Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2021/1225 K.2022/674

Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı - … (… Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca katma değer vergisi indirimleri reddedilmek suretiyle 2013 yılının Ocak ilâ Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile vergilerin üç katı tutarında kesilen ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle artırılan vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı:

Uyuşmazlık konusu katma değer vergileri ve vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları yönünden yapılan inceleme:

Uyuşmazlık konusu döneme ait defter ve belgelerinin istenilmesine dair yazı, 01/04/2016 tarihinde şirket yetkilisi … 'e tebliğ edilmiştir. Defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesi üzerine ilgili yıla ilişkin katma değer vergisi indirimleri reddedilmek suretiyle dava konusu cezalı tarhiyatlar yapılmıştır.

Davacı tarafından defter ve belgelerin mahkemeye ibraz edilebileceğinin beyan edilmesi üzerine vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin tespiti amacıyla ara kararı ile davacıdan ihtilaflı dönem defterleri ile belgelerinin Mahkemeye ibrazı istenilmiştir.

Mahkemeye ibraz edilen defter ve belgelerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 135. maddesi uyarınca davalı vergi dairesince incelenmesi istenilerek defter ve belgeler ara kararı ekinde davalı idareye teslim edilmiştir.

Vergi müfettişince düzenlenen … tarih ve … sayılı görüş ve öneri raporunda, davacıdan yasal defter ve belgelerinin usulüne uygun olarak istenilmesi, ek süre de verilmesine rağmen ibraz edilmemesi üzerine dava konusu tarhiyatların dayanağı olan vergi inceleme raporunun düzenlendiği belirtilerek bu aşamada yapılacak bir işlem bulunmadığı belirtilmiştir.

Ara kararı ile ibraz edilen defter ve belgelerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 135. maddesi uyarınca davalı vergi dairesince incelenmesi tekrar istenilmiştir.

Vergi dairesi müdürünce düzenlenen … tarih ve … sayılı görüş ve öneri raporunda, davacıya ait yasal defter ve belgelerin usulüne uygun olarak tebliğ edilen yazıyla istenilmesine rağmen hiçbir mücbir sebep olmaksızın ibraz edilmemesi üzerine dava konusu tarhiyatın dayanağı raporun hazırlandığı belirtilerek defter ve belgeler üzerinde herhangi bir inceleme yapılmamıştır.

Re'sen araştırma ilkesi gereği ve vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

23/02/2018 tarihli bilirkişi raporunda davacının defter ve belgelerinin birbiriyle uyumlu olduğu belirtildikten sonra tarhiyatın dayanağı olan vergi inceleme raporunda, davacıya ait defter ve belgelerin incelenme sebebi olarak belirtilen mükellefler tarafından düzenlenen faturalar konusunda değerlendirilmelerde bulunularak davacı tarafından ihtilaflı dönemde indirim konusu yapılan faturaların dökümü yapılmıştır.

Hükme esas alınabilecek nitelikte görülen bilirkişi raporuna tarafların bir itirazı olup olmadığının sorulması üzerine, davacı tarafça herhangi bir itirazda bulunulmamış; davalı tarafından ise defter ve belgelerin inceleme safhasında ibraz edilmemesi nedeniyle yargılama aşamasında incelenemeyeceği, ayrıca 213 sayılı Kanun'da sayılan incelemeye yetkili kişilerden olmayan ve yeterli teknik bilgisi de bulunmayan bilirkişi tarafından bu incelemenin yapılamayacağı belirtilmiş ve davacıya fatura düzenleyen mükelleflerden bir kısmı hakkında sahte fatura düzenlemekten dolayı olumsuz tespit bulunduğu hususu belirtilerek söz konusu mükelleflere ait liste dilekçeye eklenmiştir.

Davalı idarenin itirazı incelemeyi yapan bilirkişinin mesleği gereği konusunda uzman kişi olması sebebiyle yerinde görülmemiştir.

Uyuşmazlığın çözümü, davalı idare tarafından haklarında sahte fatura düzenlemekten dolayı rapor ve tespit bulunduğu belirtilen … , … , … , … , … , … Gıda Nakliye Petrol Kimya Sanayi Limited Şirketi, … Kargo Taşımacılık Anonim Şirketi, … Seyahat Taşımacılık Turizm ve Acentecilik Hizmetleri Anonim Şirketi ve … Nakliyat Limited Şirketi isim ve unvanlı mükellefler tarafından, davacı şirkete düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanıp dayanmadığının tespitine bağlıdır.

