Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/653 K.2025/1005

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, gerçeğe aykırı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet verilmesi fiilinin tekrarı nedeniyle davacı şirkete ait ...Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinin 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43/2. maddesi uyarınca kapatılmasına ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararıyla; tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için, gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet verilmesi fiilinin tespit edilerek yasada belirtilen idari yaptırım kararı verilip davacıya tebliğ edildikten sonra, yeniden yapılan denetimde de aynı mevzuata aykırılıkların tespiti halinde yasada öngörülen tekerrüre ilişkin idari yaptırım kararının uygulanması gerekirken, tekerrüre esas alınan 2020 yılı Aralık ayındaki fazladan ödemeye sebebiyet verilmesi fiiline ilişkin idari yaptırım kararının ilk fiile ilişkin karardan daha önce tesis edildiği,

bir önceki denetim sonucu verilen fazladan ödenen ders ücretlerinin iki katı olarak davacıdan tahsiline ilişkin kararın tebliğinden önce sonraki fiil nedeniyle ihlal tespiti yapılmak ve bu ihlal tekerrüre esas alınmak suretiyle davacı şirkete ait kurum açma izninin iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 07/04/2023 tarih ve E:2022/5068, K:2023/1726 sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, 2020 yılı Eylül ve Ekim aylarında gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet verilmesi fiilinden sonra 2020 yılı Aralık ayında fazladan ödemeye sebebiyet verilmesi fiilinin tekrar edildiği, bu fiiler nedeniyle fazladan ödemeye sebebiyet verilen tutarların iki katı ve kanuni faiziyle birlikte tahsiline ilişkin işlemlerin iptali istemiyle İdare Mahkemelerinde açılan davaların görev yönünden reddedildiği,

gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet verilmesi fiilinin tekrarlandığı hususunun sabit olduğu, ayrı ayrı dönemlere ait farklı işlemler kapsamında gerçekleşen eylemlerin mevzuat kapsamında tekerrür kapsamında değerlendirilmesi gerektiği;

bu bağlamda, Mahkemece yersiz ve haksız ödemeye sebebiyet verildiğinden bahisle tesis edilen işlemlere ilişkin gerekli inceleme ve değerlendirme yapılmak suretiyle yersiz ve haksız ödemelerin gerçekleşip gerçekleşmediği yolunda yapılan tespit üzerine işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken bu yönde bir değerlendirme yapılmaksızın verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmadığı gerekçesiyle ...

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, fazladan ödemeye sebebiyet verilmesi fiilinin ilk kez işlenmesiyle ilgili 22/05/2021 tarihli idari yaptırım kararının 27/05/2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, fiilin ikinci kez işlenmesiyle ilgili 02/06/2021 tarihli kararın ise davacıya 11/06/2021 tarihinde tebliğ edildiği, yargı kararında belirtilenin aksine tekerrür şartlarının oluştuğu, hizmet gerekleri doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının değişik gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi hakkında öğrenci velisi Y.Ş.'nin çocuğu A.Ş.'nin 2020 yılı Aralık ayında 3 saat eğitim almasına rağmen gelmediği günlerde de ders almış gibi gösterilerek haksız kazanç elde edildiği yönünde 20/01/2021 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu üzerine hazırlanan 36 sayılı inceleme raporunda A.Ş. isimli öğrenciye ...Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde 11/12/2020 tarihinde 1 saat ders verildiği; 1, 4, 8, 15, 18, 22, 25 Aralık'ta ders verilmediği tespit edilmiş ve 22/05/2021 tarihli işlemle 2020 yılı Aralık ayında gerçeğe aykırı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebep olunan ders ücretlerinin iki katı kanunî faiziyle birlikte geri istenilmiştir.

S. V. isimli öğrenci velisinin çocuğu B.V. üzerinden sahte imza kullanılarak 2020 yılı Eylül ve Ekim aylarında ödeme alındığı ve haksız kazanç sağlandığı yönündeki şikayeti üzerine hazırlanan 37 sayılı inceleme raporunda, 2020 yılı Eylül ve Ekim aylarında B. V. isimli öğrenciye 15 saat eğitim verilmiş gibi evrak düzenlendiği tespit edilmiş ve 02/06/2021 tarihli işlemle 2020 yılı Eylül ve Ekim aylarında gerçeğe aykırı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebep olunan ders ücretlerinin iki katı kanunî faiziyle birlikte geri istenilmiştir.

Gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet verilmesi fiili tekrarlandığından bahisle ... tarihli işlemle davacıya ait kurum açma izninin iptal edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Özel eğitim giderleri" başlıklı 43. maddesinin 1. fıkrasında.

"Engelliler için sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkili sağlık kurum veya kuruluşlarınca verilen Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporuyla asgari %20 oranında engelli olduğu, 18 yaş altı çocukların Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu ile özel gereksinimi olduğu tespit edilen ve özel eğitim değerlendirme kurulları tarafından da eğitsel değerlendirme ve tanılamaları yapılarak 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında açılan özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde verilen destek eğitimini almaları uygun görülen görme, işitme, zihinsel, bedensel yetersizliği olan bireyler ile dil ve konuşma,

özel öğrenme güçlüğü, otizm spektrum bozukluğu olan bireylerden ilgili destek eğitim programında belirtilen yaşlardaki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bireylerin eğitim giderlerinin her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten karşılanır.

