Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/706 K.2024/3003

2- ... Bakanlığı

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU

Danıştay Dördüncü Dairesinin 19/12/2023 tarih ve E:2023/12216, K:2023/7108 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: 09/06/2020 tarih ve 31150 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 08/06/2020 tarih ve 2626 sayılı Cumhurbaşkanlığı Yönetmelik eki "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 15. maddesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’e eklenen geçici 7. maddenin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 19/12/2023 tarih ve E:2023/12216, K:2023/7108 sayılı kararıyla;

18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 16. maddesi, 06/06/2018 tarih ve 30443 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar"ın, yapı kayıt belgesinin kullanım yerleri başlıklı 6. maddesinin 8. fıkrası, 3572 sayılı İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesi,

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesi ile "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine yer verilerek,

Anayasa'nın 124. maddesi uyarınca ve normlar hiyerarşisi ilkesi gereğince, yönetmeliklerin, Anayasa, kanun, tüzük ve hukukun genel ilkelerine aykırı hükümler içermemesi gerektiği,

İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi ile 31/12/2017 tarihinden önce mevzuata aykırı şekilde inşa edilen yapıların tespit edilerek afet risklerine hazırlık yapılmasının amaçlandığı ve bu kapsamda yapı sahibinin beyanı esas alınarak yapıların kayıt altına alınması yönteminin benimsendiği, yapı kayıt belgesi ile yapının yeniden yapılması veya kentsel dönüşüm uygulamasına karar verilene kadar ilgililere bazı haklar tanındığı,

Davaya konu Yönetmelik maddesi ile de, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi ile getirilen düzenlemenin amacına uygun olarak ticari amaca yönelik verilen yapı kayıt belgesine sahip yapılarda yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın ruhsatlandırılma imkanı sağlanmış olduğunun anlaşıldığı,

İşyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin temel düzenleme olan 3572 sayılı Kanun'un 4. maddesinde, ruhsat verilmesi için aranacak şartların insan sağlığı, çevre kirliliği, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili genel kriterleri esas alan yönetmelikle düzenleneceğinin belirtildiği, bu Yönetmeliğin ve ilgili diğer mevzuatın amir hükümlerinde belirtilen şartları taşıması halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın ruhsatlandırılacağı açık bulunduğundan bu haliyle iptali istenilen dava konusu Yönetmelik maddesi ile getirilen düzenlemede, üst hukuk normlarına ve hukuka aykırı bir hüküm bulunmadığı,

Bu nedenle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi ile getirilen, ruhsatsız veya ruhsata aykırı ilaveler içeren yapılara yapı kayıt belgesi verilmesi suretiyle birtakım muafiyetlere neden olan düzenlemeyle paralel mahiyette olan ve ticari amaçla kullanılmak istenen ancak yapı kullanma izni olmayan yapılarda, yapı kayıt belgesinin olması halinde, can ve mal güvenliği ile ilgili İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin ve ilgili diğer mevzuatın amir hükümlerinde belirtilen şartların da sağlanması kaydıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı verileceğine ilişkin dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 16. maddede "...Yapı Ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilir." şeklindeki düzenleme ile yapı sahiplerine yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın ruhsatlandırma imkanı tanındığı,

06/06/2018 tarih ve 30443 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 6. maddesinde. “Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarda işyeri açma ve çalışma ruhsatı yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın verilir.” denildiği, 9. maddesinde. “Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir.

Yapı Kayıt Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümleri uygulanır.

Yapının depreme dayanıklılığı ve yapının fen ve sanat norm ve standartlarına aykırılığı hususu yapı malikinin sorumluluğundadır.” düzenlemesine yer verildiği, bu düzenlemelerle sorumluluğun yapı sahibine yüklenmesine karşın dava konusu İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 15. maddesi ile ana Yönetmelik’e eklenen, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ticari amaca yönelik verilen yapı kayıt belgesine sahip yapılarda açılmak istenen iş yerleri,

faaliyet konusu itibarıyla ruhsatlandırma için gerekli olan can ve mal güvenliği ile ilgili bu Yönetmeliğin ve ilgili diğer mevzuatın amir hükümlerinde belirtilen şartları taşıması halinde yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın ruhsatlandırılır." şeklindeki geçici 7. maddeyle, belediyelere, görev ve sorumluluklarında olmayan yükümlülükler yüklendiği, bu durumun üst hukuk normlarına aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı idareler tarafından, Danıştay Dördüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.