ilerlemesinden yararlandırılması gerekirken, bu yöndeki talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmediği,

Öte yandan, hukuka aykırı olan dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının davalı idarece davacıya ödenmesinin Anayasal bir gereklilik olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu idare mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesine kesin olarak karar verilmiştir.

II-İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uyuşmazlıklarda, hâlihazırda yazı işleri müdürü olarak görev yapan davacılar, görevde yükselme sınavı sonucu yazı işleri müdürlüğüne ilk atandıkları görev yerlerinin zorunlu hizmet bölgesinde ve kalkınmada birinci derecede öncelikli yerde olduğunu ileri sürerek, burada fiilen çalışmak suretiyle geçirdikleri sürelerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 64/3. maddesi hükmü çerçevesinde değerlendirilmesini ve her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilmesi istemiyle başvurularda bulunmuşlar, idarenin bu talebi reddetmesi üzerine açılan davalarda, aynı konuda verilen farklı nitelikteki kararların kesinleşmesi üzerine incelenen aykırılığın oluştuğu görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

1- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu

Kademe ve kademe ilerlemesi:

Madde 64 – (Değişik: 13/2/2011 - 6111/100 md.)

Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir.

Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır.

72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli görevle atanan memurlardan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara, bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz.

Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.

Bu maddede belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar, hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bir ileri kademeye ilerlemiş sayılırlar.

Kademe ilerlemesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Onay mercileri kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini devredebilirler.

Kademe ilerlemesine hak kazanamayan memurlar, kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenir. Kademe ilerlemesi yapmış sayılanlardan ilerlemeye müstahak olmadıkları sonradan tespit edilenlerin kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıldıkları tarihten geçerli olmak üzere iptal edilir.

Yer değiştirme suretiyle atanma:

Madde 72 – (Değişik: 12/5/1982 - 2670/25 md.)

Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.

(Değişik: 9/4/1990 - KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.) Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir.

(Ek: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.) Bu suretle izin verilenlere, aylık ve diğer ödemelerine karşılık olarak, aylık (taban ve kıdem aylığı dahil), ek gösterge, zam ve tazminatlarının kanuni kesintiler düşüldükten sonraki net miktarının, eşleri;

a) Olağanüstü Hal Bölgesine dahil illerle bu illere mücavir olarak belirlenen illerde görevli olanlara % 60'ı,

b) Kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 50'si,

c) Kalkınmada 2 nci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 25'i,

kurumlarınca kadro tasarrufundan ödenir.

Eşleri diğer yörelerde görevli olanlar ise ücretsiz izinli sayılır.

(Ek: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.) Yukarıda sayılanların kadroları eşlerinin görevlendirme süresiyle sınırlı olarak saklı tutulur. Ancak, bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiç bir surette geçemez. Bunların kademe ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri devam eder. Ancak ücretsiz izin verilenlerin bu sürelerinin emeklilikten sayılabilmesi için kesenek ve kurum karşılıklarının her ay kendileri tarafından T.C. Emekli Sandığına yatırılması gerekir.

...

(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/13 md.) Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar.

2- 10/07/2003 tarih ve 25164 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği (Davacıların Yazı İşleri Müdürlüğüne atandıkları tarihte yürürlükteki hâliyle):

Madde 22/A – (Ek:RG-14/5/2016-29712)

Yazı işleri ve idari işler müdürleri zorunlu atamaya tâbi personeldir.

Görevde yükselme suretiyle yazı işleri ve idari işler müdürlüğü sınavını kazananlar başarı sıralaması ve tercihlerine göre, ilân edilen boş kadro sayısını geçmeyecek şekilde, kadro ve ihtiyaç durumu dikkate alınarak atanırlar. İlân edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır.

Atama öncesi veya sonrası herhangi bir nedenle görevi kabul etmekten vazgeçenlerin aynı sınava dayalı olarak atamaları yapılamaz.