Bu engelli bireylerin engel grupları ve dereceleri ile engelinin niteliğine göre eğitim programlarının kapsamı ve eğitim süreleri, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle yönetmelikle belirlenir." hükmü, 2. fıkrasında.

"Birinci fıkrada belirtilen eğitim hizmetini sunan veya yararlananların gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet vermeleri durumunda bu tutarlar, iki katı ve kanunî faiziyle birlikte ilgililerden müteselsilen tahsil edilir. Bu fiillerin özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri tarafından tekrarı hâlinde, ayrıca kurum açma izinleri iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun Ek 1. maddesinin 5. fıkrasında "Söz konusu eğitim öğretim hizmetini sunan veya yararlananların, gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet vermeleri durumunda bu tutarların, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte bir ay içinde ödenmesi, yapılacak tebligatla sebebiyet verenlerden istenir. Bu süre içinde ödenmemesi hâlinde bu tutarlar, anılan Kanun hükümlerine göre Maliye Bakanlığına bağlı vergi daireleri tarafından takip ve tahsil edilir. Bu fiillerin tekrarı hâlinde, ayrıca kurum açma izinleri iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

18/05/2012 tarih ve 28296 sayılı Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin "Ödeme" başlıklı 31. maddesinin 1. fıkrasında "Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimine ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine devam eden engelli bireylerin aylık destek eğitimi giderleri, Maliye Bakanlığınca belirlenir ve Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten kurumca engelli bireye bir ayda sekiz ders saati bireysel ve/veya dört ders saati grup eğitimi verilmesi şartıyla kurumlara ödenir.

Ancak, engelli bireylere herhangi bir nedenle ayda sekiz ders saati bireysel ve dört ders saati grup eğitiminin tamamının verilememesi hâlinde Hazine ve Maliye Bakanlığınca bireysel eğitim için belirlenen tutarın sekize, grup eğitimi için belirlenen tutarın ise dörde bölünmesiyle bulunan sayı, kurumca verilen ders saati sayısı ile çarpılarak elde edilen tutar kurumlara ödenir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Doktrinde genel kabul gören tanıma göre tekerrür; bir ceza yaptırımına uğradıktan sonra yeniden suç işleyen kimsenin durumudur ve bu durumdaki kimselere "mükerrir" denilmektedir. Hukuka aykırı bir eylemin tekerrürü halinde verilecek cezanın artırılması, daha önce verilen cezanın ıslah edici olmadığı ve failin suç işleme konusundaki ısrarının daha ağır bir cezayı gerektirdiği düşüncesinden doğmaktadır.

Bu kapsamda, faile tekerrür nedeniyle daha ağır bir ceza verilebilmesi, bir başka deyişle failin ıslah olmadığının ve suç işleme konusundaki ısrarının ortaya konulabilmesi için failin hukuka aykırı bir eylemi birden çok kere gerçekleştirmiş olması tek başına yeterli olmayıp tekerrüre esas alınan eylemi nedeniyle daha önce cezalandırılmış olmasına rağmen bu tarihten sonra tekrar aynı eylemde bulunmuş olması gerekmektedir.

Bununla birlikte, belirli bir kesinlik içinde yasada hangi eyleme hangi hukuksal yaptırımın bağlandığının bireyler tarafından bilinmesi ve eylemlerin sonuçlarının öngörülebilmesi gerektiğinden, hukuka aykırı bir eylemde bulunduğu tarih itibarıyla hakkında daha önce verilen bir ceza bulunmayan kişinin tekerrür hükümleri uygulanarak cezasının artırılması hukuk devleti ilkesine uygun düşmemektedir. Suçu işlediği tarihte henüz mükerrir olarak kabulü mümkün olmayan kişiye tekerrür hükümlerinin uygulanması, suç ve cezaların yasallığı ilkesine de aykırılık oluşturacaktır.

Bu bakımdan, tekerrür hükmüne esas alınacak sonraki eylemin her halde ilk eylem için tesis edilen işlemin ilgilisine tebliğinden sonraki bir tarihte gerçekleşmiş olması gerekmektedir.

Dava konusu olay ve mevzuatta öngörülen düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; tekerürre ilişkin hükümlerin uygulanabilmesi için, gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet verilmesi fiilinin tespit edilip cezai yaptırım kararı davacıya tebliğ edildikten sonra, yeniden yapılan denetimde de aynı mevzuata aykırılıkların tespiti halinde yine Kanunda öngörülen tekerrüre ilişkin cezai yaptırım kararının uygulanması gerekirken, tekerrür durumu oluşmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X- ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, Danıştay Sekizinci Dairesinin 07/04/2023 tarih ve E:2022/5068, K:2023/1726 sayılı kararında yer alan gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.