Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/854 K.2024/2689

Dava konusu istem: 30/05/2018 tarih ve 30436 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 36. maddesinin 5. fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinin yürürlükten kaldırılması talebiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 06/02/2024 tarih ve E:2024/332, K:2024/557 sayılı kararıyla;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda altmış gün olduğu; dördüncü fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri.

11. maddesinin birinci fıkrasında ise, ilgililer tarafından idarî dava açılmadan önce, idarî işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin süre aşımı bulunup bulunmadığı yönünden inceleneceği.

15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, 14. maddenin üçüncü fıkrasının (e) bendine aykırılık görülmesi hâlinde davanın reddine karar verileceğinin kurala bağlandığı,

Aktarılan mevzuat kuralları değerlendirildiğinde; (i) düzenleyici işlemin ilanından sonra dava açma süresi içerisinde bu işlemin iptali istemiyle dava açılabileceği veya 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında idareye başvuru yapılabileceği gibi, (ii) dava açma süresinin geçmiş olması hâlinde, düzenleyici işlemin uygulanmasına ilişkin yeni bir işlem tesis edildiğinde uygulama işleminin veya dayanağı olan düzenleyici işlemin ayrı ayrı veya birlikte yine dava açma süresi içinde dava konusu edebileceğinin anlaşıldığı,

Bakılan davanın, dava konusu Yönetmeliğin Resmî Gazete'de yayımlandığı 30/05/2018 tarihinden itibaren altmış gün içinde açılmadığı; 13/11/2023 tarihli idarî başvurunun da dava açma süresi içinde yapılmadığı,

İlan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idarî davaya veya başvuruya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için ikinci yolun, ilgili hakkında dava konusu düzenleyici işlemin uygulanması niteliğinde bir işlem tesis edilmiş olması olduğu,

Dava dosyası ile UYAP üzerinden erişilen ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin E:... sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, davacı OSB bünyesinde bulunan bölge katılımcısı bir şirketin elektrik çarpan sisteminde çarpan hatası olduğunun ve bu nedenle katılımcının elektrik bedelinin eksik ödendiğinin tespit edilmesi üzerine eksik ödenen bedelin katılımcı şirket tarafından ödenmesinin talep edildiği, bunun üzerine katılımcı şirket tarafından Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna başvuruda bulunulduğu, başvuruda; davacı tarafından hatalı tespite dayalı olarak 2017 yılı Temmuz ayı ile 2020 yılı Haziran ayı arasındaki döneme ilişkin fark bedelinin talep edildiği,

hatalı hesaplamadan kaynaklanan bedel talebinin dava konusu Yönetmelik kuralı uyarınca tespit tarihinden önceki 180 gün ile sınırlı olması gerektiği belirtilerek faturanın düzeltilmesinin talep edildiği, anılan başvuruya istinaden Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 24/08/2020 tarihli yazısı ile dava konusu kurala da yer verilerek işlemlerin mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılarak Kuruma bilgi verilmesinin, yapılmıyorsa nedenlerinin bildirilmesinin istenildiği, davacı tarafından 08/09/2020 tarihli yazı ile 24/08/2020 tarihli yazıda belirtilen çerçevede işlem tesis edileceğinin bildirildiği,

devam eden süreçte davacı tarafından ilk olarak 15/10/2020 tarihli yazı ile dava konusu kural uyarınca 180 gün esas alınarak tespit edilen bedelin ödenmesinin talep edildiği, daha sonra Karşıyaka...

Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile hesaplanan tutarın tamamının ödenmesinin talep edildiği, katılımcı şirket tarafından cevap olarak gönderilen İzmir 20. Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile dava konusu kural uyarınca geriye dönük 180 günden fazla tahsilat yapılamayacağının belirtildiği, daha sonra davacı tarafından 180 gün dışındaki süreye ait bakiye bedelin tahsili amacıyla katılımcı şirkete karşı açılan alacak davasının ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile işbu davaya konu kural çerçevesinde reddedildiği ve kararın 27/05/2023 tarihinde davacıya tebliğ edildiğinin anlaşıldığı,

Aktarılan süreç sonrasında davacı tarafından, 13/11/2023 tarihinde davalı idareye intikal eden başvuru dilekçesi ile Yönetmeliğin 36. maddesinin 5. fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinin yürürlükten kaldırılmasının talep edildiği, söz konusu başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, dava dilekçesinde; öğrenme veya tebliğ tarihine yer verilmediği gibi dava tarihinden önceki 60 günlük süre içerisinde söz konusu maddenin uygulanması sonucunda tesis edilmiş olan herhangi bir uygulama işleminden de bahsedilmediği, "davalı idareye yapılan başvuru sonucunda 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davanın açıldığı" şeklinde açıklamaya yer verildiğinin görüldüğü,

2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca, ilgililerin, altmış günlük dava açma süresi içerisinde doğrudan dava açmak yerine işlemi tesis eden idarenin hiyerarşik olarak üstü olan makama veya üst makam yoksa işlemi tesis eden makama başvurarak işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını isteyebilecekleri,

Düzenleyici işlemlerin değiştirilmesi, düzeltilmesi, kapsamının genişletilmesi gibi istemlerle yapılan başvurular 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında olduğu, altmış günlük dava açma süresi geçtikten sonra bu gibi istemlerle yapılan başvuruların 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,

Davacı tarafından davalı idareye yapılan 13/11/2023 tarihli başvurunun, Yönetmeliğin 36. maddesinin 5. fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinin yürürlükten kaldırılması istemiyle yapılmış bir başvuru olduğu, bu başvurunun reddine ilişkin işlemin, davacı yönünden bir uygulama işlemi olarak kabul edilmesine imkân bulunmadığı,

2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde sözü edilen "uygulama işlemi" kavramının, kural koyucu nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanılarak ilgililer hakkında tesis edilen ve onların menfaatlerinin ihlâl edilmesi sonucunu doğuran, başka bir ifadeyle hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren işlemleri ifade ettiği, dolayısıyla davacının, dava konusu ettiği Yönetmelik kuralının yürürlükten kaldırılması amacıyla 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında yaptığı başvurunun reddi sonrasında dava açabileceğinin kabulünün,

kamu düzeninden sayılan dava açma süresinin göz ardı edilmesi sonucunu doğuracağı (Benzer yöndeki hukukî değerlendirme için bkz: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E:2008/1199, K:2009/1816, 22/10/2009),

Bu itibarla, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğe karşı dava açma süresi içinde dava açılmadığı, dava açma süresi geçirildikten çok sonra Yönetmeliğin başvuru konusu maddesinin yürürlükten kaldırılması istemiyle 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında idareye yapılan başvurunun dava açma süresini ihya etmeyeceği ve aynı Kanun'un 7. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında dava konusu edilen düzenleyici işlemin uygulanmasına yönelik olarak dava tarihinden önceki 60 günlük süre içerisinde tesis edilmiş herhangi bir uygulama işleminin de bulunmadığı anlaşıldığından, bakılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine imkân bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu düzenlemenin her fatura döneminde uygulanabilecek nitelikte olması nedeniyle davanın süresinde kabul edilmesi gerektiği, Anayasa ve kanunlara aykırılığı açıkça ortada olan dava konusu Yönetmeliğin iptali isteminin yayım tarihinden itibaren 60 gün ya da uygulama işlemi 180 gün sonra doğmasına rağmen uygulama işleminden itibaren 60 günle sınırlandırılmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.