Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2022/722 K.2024/12

Dava konusu istem: Davacı adına, gayrimenkul satışından ticari kazanç elde ettiği ve bu kazancını beyan dışı bıraktığından bahisle sevk edildiği takdir komisyonunca takdir edilen matrah üzerinden re'sen tarh edilen 2010 yılının Mart, Mayıs, Temmuz, Ağustos ve Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergileri ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Gayrimenkul alım, satım ve inşa işinden elde edilen kazançların ticari kazanç sayılarak vergilendirilmesi için devamlılık koşulu aranmıştır. Bir işlemin devamlılık koşulunu taşıdığı ise işlemin aynı vergilendirme döneminde tekrarlanması ya da önceki vergilendirme döneminde de yapılmış olmasına göre belirlenebilir. Maddi ve şekli anlamda bir ticari organizasyonun belirgin olmadığı durumlarda kazanç doğuran işlemin çokluğu, devamlılık unsurunu belirleyen en nesnel ölçüdür.

Olayda, davacı 2010 yılında toplam beş adet taşınmazın satışını gerçekleştirmiştir. Bu taşınmazlardan dört adetinin kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca elde edildiği, kalan taşınmazın ise 1999 yılında satın alınmasının üzerinden uzun bir süre geçmesinden sonra 2010 yılında satıldığı görülmüş olup davacının 2010 yılında devamlı olarak taşınmaz satışı yaptığı sonucuna varılamayacağından ticari kazanç elde ettiğinden bahisle yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Mahkeme bu gerekçeyle cezalı tarhiyatı kaldırmıştır.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 22/06/2021 tarih ve E:2016/19182, K:2021/3489 sayılı kararı:

Davacı 2010 yılında toplam beş adet taşınmaz satmıştır. Anılan satışların, dördünün kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile müteahhide verilen arsa karşılığı elde edilen taşınmazlara ilişkin olduğu diğerinin ise 1999 alınan ve 2010 yılında elden çıkarılan taşınmaza ilişkin olduğu görülmektedir.

Dosyada mevcut davacının taşınmaz satışları hakkında bilgiler içeren Gelir İdaresi Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısında, "05/02/2008 - 13/10/2008 ve 12/03/2010 - 15/11/2012 tarihleri arasında ticari kazanç yönünden vergi mükellefiyeti tesis edildiği, ... 2010 yılında 6 adet, 2011 yılında 4 adet, 2012 yılında 2 adet ve 2013 yılında 20 adet gayrimenkul satışının bulunduğu, ayrıca 2008 yılına ilişkin olarak 6111 sayılı Kanun kapsamında gelir vergisi yönünden matrah artırımında bulunularak vergi borçlarının ödendiği" belirtilmiştir.

Davacının gerek bağımsız bölüm satışlarında gerekse de arazi ya da arsa alım satım işlemlerinde devamlılık bulunduğu görülmektedir. Bu nedenle gerçekleştirilen faaliyetin ticari faaliyet kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Söz konusu faaliyetin ticari kazanç elde edilmesi dışında başka sebeplerle gerçekleştirildiği yolunda davacı tarafından dosyaya herhangi bir ispat edici bilgi veya belge sunulmamıştır. Cezalı tarhiyatın kaldırılması yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.

Yeniden verilecek kararda, takdir komisyonunca tespit edilen matrahın hukuka uygunluğunun da ayrıca değerlendirilmesi gerektiği tabidir.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuş; davacının karar düzeltme istemini ise süreaşımı nedeniyle reddetmiştir.

... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:

Mahkeme, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının 2008 ila 2012 yılları arasında gayrimenkul satışlarından elde ettiği ticari kazancını beyan etmediğinin tespit edilmesi üzerine ilgili dönem matrahı yönünden takdire sevk edildiği, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 37. maddesi dikkate alındığında davacının faaliyetinin ticari olarak değerlendirilmesi gerektiği, somut olayda devamlılık unsurunun gerçekleştiği belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu tarhiyata konu olayla bağlantılı olan 2010 yılı gelir vergisi tarhiyatına karşı açılan davada 2010 yılında devamlı olarak taşınmaz satışı yapıldığı sonucuna varılamayacağından ticari kazanç elde edildiğinden bahisle yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle verilen davanın kabulüne dair karara yöneltilen itiraz isteminin. Bölge İdare Mahkemesi ...

Vergi Dava Dairesince gerekçeli olarak reddedilmesi suretiyle kesinleştiği, temyize konu kararda belirtilen taşınmaz satışları sayısında maddi hata yapıldığı, 2011, 2012 ve 2013 yıllarına ilişkin hakkında herhangi bir tarhiyat yapılmadığı, 2010 yılında gerçekleştiren dört adet satışın kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca edinilen bağımsız bölümlere ilişkin olduğu, diğer satışın ise 1999 yılında satın alınan ve ikamet edilen konutun satışına ilişkin olduğu, ticari amaçla taşınmaz satışı yapılmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan ısrar kararı, aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.