Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/1338 K.2024/382

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 2017 yılının Ağustos ve Eylül dönemlerine ait ihracat istisnasından kaynaklanan katma değer vergisi iade alacağının vadesi geçmiş ya da geçmemiş özel tüketim vergisi borçlarına mahsubu talebiyle yapılan başvurunun … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporu'na dayanılarak reddi yolunda tesis edilen işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

… tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporu düzenlenmeden önce davacı tarafından 2017 yılının Ağustos ve Eylül dönemlerine ait ihracat istisnasından kaynaklanan katma değer vergisi iade alacağının vadesi geçmiş ya da geçmemiş özel tüketim vergisi borçlarına mahsubu talebiyle idareye başvuruda bulunulmuştur.

Davacının iade talebi davalı tarafından, iadenin yapılacak inceleme neticesinde düzenlenecek vergi inceleme raporu sonucuna göre değerlendirileceği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Ret işleminin iptali istemiyle … Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında açılan davada yürütmenin durdurulması kararı verilmesi üzerine davacı tarafından anılan karara istinaden mahsuben iade talebi hakkında işlem tesis edilmesi için davalı idareye başvuruda bulunulmuş, bu başvuru da … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporu dayanak gösterilerek reddedilmiştir.

Anılan raporda, davacının mahsuben iade talebine dayanak teşkil eden yüklenim listesinde yer alan faturaları düzenleyen mükelleflerden. Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 2017 yılının Ağustos döneminde davacıya herhangi bir satış yaptığını beyan etmediği, söz konusu firmanın 02/09/2016 tarihinden itibaren kanuni temsilcisi olan ...'in ortağı ve genel müdürü olduğu ...

Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketinin sahte belge düzenleme tespiti ile özel esaslara alındığı, firmanın alışlarının büyük bir kısmına tekabül eden ve 2017 yılında Ba beyanlarıyla alış yaptığını bildirdiği ... Ulaştırma İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında sahte belge düzenleme yönünden vergi incelemesi yapıldığı tespitlerine yer verilerek davacının mahsuben iade talebinin reddi gerektiği belirtilmiştir.

10/09/2018 tarihli ara kararı ile davacı tarafından mahsuben iade talep edilen katma değer vergisine ilişkin faturaları yüklenim listesinde yer alan ... Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında vergi inceleme raporu veya vergi tekniği raporu düzenlenip düzenlenmediği sorulmuş olup ara karar cevabında anılan şirket hakkında rapor düzenlenmediği belirtilmiştir.

Bu durumda, davacı tarafından ihracat istinası kapsamında mahsuben iadesi talep edilen katma değer vergisine ilişkin olarak davacıya fatura düzenleyen mükellef hakkında sahte belge düzenleme şüphesinden başka herhangi bir somut tespitin bulunmadığı anlaşıldığından, … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporu'na dayanılarak mahsuben iade talebinin reddedilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle dava konusu işlemi iptal etmiştir.

Davalının istinaf istemini inceleyen … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:

Dava konusu işlemin dayanağı olan … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporu'nun sonuç kısmında, davacının 2017 hesap dönemine ait defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporları ile tüm katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi üzerine iade alacağı kalmadığı, mahsuben iade talebinin bu nedenle de reddedilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Ancak, … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporlarına dayanılarak yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davalarda kesinleşmemiş olmakla birlikte defter ve belgelerin istenmesinin usule uygun olmadığı ve dolayısıyla re'sen tarh sebebinin gerçekleşmediği gerekçesiyle cezalı tarhiyatların kaldırılması yönünde kararlar verilmiştir.

Bu durumda, dava konusu işlemde yukarıda belirtilen husus yönünden de hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Vergi Dava Dairesi, Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğunu da belirtilerek bu gerekçeyle istinaf istemini reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 20/12/2022 tarih ve E:2020/3512, K:2022/8618 sayılı kararı:

… tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda davacının yüklenim listesinde yer alan faturaları düzenleyen mükelleflerden ... Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında sahte belge düzenlediği yönünde tespitlerin bulunduğu ve hakkındaki incelemenin devam ettiği, davacının iade talebinin de bu mükellef tarafından düzenlenen faturalar nedeniyle yüklenildiği belirtilen katma değer vergisi yönünden reddi gerektiği belirtilmiştir.

