Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/1123 K.2024/1072

Dava konusu istem: Davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin damga vergileri, geçici vergi ve gelir (stopaj) vergisine ilişkin kısmı ile aynı tarih ve ..., ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Davalı idarenin savunma dilekçesinde, ... tarih ve ..., ... sayılı ödeme emirleri ve ... sayılı ödeme emrinin dava konusu edilen kısmı ile tahsili talep edilen amme alacaklarının davacı tarafından ödendiği ve değinilen ödeme emirlerinin idarece kaldırıldığı belirtilmiştir. Savunma dilekçesine eklenen borç sorgulama dökümünün incelenmesinden dava konusu ödeme emirleri ile tahsili talep edilen amme alacaklarının davanın açıldığı tarihten sonra ödendiği ve idarece terkin edilerek takipten kaldırıldığı anlaşılmıştır. Bu nedenle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.

Mahkeme bu gerekçeyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir.

Davacının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

İptal davalarında, mahkeme tarafından idari işlemin tesis edildiği andaki hukuki duruma göre değerlendirme yapılması gerekmektedir. Bu nedenle dava açıldıktan sonra davadan feragat edildiği belirtilmedikçe uyuşmazlık konusu tutarın davacı tarafından ödenmesinin davayı konusuz bırakmayacağı veya davacı aleyhine sonuç doğurmayacağı açıktır.

Olayda, kredi kullanma talebiyle başvurulan banka tarafından talep edilen "vergi borcu yoktur" yazısını almak için davacı tarafından dava konusu ödeme emirleri içeriği borçların ödendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacının davanın esasına ilişkin talebinden vazgeçmiş sayılamayacağı sonucuna varıldığından mahkemece dava konusu ödeme emirleri içeriği borçların ödenmiş olması nedeniyle verilen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararda isabet görülmemiştir. Bu nedenle dosya tekemmül ettirilerek esastan bir karar verilmesi gerekmektedir.

Vergi Dava Dairesi, bu gerekçeyle istinaf isteminin kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 27/09/2022 tarih ve E:2022/5748, K:2022/5205 sayılı kararı:

Bölge idare mahkemesi vergi dava dairesinin yaptığı istinaf incelemesi sonunda, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulması durumunda istinaf başvurusunun reddine; hukuka uygun bulmaması durumunda ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak işin esası hakkında yeniden bir karar vermesi gerekmektedir.

Vergi dava dairelerinin usule ilişkin ilk inceleme safhasında saptanan uyuşmazlıklarla ilgili olarak 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin (5) numaralı fıkrasında belirtilen hususlar hariç, dosyanın yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar veremeyeceği açıktır.

Bu durumda, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak istinaf isteminin kabulüne karar verildikten sonra vergi dava dairesince bizzat değerlendirme yapılarak işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken dosyanın yeniden karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı adına düzenlenen ödeme emirleri ile tahsili talep edilen kamu alacaklarının tamamının ödendiği, bu sebeple dava konusu ödeme emirlerinin kaldırıldığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Vergi Dava Daireleri Kurulunun içtihadına göre ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmayan bölge idare mahkemesi kural olarak, istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra ilk derece mahkemesi kararındaki maddi ve/veya hukuki eksiklikleri tamamlayarak işin esası hakkında yeniden karar verecek; ancak, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin (5) numaralı fıkrasında sayılan haller (ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı bulunması,

davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması) ile Kurul tarafından yargılama hukuku bakımından gerekli olduğu sonucuna varılan hallerde (ilk derece mahkemesince duruşma yapılmaksızın karar verilmiş olması VDDK, 13/04/2022, E:2022/58, K:2022/379; ilk derece mahkemesince eksik hükümle karar verilmiş olması VDDK, 10/02/2021, E:2021/93, K:2021/106;

ilk derece mahkemesi kararı ile bu karara ilişkin görüşme tutanağının aynı heyet tarafından imzalanmamış olması VDDK, 08/06/2022, E:2022/578, K:2022/641) istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra yeniden karar vermeksizin dosyayı ilk derece mahkemesine gönderebilecektir.

İlk derece mahkemesinin davalı idarenin savunma dilekçesi üzerine, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararına yapılan istinaf başvurusunun haklı bulunması hali 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin (5) numaralı fıkrasında sayılan istisnalar kapsamında bulunmamaktadır. Bununla birlikte bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra uyuşmazlığın esası hakkında yeniden bir karar verebilmesi için ilk derece mahkemesinin usulüne uygun olarak tekemmül ettirilen dava dosyasına ilişkin bir karar vermiş olması gerekmektedir.

Dava dosyası tekemmül ettirilmeden verilen usule ilişkin karara yöneltilen istinaf isteminin haklı bulunması durumunda Bölge İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esasına ilişkin inceleme yapılmasına olanak bulunmadığından dava dosyası tekemmül ettirilerek uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin verilen ısrar kararında hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Davalının, temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.