Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2022/1500 K.2023/1432

Dava konusu istem: Davacı adına asıl borçlu … Denizcilik Anonim Şirketine ait ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ve …takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Şirketin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci adına ödeme emri düzenlenebilmesi için öncelikle şirket adına ödeme emri düzenlenerek tebliğ edilmesi ve amme alacağının ödenmemesi durumunda alacağın şirketten tahsiline yönelik olarak mal varlığı araştırması yapılması, bu araştırma sonucunda bulunan malların paraya çevrilmek suretiyle amme alacağının tahsil yollarının denenmesi ve tahsil edilemediğinin açık olarak ortaya konulması gerekmektedir.

Olayda, ara karar ile davalı idareye asıl borçlu şirket hakkında mal varlığı araştırması yapılıp yapılmadığı sorulmuş ve buna ilişkin bilgi ve belgeler istenilmiştir. Dosyaya sunulan GİB İntranet ortamında yapılan motorlu taşıt, deniz taşıtı ve tapu kayıtları sorgusunda davacı adına herhangi bir mal varlığına rastlanmadığı belirtilmiştir.

Söz konusu sorgulamalar ara karar ve dava konusu ödeme emirlerinin düzenlenme tarihinden sonraki tarihli olup bunun dışında asıl borçlu şirketin mal varlığına ilişkin olarak başka bir araştırma yapıldığına ilişkin bilgi ve belge de sunulmamıştır.

Bu haliyle amme alacağının asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceğinin ne şekilde anlaşıldığı hususu davalı idarece somut olarak ortaya konulamadığından davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Mahkeme bu gerekçeyle dava konusu ödeme emirlerinin iptaline karar vermiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 15/10/2020 tarih ve E:2016/10741, K:2020/3903 sayılı kararı:

Davalı idarece Mahkemenin ara kararı üzerine asıl borçlu şirket adına kayıtlı herhangi bir mal varlığı bulunmadığına dair 16/06/2015 tarihli sorgulama kayıtlarının dava dosyasına sunulduğu anlaşılmaktadır.

Asıl amme borçlusu şirkete ait vergi borçlarının tahsili amacıyla şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırmasının yeterli olduğu, şirket adına kayıtlı herhangi bir mal varlığının ve borcun şirketten tahsil olanağının bulunmadığının davalı idarece ortaya konulduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, dosyaya sunulan belgelerden asıl borçlu şirketin 6111 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma başvurusunda bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, asıl borçlu şirket adına usulüne uygun olarak ödeme emri düzenlenip düzenlenmediği, düzenlendi ise usulüne uygun şekilde tebliğ edilip edilmediği, davacının ilgili dönemde kanuni temsilci olarak sorumluluğu bulunup bulunmadığı hususları ile birlikte diğer iddiaların araştırılarak yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden Vergi Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuş; davacının karar düzeltme istemini reddetmiştir. … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı: Mahkeme, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emirlerinin hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Amme alacağının öncelikle asıl borçlu şirketten tahsilinin gerektiği, kendisinin asıl borçlu şirket borçlarından sorumluluğunun bulunmadığı, şirkete ... Denizcilik Anonim Şirketi hisselerini temsilen iştirak ettiği, …Denizcilik Anonim Şirketinin halen faal olduğu ve yöneticilerinin başka kimseler olduğu ayrıca amme alacağının zaman aşımına uğradığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emirleri düzenlenmeden önce amme alacağının asıl borçlu şirketten tahsili amacıyla şirket hakkında mal varlığı araştırması yapılıp yapılmadığı Mahkemenin ara kararı ile davalı idareye sorulmuş ve buna ilişkin bilgi ve belgeler istenilmiştir.

Dosyaya sunulan GİB İntranet ortamında yapılan motorlu taşıt, deniz taşıtı ve tapu kayıtları sorgusunda asıl borçlu şirket adına herhangi bir mal varlığına rastlanmadığı belirtilmiştir. Söz konusu sorgulamalar, dava konusu ödeme emirlerinin düzenlenme tarihi ile ara karar tarihinden sonraki tarihli olup bunun dışında davalı idarece asıl borçlu şirketin mal varlığının bulunup bulunmadığına dair başka bir araştırma yapıldığına ilişkin bilgi ve belge dosyaya sunulmamıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni temsilcilerin ödevi" başlıklı 10. maddesinin ilk üç fıkrasında şu kurallar yer almaktadır.

"Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, Vakıflar ve cemaatlar gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevler kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirilir.

Yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacaklar, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınır. Bu hüküm Türkiye'de bulunmayan mükelleflerin Türkiye'deki temsilcileri hakkında da uygulanır.

Temsilciler veya teşekkülü idare edenler bu suretle ödedikleri vergiler için asıl mükelleflere rücu edebilirler."

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca kanuni temsilci sıfatıyla ilgili kişilerin takip edilebilmesi için öncelikle vergi borcunun usulüne uygun bir biçimde tarh ve tebliğ edilerek tahakkuk ettirilmesi, akabinde tahakkuk ettiği halde vadesinde ödenmeyen vergi borcu için tüzel kişi hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile belirlenen takip ve cebren tahsil yollarının tüketilmesi ve kamu alacağının tüzel kişinin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil olanağının bulunmadığının somut bir biçimde ortaya konulması gerekmektedir.

Olayda, dava konusu ödeme emirleri düzenlenmeden önce amme alacağının asıl borçlu şirketten tahsili amacıyla şirket hakkında mal varlığı araştırması yapıldığına ilişkin olarak dava dosyasına sunulan GİB İntranet çıktılarının dava konusu ödeme emirlerinin düzenlenme tarihinden sonraki tarihli olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu ödeme emirlerinin tebliğinden önce asıl borçlu şirket nezdinde mal varlığı araştırması yapıldığına ilişkin dava dosyasına başka bir bilgi ve belge ibraz edilmediği gibi davalı idarenin bu yönde herhangi bir iddiası da bulunmadığından dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu nedenle ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.