Bu durumda, davacının defter ve belgeleri ile ... Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında devam ettiği belirtilen inceleme sonucunda düzenlenen raporun ibrazı sağlanarak yapılacak inceleme neticesinde yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.

… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından 2017 yılının Ağustos ve Eylül dönemlerine ait ihracat istisnasından kaynaklanan katma değer vergisi iade alacağının vadesi geçmiş ya da geçmemiş özel tüketim vergisi borçlarına mahsubu talebiyle davalı idareye başvuruda bulunulmuştur.

Davacının iade talebine davalı tarafından, iadenin yapılacak inceleme neticesinde düzenlenecek vergi inceleme raporunun sonucuna göre değerlendirileceği yönünde cevap verilmiştir.

İdarenin cevabı davacı tarafından iade isteminin reddi işlemi olarak nitelendirilerek iptali istemiyle … Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında dava açılmıştır. Açılan davada yürütmenin durdurulması kararı verilmesi üzerine davacı tarafından anılan karara istinaden mahsuben iade talebi hakkında işlem tesis edilmesi için davalı idareye başvuruda bulunulmuştur. Bu başvuru … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporu dayanak gösterilerek reddedilmiştir.

... Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında açılan davada yürütmenin durdurulması kararının akabinde davanın kabulü yolunda verilen karara yöneltilen istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararı, Danıştay Dördüncü Dairesinin 20/12/2022 tarih ve E:2019/5612, K:2022/8619 sayılı kararıyla, dava konusu edilen işlemin idari davaya konu edilebilecek mahiyette icrai bir işlem olmadığı gerekçesiyle bozulmuştur. Bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi davanın incelenmeksizin reddine karar vermiştir.

Dava konusu işleme dayanak teşkil eden ve davacı hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporu'ndaki tespitler ise şu şekildedir:

i. Mükellefin 2017 yılının Ağustos ve Eylül dönemleri için katma değer vergisi iade talebinde bulunmuş olması nedeniyle hesap ve işlemlerinin katma değer vergisi iadesi yönünden sınırlı olarak incelenmesi istenmiştir.

ii. 11/01/2018 tarihinde tebliğ edilen 10/01/2018 tarih ve 1371 sayılı yazı ile mükellefin 2017 yılına ilişkin yasal defter ve belgelerinin incelemeye ibrazı istenmiştir. Anılan yazının tebliği üzerine mükellef temsilcisi tarafından defter ve belgelerin ibrazı için üç aylık ek süre talep edilmiştir. İstenen ek süre defter ve belge isteme yazısının tebliğinden itibaren verilmesine rağmen işbu raporun yazıldığı tarihe kadar defter ve belgeler ibraz edilmemiştir. Bunun üzerine mükellef hakkında … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporları düzenlenmiş ve 2017 yılının tüm dönemlerine ilişkin indirilecek katma değer vergisi tutarları reddedilmiştir. Bu nedenle mükellefin iade alacağı bir katma değer vergisi tutarı bulunmamaktadır.

iii. Göztepe Vergi Dairesi mükellefi ... Araçlar Turizm Dış Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda, mükellefin (davacı Demiral Grup Yapı Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin) ortağı ve müdürü olan şahsın gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan fatura düzenleme organizasyonunu sevk ve idare eden kişi olduğu belirtilerek hakkında işlem yapılması gerektiği belirtilmiştir.

iv. Mükellef hakkında 2015 hesap dönemi ile ilgili olarak sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme fiili yönünden, 2016 hesap dönemi ile ilgili olarak da tam inceleme yönünden ayrıca vergi incelemesi yürütülmektedir.

v. 2017 yılının Ağustos ve Eylül dönemlerine ilişkin iade talebine dayanak teşkil eden yüklenim listesine göre mükellef, Kozyatağı Vergi Dairesi mükellefi ... Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketine ait Ağustos döneminde 410.924,61 TL, Eylül döneminde ise 929.528,99 TL yüklenim tutarı beyan etmiştir. Söz konusu firma Ağustos döneminde mükellefe satış yaptığı yolunda beyanda bulunmamıştır.

vi. ... Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketinin kanuni temsilcisi olan şahsın ortağı ve genel müdürü olduğu ... Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi hakkında Mecidiyeköy Vergi Dairesi tarafından sahte belge düzenleme tespiti yapılmış ve şirket özel esaslara alınmıştır.

vii. ... Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketinin alışlarının büyük kısmına tekabül eden Yakacık Vergi Dairesi mükellefi ... Ulaştırma İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında anılan vergi dairesi tarafından sahte belge düzenleme tespiti yapılmıştır.

viii. ... Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında havuzda bekleyen sahte belge düzenleme yönünden vergi incelemesi bulunmaktadır.