Yazı işleri ve idari işler müdürlerinin atama ve nakil yerleri, adli yargı bakımından 19/2/1988 tarihli ve 19730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hâkimler ve Cumhuriyet Savcıları Hakkında Uygulanacak Atama ve Nakil Yönetmeliğinde belirtilen beş bölgeye, idari yargı bakımından 19/2/1988 tarihli ve 19730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İdarî Yargı Hâkim ve Savcıları Hakkında Uygulanacak Atama Yönetmeliğinde belirtilen üç bölgeye ayrılır.

Hizmet süreleri beşinci ve dördüncü bölgelerde en az iki, üçüncü bölgede en az üç, ikinci bölgede en az dört, birinci bölgede en az beş yıldır.

Bulunulan hizmet bölgesinde herhangi bir nedenle asgari hizmet süresinden fazla geçen süreler, çalışılmayan veya zorunlu hizmet süresi tamamlanmamış olan en alt bölgeden başlamak üzere sırasıyla değerlendirilir.

Dördüncü veya beşinci bölgeden birisinde asgari hizmet süresini dolduranlar bir üst bölgeye atanabilirler.

Yargı teşkilâtı kapatılan yerlerde görev yapan yazı işleri ve idari işler müdürleri, bu yerler kapatılmadan önceki bölge hizmet süresine, bölgesi değiştirilen yerlerde görev yapanlar ise atandıkları tarihteki bölge hizmet süresine tâbidir.

...

Yazı işleri ve idari işler müdürleri için nakil kararnamesi kadro ve ihtiyaç durumuna göre yılda bir defa çıkarılır.

Mazeret kapsamında ataması yapılanlar, mazeretlerinin herhangi bir nedenle ortadan kalkması durumunda kadro, ihtiyaç ve hizmet süreleri dikkate alınarak uygun bir hizmet bölgesine atanabilirler.

Kadro, iş ve ihtiyaç durumunun gerektirdiği hallerde, bulundukları yerde iki yılını dolduranlar durumlarına uygun hizmet bölgelerine atanabilir.

Yargı kolu değişikliğine ilişkin atamalar ancak hizmet gereği veya mazerete dayalı hallerde yapılabilir.

(Ek fıkra:RG-30/6/2018-30464) Yazı işleri ve idari işler müdürlerinin isteğe bağlı yer değiştirme talepleri bu Yönetmeliğin 22/C maddesindeki hükümler uyarınca değerlendirilir.

3- 25/03/2004 tarih ve 25413 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği (Davacıların Yazı İşleri Müdürlüğüne atandıkları tarihte yürürlükteki hâliyle):

Atama sırası

Madde 22- (Değişik:RG-13/4/2014-28971)

(Değişik:RG-4/4/2015-29316) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavında başarılı olanların atamaları, ilân edilen boş kadro sayısını geçmeyecek şekilde başarı sıralaması listesinin kesinleşmesini müteakip en yüksek puandan başlamak üzere belirlenen başarı sıralamasındaki başarı puanlarına göre yapılır.

(Ek:RG-14/5/2016-29712) Görevde yükselme suretiyle yazı işleri müdürlüğü, idari işler müdürlüğü, mahallî bilgi işlem müdürlüğü ve mahallî adlî sicildeki şube müdürlüğü sınavını kazananlar başarı sıralaması ve tercihlerine göre, ilan edilen boş kadro sayısını geçmeyecek şekilde, kadro ve ihtiyaç durumu dikkate alınarak atanırlar. İlan edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması halinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılır.

(Değişik:RG-4/4/2015-29316) Atanmaya hak kazandıkları kadroya ilişkin görevlere mevzuatla öngörülen süre içinde başlamayanların söz konusu atanma hakları sona erer.

...

İlan edildiği halde ilk atama sırasında doldurulamayan kadrolara, ilgili sınav kurulunca başarılı sayılıp da ataması yapılamayanlardan görev yaptığı adalet komisyonu yetki alanıyla sınırlı kalmak kaydıyla her mahal için yeniden tercihleri alınmak suretiyle ve en yüksek puandan başlayarak atama yapılır. Sınav sonucunda bir mahal için ilan edilen kadro sayısı kadar kazanan olmaması halinde, bu kadrolara başka adalet komisyonu yetki alanında görev yapıp sınavı kazandıkları hâlde kadro yetersizliği nedeniyle ataması yapılamayan personelin atamaları yapılamaz.

