Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2022/1758 K.2024/435

Dava konusu istem: Davacı adına, yasal defterlerini süresinde tasdik ettirmediğinden bahisle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinin ikinci fıkrasının (3) numaralı bendi uyarınca alınan takdir komisyonu kararlarına istinaden katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle 2015 yılının Kasım ve Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

…. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Davacının yasal defterlerini kanuni süresinde tasdik ettirmediğinden bahisle 17/02/2016 tarihinde sevk edildiği takdir komisyonu tarafından 25/01/2017 tarihinde verilen kararlara istinaden 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinin ikinci fıkrasının (3) numaralı bendi uyarınca ilgili dönemlere ait katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle dava konusu cezalı tarhiyatların yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının yasal defterlerini kanuni süresinde tasdik ettirmediğinden bahisle söz konusu defterler hiç tasdik ettirilmemiş gibi tarhiyat yapılmışsa da, ilgili mevzuat hükümleri gereğince kanunen araştırma ve inceleme yapmaya yetkili olan takdir komisyonu tarafından, davacının yasal defterlerini ibraz etmeye davet edilerek defterlerin tasdik ettirilip ettirilmediği, tutulması zorunlu olan tüm defterlerin düzenli olarak tutulup tutulmadığı ve bu defterlere kaydedilen belgelere ilişkin indirim hakkının elde edilip edilmediğine yönelik gerekli ve yeterli bir inceleme yapılması suretiyle re'sen tarh sebebinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Ancak takdir komisyonu tarafından değinilen hususlara ilişkin hiçbir inceleme ve araştırma yapılmadığı görülmektedir.

Bu durumda, davacının ilgili dönemlere ait tüm katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle vergi ve cezaları kaldırmıştır.

Davalının istinaf istemini inceleyen … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi istinaf istemine konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesinin 31/03/2022 tarih ve E:2019/2876, K:2022/1444 sayılı kararı:

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin (1) numaralı fıkrasının "a" işaretli bendinde mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanun'da aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri belirtilmiştir. Kanun'un 34. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin, alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinde ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği kurala bağlanmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 220. maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde yevmiye defteri ve envanter defterinin bu bölümdeki esaslara göre tasdik ettirilmesinin mecburi olduğu belirtilmiştir.

Kanun'un 221. maddesinin (1) numaralı bendinde öteden beri işe devam etmekte olanların defterin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda, (3) numaralı bendinde yeniden işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenlerin işe başlama, sınıf değiştirme ve yeni mükellefiyete girme tarihinden önce defterlerini tasdik ettirmeye mecbur oldukları kurala bağlanmıştır.

Kanun'un 352. maddesinin birinci derece usulsüzlüklerle ilgili fıkrasının (8) numaralı bendinde tasdiki mecburi olan defterlerden herhangi birinin tasdik muamelesinin yaptırılmamış olması halinde birinci derece usulsüzlük cezası kesileceği, kanuni sürenin sonundan başlayarak bir ay geçtikten sonra tasdik ettirilen defterlerin tasdik ettirilmemiş sayılacağı, ikinci derece usulsüzlüklerle ilgili fıkrasının (6) numaralı bendinde tasdiki mecburi olan defterlerden herhangi birinin tasdik muamelesinin, süresinin sonundan başlayarak bir ay içinde yaptırılmış olması halinde ikinci derece usulsüzlük cezası kesileceği belirtilmiştir.

Katma değer vergisi indiriminin şartlarına ilişkin yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler karşısında, katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için verginin fatura ve benzeri belgeler üzerinde ayrıca gösterilmesi ve söz konusu belgelerin tasdik ettirilmiş kanuni defterlere kaydedilmesi ön koşuldur.

Ancak, yasal süresinden sonra tasdik ettirilmiş defterlere yapılan kayıtlar nedeniyle, bu kayıtlara ilişkin fatura ve benzeri belgelerin gerçek emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığına dair somut bir tespit olmaksızın mükellefiyete bağlı bir hak olan indirim hakkından yararlanılamayacağına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Tasdiki mecburi olan defterlerin yasal süresinden sonra tasdik ettirilmesiyle ilgili düzenlemeye 213 sayılı Kanun'un 352. maddesinde yer verilmiştir. Anılan maddede tasdik muamelesinin yaptırılmamış olması ya da tasdik muamelesinin süresinin sonundan başlayarak bir ay içinde yaptırılmış olması hallerinin müeyyideleri sırasıyla birinci ve ikinci derece usulsüzlük cezası olarak belirlenmiştir.

Yapılan bu açıklamalar karşında, davacının katma değer vergisi indirimlerinin dayanağı olan belgelerinin kaydedildiği 2015 yılı defterlerinin tasdiksiz ya da geç tasdik ettirilmiş olması uyuşmazlığın çözümünde önem arz ettiğiden, bu hususta yapılacak araştırmanın sonucuna göre yeniden karar verilmek üzere yazılı gerekçeyle verilen Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf isteminin reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.

… Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek aksi yöndeki ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyizen incelenen ısrar kararının, Danıştay Üçüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Üçüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.