İnceleme elemanınca yukarıda yer verilen tespitlerden hareketle davacının iade talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, 2017 yılına ilişkin yasal defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesi üzerine anılan yılın tüm dönemlerine ilişkin indirilecek katma değer vergisi tutarlarının reddedilmesi nedeniyle iade alınabilecek bir katma değer vergisi tutarının bulunmaması, davacının iade talebinin reddedilmesinin sebeplerinden biri olarak gösterilmiştir.

Davacı adına, 2017 yılına ilişkin yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporlarına istinaden anılan yılın tüm dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile vergilerin üç katı tutarında kesilen ve tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle artırılan vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle davalar açılmıştır.

Ocak ve Şubat dönemlerine ilişkin cezalı tarhiyatların kaldırılması istemiyle açılan davada ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, Mart ila Aralık dönemlerine ilişkin cezalı tarhiyatların kaldırılması istemiyle açılan davada ise.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinin ikinci fıkrasının (3) numaralı bendinde öngörülen re'sen tarh nedeninin gerçekleşmediği gerekçesiyle cezalı tarhiyatların kaldırılmasına karar verilmiştir.

Anılan kararlara davalı tarafından yöneltilen istinaf istemlerinin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararlarının Danıştay Dördüncü Dairesince bozulması üzerine verilen ısrar kararlarına davalı tarafından yöneltilen temyiz istemleri ise Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 26/04/2024 tarih ve E:2023/1336, 1605, K:2024/378, 381 sayılı kararlarıyla reddedilmiştir.

Bu nedenle, davacının iade talebinin reddedilmesinin sebeplerinden biri olarak gösterilen 2017 yılına ilişkin yasal defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesi üzerine anılan yılın tüm dönemlerine ilişkin indirilecek katma değer vergisi tutarlarının reddedilmesi nedeniyle iade alınabilecek bir katma değer vergisi tutarı bulunmaması hususunun bir geçerliliği kalmamıştır.

Diğer taraftan, dava konusu işlemin dayanağı vergi inceleme raporunda davacının iade talebinin reddine gerekçe olarak iki sebep daha gösterilmiştir. Bunlardan birincisi davacının kendisi ve müdürü olan şahıs hakkında olumsuz tespitlerin bulunması, diğeri ise ilgili dönem yüklenim listesinde yer alan ... Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında olumsuz tespitlerin bulunmasıdır.

Vergi Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesince bu hususlardan ilki hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamış, ikinci husus ile ilgili olarak ise ara kararıyla istenmesine rağmen davacının yüklenim listesinde yer alan ... Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenmiş bir rapor bulunmadığının belirtilmesi nedeniyle bu yönden somut bir tespitin bulunmadığı gerekçesiyle iade talebinin reddinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Davacı adına 2017 yılı hesap ve işlemlerinin katma değer vergisi yönünden incelenmesi neticesinde düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden anılan yılın muhtelif dönemleri için vergi ziyaı cezalı olarak re'sen tarh edilen katma değer vergilerinin kaldırılması istemiyle … Vergi Mahkemesinin E:… sayılı ve … Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyalarında açılan davalarda verilen kararların UYAP üzerinden incelenmesinden, davacının iade talebinin reddine dair işlemin dayanağı vergi inceleme raporunda hakkındaki incelemenin devam ettiği belirtilen ... Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkındaki incelemenin tamamlanarak vergi tekniği raporu düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, ... Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler ile davacının kendisi ve müdürü olan şahıs hakkındaki olumsuz tespitler değerlendirilerek davacının iade talebinin reddine dair işlemde hukuka uygunluk bulunup bulunmadığı hususunda yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.