Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2025/439 K.2025/1621

Dava konusu istem: Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ... Daire Başkanlığında ... olarak görev yapan davacı tarafından, Personel Genel Müdürlüğü Koordinasyon Biriminde görev yapmak üzere "..." kadrosuna atanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı mali ve diğer özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Kamu personelinin görev ve görev yerinin değiştirilmesi noktasında idarenin takdir yetkisine sahip olduğu ancak idareye tanınan bu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu, takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri sınırları içinde kullanıldığının idarece ortaya konulması gerektiği; davacının, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun bir şekilde sırayla alt görevlerde belli süreyle tecrübe elde ettikten sonra daire başkanlığı görevine atanmış olduğu,

görev süresi içerisinde başarısız ya da yetersiz olduğunu veya daire başkanlığı görevini mevzuat çerçevesinde yapamadığını gösterecek nitelikte herhangi bir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmamış olması karşısında, salt takdir yetkisine dayanılarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptali ile davacının bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı mali ve diğer özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;

Üst düzey kamu yöneticilerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen kişiler ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesi uyarınca, idarenin atama yapma ve görevden alma konusunda takdir yetkisine sahip olduğu;

davacının, üst düzey yöneticilik görevine atanmadan önce bulunduğu görevler ile kariyer ve liyakat ilkelerine uygun bir şekilde yükselmediği hususları göz önüne alındığında ve idarenin kamu hizmetleri gerekleri doğrultusunda personelinin görevini değiştirme konusunda sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında subjektif (öznel) nedenlerle kullandığına ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belgenin de bulunmadığı,

kadro derecesi korunmak suretiyle daire başkanlığı görevinden alındığı ve daire başkanlığı görevinde 3 yıldan az süre ile (yaklaşık 4 ay) görev yaptığı hususu da dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile başvuruya konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 30/09/2024 tarih ve E:2024/1809, K:2024/4400 sayılı kararıyla;

Lisans eğitiminin ardından yüksek lisans eğitimini tamamlayan ve halen doktora eğitimine devam eden, eğitim kurumlarında öğretmenlik, Bakanlık merkez teşkilatında öğretmenlik, şube müdürlüğü, daire başkanlığı görevlerini yürüten, görevleri sırasında teşekkür ve başarı belgeleri bulunan davacının, 2022 yılından önce farklı tarihlerde uzunca bir süre görevlendirme suretiyle, sonrasında da asaleten daire başkanlığı görevine getirildiği, hakkında açılmış herhangi bir soruşturma, inceleme, verilmiş bir ceza bulunmadığı, daire başkanlığı görevini yerine getiremediğine veya başarısız olduğuna ilişkin bir bilgi ve belge sunulamadığı gibi, hizmetlerinden verim alınamadığı hususunun da davalı idarece ortaya konulamadığının anlaşıldığı,

Bu durumda; davacının geçmiş hizmetleri değerlendirildiğinde, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak daire başkanlığına atandığı ve bu görev için yeterli donanıma sahip olduğunun görüldüğü, daire başkanlığından alınarak araştırmacı olarak atanmasını gerektirecek şekilde hizmeti aksattığı veya başarısız olduğu ya da görevde kalmasında hizmetin yürütülmesi açısından sakınca bulunduğu yönünde hukuken geçerli somut bilgi ve belgeye dayanılmaksızın, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı şekilde kullanılan takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık;

dava konusu işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü, mahkeme kararının kaldırılması, davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, her ne kadar idare personeli hakkında belli başlı kararları alma ve bu konuda takdir hakkını kullanma hakkına sahip olsa dahi; idarenin tüm işlemlerinin; idari faaliyetlerin nihai amacı olan kamu yararını gerçekleştirmeye yönelik geçerli bir sebebe dayanması gerektiği, aynı zamanda gösterilen sebep ve amacın gerekli ve yeterli inceleme, araştırma sonuçlarına uygun olarak ve somut bilgi, belge ve nedenlere dayanmasının gerektiği; daire başkanı olarak görev yaptığı süreç de dâhil olmak üzere, 20 yılı aşkın memuriyet hayatı boyunca herhangi bir disiplin cezası veya olumsuz sicil almadığı,