Bu nedenle, anılan mükelleflerin bağlı olduğu vergi dairesi müdürlüklerinden bu mükellefler hakkında düzenlenmiş vergi tekniği raporu bulunup bulunmadığı sorularak varsa mahkemeye ibrazı istenilmiştir.

Vergi Dairesi Müdürlüklerince dosyaya ibraz edilen bilgi ve belgeler değerlendirilerek yapılan inceleme:

i. … hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle düzenlenmiş herhangi bir vergi tekniği raporu bulunmadığı, 2012 yılında sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullandığı, 2012 ve 2013 yıllarında sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediğinin tespit edilmesi nedeniyle özel esaslara tabi tutulduğu anlaşılmıştır.

Bu tespitlerin değerlendirilmesinden, hakkında sahte fatura düzenlemekten dolayı herhangi bir rapor ve tespit bulunmayan, sadece özel esaslara alınan adı geçen mükellefin davacıya düzenlediği faturaların sahte olmadığı sonucuna varılmıştır.

ii. … hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle düzenlenmiş herhangi bir vergi tekniği raporu bulunmadığı, sahte fatura düzenleme fiili nedeniyle mükellef adına herhangi bir tarhiyatın yapılmadığı, ancak 2010 ve 2011 yılları için vergi inceleme raporlarının, defter belge ibraz etmeme fiilinden dolayı da vegi suçu raporlarının düzenlendiği, vergi inceleme raporlarına istinaden yapılan tarhiyatlara karşı dava açıldığı ve kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Bu tespitlerin değerlendirilmesinden, ilgili dönemde hakkında sahte fatura düzenlemekten dolayı herhangi bir rapor ve tespit bulunmayan, sadece defter ve belge ibraz etmemekten dolayı adına tarhiyat yapılan mükellefin davacıya düzenlediği faturaların sahte olmadığı sonucuna varılmıştır.

iii. … , … , … , … Seyahat Taşımacılık Turizm ve Acentecilik Hizmetleri Anonim Şirketi, … Nakliyat Limited Şirketi ve … Kargo Taşımacılık Anonim Şirketi hakkında sahte belge düzenleme nedeniyle düzenlenmiş herhangi bir vergi tekniği raporunun, tespitin veya tutanağın bulunmadığı, sahte fatura düzenleme fiilinden dolayı adı geçen mükellefler adına herhangi bir tarhiyatın yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu tespitlerin değerlendirilmesinden, haklarında sahte fatura düzenlemekten dolayı herhangi bir rapor ve tespit bulunmayan mükelleflerin davacıya düzenledikleri faturaların sahte olmadığı sonucuna varılmıştır.

iv. … hakkında sahte belge kullanma nedeniyle vergi inceleme raporu bulunduğu, bu rapor gereğince adı geçen şahsın özel esaslara alındığı, inceleme sırasında mükellef tarafından tarhiyat öncesi uzlaşma talebinde bulunulduğu, uzlaşma sonucu adına tahakkuk eden cezayı ödemesi nedeniyle özel esaslardan çıkarıldığı, ayrıca … Gıda Nakliye Petrol Kimya Sanayi Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda adı geçen mükellefin sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği tespitinin yer aldığı belirtildiğinden özel esaslara alınmış olduğu anlaşılmıştır.

Bu tespitlerin değerlendirilmesinden, hakkında sahte fatura düzenlemekten dolayı herhangi bir rapor bulunmayan, sadece özel esaslara alınan mükellefin davacıya düzenlediği faturaların sahte olmadığı sonucuna varılmıştır.

v. … hakkında sahte belge düzenleme ihtimali nedeniyle vergi tekniği raporu düzenlendiği, ayrıca 2011, 2013 ve 2014 yıllarında sahte belge düzenleme tespiti nedeniyle özel esaslara alındığı ve daha sonra genel esaslara döndüğü, hakkında sahte belge düzenlemekten dolayı tarhiyat yapılmadığı anlaşılmıştır.

Mükellef hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu da incelenerek edilen hususların değerlendirilmesinden, ilgili dönemde hakkında sahte fatura düzenlemekten dolayı herhangi bir rapor ve tespit bulunmayan … tarafından davacıya düzenlenen faturaların sahte olmadığı sonucuna varılmıştır.

vi. … Gıda Nakliye Petrol Kimya Sanayi Limited Şirketi ve … hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarının incelenmesinden, bu mükellefler tarafından davacıya düzenlenen faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu nedenle, uyuşmazlık konusu üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin … Gıda Nakliye Petrol Kimya Sanayi Limited Şirketi ve … tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık; … , … , … , … Kargo Taşımacılık Anonim Şirketi, … Seyahat Taşımacılık Turizm ve Acentecilik Hizmetleri Anonim Şirketi ve … Nakliyat Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmında ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle arttırılan kısımları yönünden yapılan inceleme:

Uyuşmazlıkta, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun tekerrür uygulanması için öngördüğü şartların gerçekleştiği anlaşıldığından, dava konusu katma değer vergilerinin … Gıda Nakliye Petrol Kimya Sanayi Limited Şirketi ve … tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle artırılmasında hukuka aykırılık görülmemiştir.

