Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2022/1397 K.2024/73

Dava konusu istem: Davacı adına, gayrimenkul alım-satımı faaliyetinde bulunarak kayıt dışı hasılat elde ettiğini saptayan vergi tekniği raporu ile bu raporu dayanak alan takdir komisyonu kararları uyarınca re'sen tarh edilen 2010/Ocak ila Nisan, Temmuz ila Ekim ve Aralık dönemlerine ait katma değer vergileri ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun, somut olayda cezalı tarhiyatların zamanaşımına uğramadığı ve işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle verdiği bozma kararına uyarak uyuşmazlığın esasını inceleyen … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı:

Davacı hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda şu tespitlere yer verilmiştir:

i. Hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Görüş ve Öneri Raporu uyarınca geçmişe dönük olarak 01/01/2010 tarihi itibarıyla davacı adına 23/12/2015 tarihinde mükellefiyet tesis edilmiştir.

ii. Davacının, kendisine ait arsanın kat karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden verilmesinden elde ettiği çok sayıda bağımsız bölümü 2010 yılında sattığı tespit edilmiştir.

iii. Mudanya Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden satışı yapılan gayrimenkullerin ölçülerinin istenmesi üzerine taşınmazların yaklaşık brüt m² büyüklüklerine ilişkin bilgiler gönderilmiştir.

iv. Kayıt dışı hasılatın tespitinde 2010 yılında satışı yapılan gayrimenkuller için bilgi isteme yazısı ile kendisine ulaşılabilen alıcılardan alınan ifadelerde belirtilen tutarlar, kendisine ulaşılamayan alıcıların alış tutarlarını belirlemek için ise tapu harç matrahında gösterilen tutarlar dikkate alınmıştır.

v. Tespit edilen toplam satış tutarına 97/10465 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen %1 ve %18 oranlarında katma değer vergisi hesaplanarak bulunan 521.991,94 TL tutarındaki matrah farkı üzerinden dava konusu cezalı tarhiyatlar yapılmıştır.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer verilen tespitler incelendiğinde, davacı tarafından 2010 yılında satışı yapıldığı belirlenen konutlara ilişkin olarak sadece Mudanya Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden alınan bilgiler doğrultusunda yaklaşık brüt m² büyüklüğüne göre katma değer vergisi oranlarının uygulandığı görülmektedir. Satışı yapılan konutların net alanlarının tespitine yönelik olarak yeterli ve somut bir tespitin bulunmadığı anlaşıldığından, eksik incelemeye dayalı vergi tekniği raporu uyarınca takdir komisyonu kararlarına istinaden yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle vergi ziyaı cezalı tarhiyatları kaldırmıştır.

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca bozma kararına uygunluk yönünden temyiz isteminin reddi ile davanın kabulüne ilişkin hüküm fıkrasının hukuka uygunluğu konusunda yapılması gereken temyiz incelemesinin sonuçlandırılması için dosyanın gönderilmesine karar verilmesi üzerine, davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 17/11/2021 tarih ve E:2021/3550, K:2021/6866 sayılı kararı:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dosyaların incelenmesi" başlıklı 20. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemelerinin bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeleri kendiliğinden yapacakları, mahkemelerin belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilecekleri hükmüne yer verilmiştir.

Davacı kendisine ait arsayı kat karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden müteahhide vermiş, bu kapsamda inşa edilen bağımsız bölümlerden bir kısmı davacıya teslim edilmiştir. Davacının bu gayrimenkullerden 2010 yılında satışını yaptıklarından elde ettiği kazancı kayıt ve beyan dışı bıraktığı saptanmıştır. Satışı yapılan dairelerin net m2'lerine ulaşılamadığından söz konusu gayrimenkullere ilişkin tapu kayıtlarında görünen alıcıların bilgisine başvurulmuştur.

Bilgi isteme yazıları ile ulaşılabilen alıcılardan ifadeleri, ulaşılamayan alıcılar için de tapu harç matrahında gösterilen tutarlar kayıt dışı bırakıldığı ileri sürülen hasılatın tespitinde done olarak dikkate alınmıştır.

Mudanya Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden satışı yapılan gayrimenkullerin ölçülerinin istenmesi üzerine, söz konusu taşınmazlara ilişkin yaklaşık brüt m² büyüklüklerine dair bilgiler gönderilmiş ve bu bilgiler doğrultusunda yaklaşık brüt m² büyüklüğüne göre katma değer vergisi oranlarının uygulandığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacının gayrimenkul alım-satımı nedeniyle kayıtdışı bırakılan hasılat tutarının belirlenmesi için Mahkemece 2577 sayılı Kanun'un 20. maddesinde yer alan re'sen araştırma ilkesi uyarınca, satışı yapılan konutların net alanlarının tespitine yönelik olarak araştırma yapılarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Daire bu gerekçeyle temyize konu kararı bozmuştur. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararı: Vergi Dava Dairesi, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Cezalı tarhiyatın hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: İlgili yılda satışı yapılan 14 adet gayrimenkulden satış tutarları üzerinden %1 oranı uygulanarak katma değer vergisi hesaplanan 3 tanesinin brüt büyüklüğünün 130 m2 olduğu ve net alanının da 150 m2' nin altında olduğu sabit olduğundan cezalı tarhiyatın bu 3 gayrimenkulün satışına isabet eden kısmında hukuka aykırılık, satış tutarları üzerinden %18 oranı uygulanarak katma değer vergisi hesaplanan ve brüt büyüklüğü 181-182 m2 olmakla birlikte net alanı gerekli inceleme ve araştırmalar yapılarak tespit edilmeyen 11 gayrimenkul satışına isabet eden cezalı tarhiyatta ise hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin kısmen kabulü kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan ısrar kararı, aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından 2010 yılında satışı yapılan 14 adet gayrimenkule ilişkin olarak Mudanya Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden alınan bilgiler doğrultusunda yaklaşık brüt m² büyüklüğüne göre (3 adet gayrimenkulün satışı için %1, 11 adet gayrimenkulün satışı için %18) katma değer vergisi oranları uygulanmıştır.

Olayda, satışı yapılan gayrimenkullerin net alanlarının gerekli inceleme ve araştırmalar yapılarak tespit edilmediği dikkate alındığında cezalı tarhiyatın, gayrimenkullerin satış fiyatları üzerinden %1 oranında hesaplanan katma değer vergilerine isabet eden kısmında hukuka aykırılık, aşan kısmında ise hukuka uygunluk bulunmamıştır.

Bu nedenle, temyiz isteminin kısmen kabulü ile Vergi Mahkemesi kararının, cezalı tarhiyatın gayrimenkullerin satış fiyatları üzerinden %1 oranında hesaplanan katma değer vergilerine isabet eden kısmını kaldıran hüküm fıkrasının bozulması, %1'i aşan oranda hesaplanan katma değer vergilerine isabet eden kısmını kaldıran hüküm fıkrasında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığından anılan kısma yönelik temyiz isteminin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.