kariyer ve liyakat bakımından yetersiz bulunduğuna dair herhangi bir tespit veya yazılı/sözlü bir uyarının bulunmadığı, aksine yapmış olduğu ve mevcut görevi ile eşgüdüm halinde olan yüksek lisans ve doktora eğitimi ile görevine önemli idari ve akademik katkılar sağladığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ... Daire Başkanlığında ... olarak görev yapan davacı, ... tarih ve ... sayılı işlem ile daire başkanlığı görevinden alınarak Personel Genel Müdürlüğü Koordinasyon Biriminde görev yapmak üzere "..." kadrosuna atanmıştır. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesinin 1. fıkrasında "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2.maddesinin 1.fıkrasının (a) bendinde, idari dava türleri sayılmış, iptal davaları; idari işlemler hakkında, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan dava türü olarak düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen 657 sayılı Kanun'un 76. maddesi ile memurların naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanınmakla birlikte, idarenin diğer işlemleri gibi takdire dayalı idari işlemlerinin de 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetime tabi tutulacağı tabiidir.

İdareye memurların naklen atanmaları konusunda tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığının ortaya konulması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin sebep ve maksat yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yerleşmiş yargı içtihatlarıyla kabul edilmiştir.

Sebep unsuru, idareyi işlem tesis etmeye sevk eden maddi veya hukuki durumlardır. İdare hukukunda sebepsiz idari işlemin olamayacağı, idarenin tüm işlemlerinin, idari faaliyetlerin nihai amacı olan kamu yararını gerçekleştirmeye yönelen bir sebebe dayanması gerektiği, bu anlamda, hakkında idari işlem tesis edilenlerce hukuka aykırılık iddialarının etkin bir biçimde ileri sürülebilmesi ve yargı mercii tarafından idari işlemin hukuki denetiminin gerçekleştirilebilmesi için idarece, tesis edilen işlemin maddi ve hukuki sebeplerinin ortaya konulması ya da yargı yerince anlaşılabilir nitelikte olması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen - Edebiyat Fakültesi Sosyoloji bölümünden 1999 yılında mezun olan ve aynı yıl aday öğretmen olarak göreve başlayan davacının, aynı Üniversite Sosyal Bilimler Enstitüsünde yüksek lisans eğitimini tamamladıktan sonra halen Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Felsefesi Sosyal ve Tarihi Temeller alanında doktora eğitimine devam ettiği, 1999 - 2016 yılları arasında çeşitli il ve merkez teşkilatında öğretmen olarak görev yaptığı, 05/04/2016 - 09/04/2018 tarihleri arasında Milli Eğitim Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünde.

26/08/2020 - 25/11/2021 tarihleri arasında da Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığında daire başkanı olarak görev yapmak üzere görevlendirildiği, 25/11/2021 tarihinde asaleten şube müdürü olarak atandıktan sonra yine 17/12/2021 - 02/11/2022 tarihleri arasında Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığında ve Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünde ... olarak görevlendirildiği,

02/11/2022 tarihinde Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünde görev yapmak üzere Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü emrine asaleten daire başkanı olarak atandıktan sonra davalı idarece, davacının görevinden alınmasını gerektirecek somut bir sebep gösterilmeksizin, takdir yetkisine dayalı olarak dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davalı idare tarafından dava konusu işlemin tesis edilmesine yönelik haklı bir sebep ortaya konulmadığı gibi dava dosyasından işlemin kamu yararı ve hizmet gerekleri uyarınca tesis edildiği hususu da anlaşılamadığından, salt takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali ile davacının bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı mali ve diğer özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması, davanın reddi yolundaki temyize konu ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.