Karar sonucu:

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle dava konusu cezalı tarhiyatın …, …, …, …, …, … Kargo Taşımacılık Anonim Şirketi, … Seyahat Taşımacılık Turizm ve Acentecilik Hizmetleri Anonim Şirketi ve … Nakliyat Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmını kaldırmış; diğer yönlerden davayı reddetmiştir.

Tarafların istinaf istemlerini inceleyen … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu vergi mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istemleri reddetmiştir.

Tarafların temyiz istemlerini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesinin 16/11/2020 tarih ve E:2019/2644, K:2020/4620 sayılı kararı:

Dava konusu cezalı tarhiyatın … , … , … Kargo Taşımacılık Anonim Şirketi, … Seyahat Taşımacılık Turizm ve Acentecilik Hizmetleri Anonim Şirketi ve … Nakliyat Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırması yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrasına davalı tarafından yöneltilen temyiz istemi yönünden yapılan inceleme:

Defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmeyen davacının yargılama aşamasında ibraz ettiği defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle düzenlenen raporda eleştiri getirilmeyen … , … , … Kargo Taşımacılık Anonim Şirketi, … Seyahat Taşımacılık Turizm ve Acentecilik Hizmetleri Anonim Şirketi ve … Nakliyat Limited Şirketi hakkındaki tespitlerin irdelenmesi sonucu karar verilmesi kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.

Davanın cezalı tarhiyatın … ve … Gıda Nakliyat Petrol Kimya Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden reddi yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrasına davacı tarafından yöneltilen temyiz istemi yönünden yapılan inceleme:

Davanın … ve … Gıda Nakliyat Petrol Kimya Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı ile vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan kısmı yönünden reddi yolundaki hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile uygun görülmüştür.

Davacı tarafından, 6736 sayılı Kanun'dan yararlanarak matrah artırımında bulunduğu iddia edilmiş olup söz konusu iddianın doğruluğu uyuşmazlığın çözümünde önem arz ettiğinden bu hususun araştırılarak bir değerlendirme yapılması gerektiği de açıktır.

Daire, bu gerekçeyle davacının temyiz istemini kısmen reddederek temyize konu kararın cezalı tarhiyatın, … ve … Gıda Nakliyat Petrol Kimya Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait faturalardan kaynaklanan kısmı ile vergi ziyaı cezasının tekerrürle ilgili kısmına ilişkin hüküm fıkrasını onamış; davacının temyiz istemini kısmen kabul ederek kararın 6736 sayılı Kanun kapsamında matrah arttırımı iddiası yönünden değerlendirme yapılmak üzere bozulmasına ve davalının temyiz isteminin ise bu nedenle reddine karar vermiştir.

… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi, davalı istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrası ile davacı istinaf isteminin reddine ilişkin kısmının tarhiyatın, … ve … Gıda Nakliyat Petrol Kimya Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı ve vergi ziyaı cezasının tekerrüre ilişkin kısmının onanarak kesinleştiğini ve uyuşmazlığın cezalı tarhiyatların … ve … Gıda Nakliyat Petrol Kimya Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı ile vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle arttırılan kısımlarından kaynaklandığını belirttikten sonra kesinleşen hüküm fıkrası yönünden de tekrar hüküm kurmak suretiyle ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Uyuşmazlık konusu vergi ve cezalarda hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek aksi yönde verilen ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyize konu kararın, cezalı tarhiyatın … ve … Gıda Nakliyat Petrol Kimya Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin ve duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Vergi Dava Dairesi kararının, cezalı tarhiyatın … mez ve … Gıda Nakliyat Petrol Kimya Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasına davacı tarafından yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrası Danıştay Üçüncü Dairesince onanarak kesinleşmiştir. Vergi mahkemesince verilen ilk kararın diğer hüküm fıkrasının bozulmasından sonra verilen ısrar kararının varlığı ilk kararın kesinleşen hüküm fıkrasının yeniden temyizen incelenmesini olanaklı kılmayacağından davacının, kararın sözü edilen hüküm fıkrasına yönelttiği temyiz iddialarının incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.