Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2022/684 K.2023/1353

Dava konusu istem: Davacı adına, Tasfiye Halinde ...Gümrük Müşavirliği Limited Şirketinin muhtelif vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ...tarih ve ... ila ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı:

Asıl borçlu şirketin ...tarih ve ...sayı ile tasdikli ortaklar kurulu kararı ile davacı on yıllığına şirket müdürü olarak atanmış, söz konusu karar 13/04/2007 tarih ve 6787 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilmiştir. Bu nedenle, 05/04/2007 tarihinden itibaren davacının kanuni temsilci sıfatıyla hukuki sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu ödeme emirlerinin, asıl borçlu şirketçe yapılandırılan borçlardan kaynaklanan kısımları (3 ve 5 sayılı ödeme emirleri ile 4 sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan 1 ila 24 ve 28 ila 71 sıra numaralı alacaklar, 6 sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan 4, 5, 6, 12, 13, 14, 17, 18, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 35, 36, 40, 41, 46, 47, 51, 52, 53 ve 55 ila 71 sıra numaralı alacaklar ile 7 sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan 38, 44, 46, 47 ve 48 sıra numaralı alacaklar) yönünden yapılan inceleme:

Uyuşmazlıkta, söz konusu borçların asıl borçlu şirket tarafından 31/12/2014 tarihli başvuru ile 6552 sayılı Kanun uyarınca yapılandırılmasına rağmen, yapılandırma şartlarının ihlali sonucu yapılandırmanın 14/10/2015 tarihinde iptalinden sonra, asıl borçlu şirket adına bu borçlara ilişkin olarak tekrar ödeme emri düzenlenmediği anlaşılmaktadır.

Asıl borçlu şirketin 6552 sayılı Kanun'dan yararlanmak amacıyla müracaat ettiği ve yeni ödeme planı çıkarıldığı dikkate alındığında, amme alacağının kanuni temsilciden önce asıl borçlu şirket nezdinde takip edilerek tahsiline çalışılması gerekmektedir.

Davalı idarenin, 6552 sayılı Kanun kapsamında borçların yapılandırılmasından önce şirket hakkında yapılan takip işlemlerinden sonuç alınamadığı gerekçesiyle doğrudan kanuni temsilcinin takibi yoluna başvurması 6183 sayılı Kanun hükümlerine uygunluk taşımamaktadır.

Bu durumda, 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılan başvuru üzerine yeni bir hukuki yapıya kavuşan borca ilişkin taksitlerin ödenmemesi üzerine asıl borçlu şirket hakkında yeniden takip yoluna başvurulmadığı ve takibe konu alacağın asıl borçlu şirket mal varlığından tahsil edilemeyeceğinin ortaya konulamadığı dikkate alındığında, borcun öncelikle şirketten usulüne uygun tahsili yoluna başvurulması şartının olayda gerçekleşmediği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, belirtilen borçların tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Dava konusu ödeme emirlerinin, asıl borçlu şirketçe yapılandırılan borçlar arasında bulunmayan borçlara ilişkin kısımları (4 sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan 25 ila 27 sıra numaralı alacaklar, 6 sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan 1, 2, 3, 7, 8, 9, 10, 11, 15, 16, 19, 20, 21, 22, 32, 33, 34, 37, 38, 39, 42, 43, 44, 45, 48, 49, 50, 54, 72, 73 ve 74 sıra numaralı alacaklar ve 7 sayılı ödeme emri içeriğinde yer alan 1 ila 37, 39 ila 43, 45 ve 49 ila 57 sıra numaralı alacaklar) yönünden yapılan inceleme:

Söz konusu borçlara ilişkin olarak asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirleri şirkete tebliğ edilmiş, ödeme yapılmaması ve dava açılmaması üzerine şirket hakkında haciz kararı alınarak haciz varakaları düzenlenmiştir. Sonrasında yapılan mal varlığı araştırmasında şirketin borçlarını karşılayacak mal varlığına rastlanılmadığından bahisle bu borçların tahsili amacıyla davacı adına ödeme emirleri düzenlenmiştir.

