Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2025/839 K.2025/2564

Dava konusu istem: ... tarihinde ... Meslek Yüksekokuluna kayıt yaptırarak ön lisans düzeyinde örgün eğitim öğrencisi olan davacı tarafından, 24/08/2024 tarihinde e-devlet üzerinden yurt başvurusu yapmak istediğinde "30 yaş ve üstü öğrenciler, Bakanlık tarafından işletilen yurtlarda barınamamaktadırlar." şeklinde yazı çıkması sonucu yurt başvurusu yapamaması işlemi ile bu işlemin dayanağı olan 09/04/2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Hizmetleri Yönetmeliği'nin, 20/04/2023 tarihli Yönetmelik ile değiştirilen 6. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 31/12/2024 tarih ve E:2024/7020, K:2024/7854 sayılı kararıyla;

İlan tarihinden itibaren dava açma süresi içerisinde iptali istemiyle dava açılmamış olan bir düzenleyici işlemin davaya konusu edilebilmesi için, söz konusu düzenlemeye dayanılarak tesis edilmiş bir uygulama işleminin bulunması ve bu uygulama işleminin tebliğinden itibaren yasal süresi içinde dava açılmış olması gerektiği,

Dosyanın incelenmesinden, 09/04/2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Barınma Şartları" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinin, 20/04/2023 tarihli Yönetmelik ile değişikliğe uğradığı, söz konusu değişiklikle 30 yaş üstü öğrencilerin yurtlarda barınamayacağı yönünde düzenleme yapıldığı, ... tarihinde ... Meslek Yüksekokuluna kayıt yaptırılarak ön lisans düzeyinde örgün eğitim öğrencisi olan davacı tarafından, 24/08/2024 tarihinde e-devlet üzerinden yurt başvurusu yapamaması üzerine işbu düzenleyici işlem ile yurt başvurusu yapamamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı,

Davacı tarafından dosyaya sunulan 26/12/2024 tarihli beyan dilekçesi incelendiğinde, davacının benzer konularda açılmış davalarının mevcut olduğu, Dairelerinin E:2024/3492 sayılı esasına kayıtlı dosya ile ....

İdare Mahkemesinin E:... sayılı davalarının dava konusu düzenleyici işlem ile ilgili olduğunun görüldüğü, Ankara 5. İdare Mahkemesinde 02/04/2024 tarihinde açılan davanın konusunun "Üniversite öğrencisi olan davacı tarafından, Devlet yurtlarına kaydının yapılması talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan başvuru üzerine verilen tavsiye kararının davalı idareye gönderilerek yapılan başvurunun mevzuat çalışmalarının devam etmekte olduğu,

tavsiye kararının çalışmalarda dikkate alınacağı yönünde kesin olmayan cevapla reddine dair Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı kararının, 30 yaş üzerinin yurtlarda kalamamasının hukuka aykırı olduğu, idarenin kamu Denetçiliği Kurumunun tavsiye kararına uymadığı, mağduriyet yaşadığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istenilmektedir." şeklinde belirlendiği, aynı karar içeriğinde "Davalı Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından dosyaya ibraz edilen savunma dilekçesinde, davacının 04/09/2015-14/02/2022 tarihleri arasında davalı idarelere bağlı yurtlarda asil öğrenci olarak,

19/08/2018-30/09/2023 tarihleri arasında ise muhtelif zamanlarda misafir öğrenci olarak yurtlarda kaldığı, davacı lehine sonuçlanan yargı kararları üzerine ... Gençlik Spor İl Müdürlüğüne davacının asıl olarak yurt kaydının yapılabileceğinin bildirildiği, ancak davacının yurt kaydının yapılması yönünde bir talebinin olmadığının belirtildiği görülmektedir." ifadelerinin yer aldığı,

Bu durumda davacının dava konusu düzenleyici işlemden en azından ... İdare Mahkemesine dava açtığı 02/04/2024 tarihinde haberdar olduğu ve 24/08/2024 tarihinde yaptığı yurt başvurusunun işbu davayı açabilmek amacıyla dava açma süresini canlandırmaya yönelik olarak yapılan bir başvuru olduğu anlaşıldığından, 19/09/2024 tarihinde açılan işbu davanın süresinde açılmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, bakılan dava konusuyla ilgili Kamu Denetçiliği Kurumuna yaptığı başvuruda, bu başvurunun incelenmesi aşamasında, Kurumca karar verilmesinden sonra ve işbu dava ile ilgili tüm aşamalarda resmi ikametgah adresinin bulunduğu ... Barosundan tarafına adli yardım kapsamında avukat görevlendirilmesi istenilmesine rağmen bu talebi Baro tarafından engellendiği için süre aşımı nedeniyle ret kararı verilemeyeceği, ... Barosu hakkında ...