...

(Ek:RG-14/5/2016-29712) Atama öncesi veya sonrası herhangi bir nedenle görevi kabul etmekten vazgeçenlerin aynı sınava dayalı olarak atamaları yapılamaz.

...

(Ek:RG-14/5/2016-29712) Görevde yükselme suretiyle yazı işleri müdürlüğü ve idari işler müdürlüğüne atananlar, atandıkları mahalden başka mahallere Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 22-A ve Geçici 3 üncü maddesindeki şartları taşımaları halinde, mahallî bilgi işlem müdürlüğü ve mahallî adlî sicildeki şube müdürlüğüne atananlar, atandıkları mahalden başka mahallere aynı Yönetmeliğin 22-B maddesindeki şartları taşımaları halinde atanma talebinde bulunabilirler. Atanma tarihinden önceki mazerete dayanarak naklen atanma talebinde bulunulamaz.

4- 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun:

Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu:

Madde 3/C- (Ek: 18/6/2014-6545/6 md.)

...

4. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır:

...

c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek.

...

5. (Değişik:17/10/2019-7188/7 md.) Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Başvuruya konu olan kararlar arasındaki aykırılık, görevde yükselme sınavı sonucu yazı işleri müdürlüğüne ilk atandıkları görev yerleri kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olup, burada fiilen çalışmak suretiyle geçirdikleri süreleri iki yılı aşanlara, 657 sayılı Kanun'un 64/3. maddesi hükmü çerçevesinde her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilmesinin gerekip gerekmeyeceği hususundan kaynaklanmaktadır.

657 sayılı Kanun'un 64/3. maddesi hükmünün uygulanabilmesi için, aynı Kanun'un 72. maddesi gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli görevle atanan bir memur olunması, atanılan yerin kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerden olması ve bu yerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen sürenin -yıllık izin süresi dahil- iki yıldan az olmaması koşullarının bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu düzenleme ile, kalkınmada öncelikli yörelerde çalışan tüm memurların değil, sadece belirli bir süre görev yapmak üzere mecburî olarak sürekli görevle atanan Devlet memurlarını teşvik etmenin ve bu amaçla atananların ödüllendirilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Aykırılığa konu edilen kararların incelenmesinden; zabıt kâtibi olarak görev yapmaktayken girdikleri görevde yükselme sınavı sonucunda, kadro ve ihtiyaç durumu dikkate alınmak suretiyle idare tarafından ilan edilen yerler arasında bulunan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelere, başarı sıralamalarına ve tercihlerine göre atanan ve bu yerlerde iki yıldan fazla bir süre fiilen çalışan ilgililerin, 657 sayılı Kanun'un 64/3. maddesi gereğince bir kademe ilerlemesi verilmesi istemiyle yapmış oldukları başvuruların, Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğine göre zorunlu atama hükümlerine göre atanmamış olması sebebiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.

Bölge idare mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın giderilebilmesi için, görevde yükselme sınavı sonucu yazı işleri müdürlüğüne yapılan ilk atamanın, belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli görevle yapılan bir atama olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin 22/A maddesinin 1. fıkrasında; yazı işleri müdürlerinin zorunlu atamaya tâbî personel olduğu açıkça belirtilmiş, hizmet sürelerinin ise beşinci ve dördüncü bölgelerde en az iki yıl, üçüncü bölgede en az üç yıl, ikinci bölgede en az dört yıl, birinci bölgede ise en az beş yıl olduğu düzenlenmiştir. Ayrıca, Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 22. maddesine göre, yazı işleri müdürlüğü kadrosuna atanabilmek için yalnızca görevde yükselme sınavında başarılı olmak yeterli olmayıp, kadro ve ihtiyaç durumu dikkate alınarak idarece ilan edilen yerler arasından tercih yapılması ve aynı yeri tercih edenler arasında başarı sıralamasında önde olunması da gerekmektedir.