Ancak asıl borçlu şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırmasında ilgili şirket adına kayıtlı dört adet araç tespit edildiği görüldüğünden, öncelikle söz konusu araçların 6183 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri gereğince satışa çıkarılması, satış sonucunda alacağın ne kadarlık kısmının karşılandığının net olarak ortaya konulması ve alacağın karşılanmayan kısmı için takibe geçilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, şirket adına kayıtlı araç mevcut iken, asıl borçlu şirket adına takip yolları tüketilmeksizin davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Karar Sonucu:

Vergi Mahkemesi bu gerekçelerle ödeme emirlerini iptal etmiştir.

Davalının istinaf istemini inceleyen ...Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu kararın kaldırılmasını gerektirecek herhangi bir nedenin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesinin 25/10/2021 tarih ve E:2018/2533, K:2021/4652 sayılı kararı:

Temyize konu kararın, dava konusu ödeme emirlerinin asıl borçlu şirketçe yapılandırılan borçlardan kaynaklanan kısımlarına ilişkin hüküm fıkrası yönünden yapılan inceleme:

6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun'un 73. maddesinin (10) numaralı fıkrasının "a" bendinde, bu maddeye göre ödenmesi gereken taksitlerden, bir takvim yılında iki veya daha az (2014 takvim yılı için bir) taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar,

gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu madde hükümlerinden yararlanılacağı, süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla (2014 takvim yılı için birden fazla) taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu madde hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği kuralına yer verilmiştir.

Davacı, ...Gümrük Müşavirliği Limited Şirketi ortaklar kurulunun 05/04/2007 tarih ve 6707 sayılı kararı ile on yıl süre ile şirket müdürü olarak atanmıştır. Amme borcunun doğduğu ve ödenmesi gereken tarih ile yapılandırıldığı dönemlerde davacının kanuni temsilciliği devam etmektedir. Yukarıda yer verilen yasal düzenleme uyarınca kamu alacağının yapılandırılması durumunda vergi borcunun vadesi değişmekte ise de yapılandırılan borcun ödenmemesi halinde kanun hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedileceği açık olup, asıl borçlu şirket adına yeniden ödeme emri düzenlenmesi gerekmemektedir.

Temyize konu kararın, dava konusu ödeme emirlerinin asıl borçlu şirketçe yapılandırılan borçlar arasında bulunmayan borçlara ilişkin hüküm fıkrası yönünden yapılan inceleme:

Yapılandırılmayan kamu alacaklarına ilişkin olarak şirket hakkında gerçekleştirilen mal varlığı araştırması sonucunda saptanan dört adet aracın trafik kayıtlarında öncelikli alacaklara ilişkin çeşitli takyidatlar yer almaktadır. Takip konusu kamu alacağının tutarları dikkate alındığında, amme alacağının şirketten tahsil olanağının bulunmadığı ve davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibi için gereken koşulların oluştuğu anlaşılmaktadır.

Karar Sonucu:

Daire bu gerekçelerle temyize konu kararı bozmuştur.

...Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl borçlu şirketin mal varlığında yer alan araçların değerinin, mükellefin vadesi geçmiş ve ödenmesi gereken toplam borcunun çok altında olduğu, araçların satılması halinde elde edilecek tutarın borcu karşılamaya yetmeyeceği, araçların bazıları üzerinde daha önceki tarihli hacizlerin bulunduğu ve borcun şirketten tahsili olanağı bulunmadığı belirtilerek davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinin hukuka uygun olduğu ve ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyizen incelenen ısrar kararının, Danıştay Üçüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay Üçüncü Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir.

X - KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının dava konusu ödeme emirlerinin asıl borçlu şirketçe yapılandırılan borçlardan kaynaklanan kısımlarına ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile kararın belirtilen kısmına katılmıyoruz.

XX - KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının dava konusu ödeme emirlerinin asıl borçlu şirketçe yapılandırılan borçlar arasında bulunmayan borçlara ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile kararın belirtilen kısmına katılmıyoruz.