Cumhuriyet Başsavcılığına şikayet başvurusunda bulunulduğundan bu başvurunun sonucunun beklenilmesi gerektiği, Dairece yargılama giderlerinin fazla hesaplandığı, ...

İdare Mahkemesinde görülen davaların, düzenleyici işleme dayanak olan uygulama işlemleri olduğu, öte yandan düzenleyici işleme dayanılarak uygulanan her işleme karşı dava açma hakkının olduğu, Dairenin kararında belirttiği gibi düzenleyici işlemin öğrenme tarihinden itibaren dava açılması görüşünün kabul edilemeyeceği, adli yardım kapsamında ... Barosundan tarafına avukat tayin edilmesi talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu Yönetmelik düzenlemesinin hukuku uygun olduğu, Yönetmelik hükmünün iptali istemiyle açılan başka bir davada Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 29/11/2023 tarih ve YD İtiraz No:2023/939 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, ... tarihinde ... Meslek Yüksekokuluna kayıt yaptırarak ön lisans düzeyinde örgün eğitim öğrencisi olarak öğrenim görmeye başlamış, 24/08/2024 tarihinde e-devlet üzerinden yurt başvurusu yapmak istediğinde "30 yaş ve üstü öğrenciler, Bakanlık tarafından işletilen yurtlarda barınamamaktadırlar." şeklinde yazı çıkması sonucu yurt başvurusu yapamamıştır.

Bunun üzerine, davacı tarafından, 19/09/2024 kayıt tarihli dilekçe ile yurt başvurusu yapamamasına ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı olan 09/04/2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Hizmetleri Yönetmeliği'nin, 20/04/2023 tarihli Yönetmelik'le değiştirilen 6. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde; "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. 2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, ... Tarihi izleyen günden başlar. 4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'da, dava açma süresine ilişkin kurallar ile düzenleyici işlemlere karşı iki ayrı yol izlenerek dava açma imkanı tanınmıştır. Buna göre, Kanun'un 7. maddesi uyarınca düzenleyici işlemin ilanı üzerine altmış gün içinde dava açılabileceği gibi, düzenleyici işlemin uygulanması üzerine, uygulama işleminin tebliğ tarihinden itibaren yine altmış gün içinde düzenleyici işleme veya düzenleyici işlemle birlikte uygulama işlemine karşı dava açılabilecektir. Bu şekilde, düzenleyici işlemin ilanı üzerine düzenleyici işleme karşı dava açmamış bulunan ilgililere, dava konusu edebilecekleri bir uygulama işleminin varlığına bağlı olarak, düzenleyici işleme karşı da dava açma imkanının sağlanması amaçlanmıştır.

Düzenleyici işlemin, yayımı tarihinden itibaren altmış gün içinde dava konusu edilmemesi halinde ise, uygulama işlemi tesis edilmesi sonrasında bu işlem üzerine, düzenlemenin dava konusu edilebilmesi için, uygulama işleminin tebliğ tarihine göre dava açma süresinin geçmemiş olması gerekmektedir.

Somut olayda; davacı, ... tarihinde ... Meslek Yüksekokuluna kayıt yaptırarak ön lisans düzeyinde örgün eğitim öğrencisi olarak öğrenim görmeye başlamış, 24/08/2024 tarihinde e-devlet üzerinden yurt başvurusu yapmak istediğinde "30 yaş ve üstü öğrenciler, Bakanlık tarafından işletilen yurtlarda barınamamaktadırlar." şeklinde yazı çıkması sonucu yurt başvurusu yapamamıştır.

Buna göre, davacının yurt başvurusu yapamamasına ilişkin 24/08/2024 tarihli uygulama işlemi üzerine, yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde 19/09/2024 kayıt tarihli dilekçe ile açılan davanın süresinde olduğu sonucuna varıldığından, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki Daire kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.