Bu çerçevede, ilgili atamaların davalı idarenin kadro ve ihtiyaç durumu gözetilerek sınırlı sayıda ilan edilen yerler arasından yapılan tercihler doğrultusunda gerçekleştirilmesi, ilan edilen kadroların bu şekilde doldurulamaması hâlinde boş kalan kadrolara kur’a ile atama yapılacağının öngörülmesi, atanılan yerde belirli bir süre çalışma zorunluluğunun bulunması hususları göz önünde bulundurulduğunda, görevde yükselme sınavı sonucu zorunlu atamaya tabi yazı işleri müdürlüğüne yapılan ilk atamanın da, kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde istihdamı teşvik etme ve bu amaçla atananların ödüllendirilmesi amacını taşıyan Kanun hükmünün lafzında yer alan, "belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli görevle yapılan" bir atama olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu itibarla, görevde yükselme sınavı sonucu yazı işleri müdürlüğüne ilk atandıkları görev yerleri kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerden olup, burada fiilen çalışmak suretiyle geçirdikleri süreleri iki yılı aşanlara, 657 sayılı Kanun'un 64/3. maddesi hükmü çerçevesinde her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARŞI OY

X- Aykırılığa konu edilen uyuşmazlıklar, zabıt kâtibi olarak görev yapmaktayken girdikleri görevde yükselme sınavı sonucunda kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelere tercihlerine göre atanan ve bu yerlerde iki yıldan fazla bir süre fiilen çalışan ilgililerin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 64/3. maddesi gereğince bir kademe ilerlemesi verilmesi istemiyle yapmış oldukları başvuruların reddine ilişkin idare işlemlerinden kaynaklanmaktadır.

657 sayılı Kanun'un 72/1. maddesinde, ''Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.''; aynı Kanun'un 64/3. maddesinde, ''... 72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli görevle atanan memurlardan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara, bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir.Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz.'' hükümleri bulunmaktadır.

657 sayılı Kanun’un 64/3. maddesinin uygulanabilmesi için, öncelikle aynı Kanun’un 72. maddesi uyarınca belirli bir süre görev yapmak üzere mecburî olarak sürekli görevle atanan bir memur statüsünde bulunmak gerekmektedir. Ayrıca, atamanın yapıldığı yerin kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerden olması ve burada fiilen geçirilen sürenin -yıllık izinler de dahil olmak üzere- en az iki yıl olması koşulu aranmaktadır.

Uyuşmazlıklarda, ilgililerin görev yaptıkları yerler kalkınmada birinci öncelikli yerlerden olsa da, bu görev yerlerine zorunlu atama kapsamında atanmadıkları, görevde yükselme sınavı sonucunda tercihleri doğrultusunda atandıkları görülmektedir.

Bu durumda; yazı işleri müdürlüğü kadrosuna atanmanın, görevde yükselme sınavı sonucunda yapılan tercihler doğrultusunda gerçekleşmesi nedeniyle, 657 sayılı Kanun’un 64/3. maddesinde öngörülen “mecburi olarak sürekli görevle atanma” şartını taşımamaktadır. Anılan Kanun hükmü ile bölge hizmet süresinin tamamlanması nedeniyle zorunlu olarak yapılan atamalarda, ilgili memurun görev yaptığı sürenin karşılığı olarak ek kademe ilerlemesi öngörülmüş olduğundan, tercihe bağlı olarak yapılan atamalar açısından bu imkânın genişletilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, aykırılığın "görevde yükselme sınavı sonucu yazı işleri müdürlüğüne ilk atandıkları görev yerleri kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olup, burada fiilen çalışmak suretiyle geçirdikleri süreleri iki yılı aşanların, 657 sayılı Kanun'un 64/3. maddesi hükmünden faydalanmalarına olanak bulunmadığı" doğrultusunda giderilmesi gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyoruz.