Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/1515 K.2025/736

Dava konusu istem: Davacı adına, gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan bir kısım faturayı kayıtlarına intikal ettirerek indirim konusu yaptığı ve incelemeye ibraz edilmeyen defterlerin tasdik ettirilmediğinden bahisle düzenlenen vergi tekniği raporuna istinaden alınan takdir komisyonu kararları uyarınca 2009 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için resen tarh edilen katma değer vergileri ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

Dava konusu vergi ve cezaların tarh zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın kabulü yolunda verilen mahkeme kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 22/01/2019 tarih ve E:2016/16882, K:2019/363 sayılı kararıyla takdire sevk işlemi 213 sayılı Kanun'un 114. maddesi uyarınca işlemeye devam eden tarh zamanaşımı süresini durduracağından öncelikle davada tarh zamanaşımı (vergi dairesine tevdi tarihi açısından) bulunup bulunmadığı araştırılarak ve zamanaşımı yoksa uyuşmazlığın esası diğer yönlerden incelenerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine verilen... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Davacının 2009 yılı hesapları, gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan fatura kullanma fiili yönünden incelenmiştir. Davacı hakkında bu kapsamda,... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu düzenlenmiştir. Söz konusu raporda, davacının gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan fatura kullandığı ve ticari defterlerini tasdik ettirmediği belirtilmiştir. Bu nedenle katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacının ... Grup Kırtasiye Kopyalama Bilgisayar Reklam İletişim Proje Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve... Doğu Elektrik Mühendislik İletişim Nakliye İnşaat Tekstil Sanayi Ticaret ve Pazarlama Taahhüt Limited Şirketinden aldığı faturalardaki katma değer vergisi tutarları, indirimlerden çıkarılmış, buna göre katma değer vergisi beyan tablosu yeniden düzenlenmiştir.

Düzenlenen beyan tablosu esas alınarak yapılan cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarının kaldırılması istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Olayda, davacının, 2009 yılına ilişkin katma değer vergilerinin resen takdiri için 29/11/2014 tarihinde takdir komisyonuna sevk edildiği anlaşılmaktadır. Anılan tarihte zamanaşımı süresinin dolmasına otuz iki gün kalmıştır. Takdir komisyonunun 07/09/2015 tarihli kararları 19/10/2015 tarihinde vergi dairesine tevdi edilmiştir. Dava konusu ihbarnameler, tevdi tarihini takip eden günden itibaren kalan otuz iki günlük zamanaşımı süresi içinde 23/10/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir. Bu durumda, dava konusu cezalı tarhiyatın zamanaşımına uğramadığı sonucuna varılmıştır.

I. Cezalı tarhiyatın, ... Grup Kırtasiye Kopyalama Bilgisayar Reklam İletişim Proje Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı hakkında yapılan inceleme:

Anılan şirketin davacıya düzenlediği faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna varılmıştır.

II. Cezalı tarhiyatın, ... Elektrik Mühendislik İletişim Nakliye İnşaat Tekstil Sanayi Ticaret ve Pazarlama Taahhüt Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı hakkında yapılan inceleme:

... Doğu Elektrik Mühendislik İletişim Nakliye İnşaat Tekstil Sanayi Ticaret ve Pazarlama Taahhüt Limited Şirketi hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda şu tespitlere yer verilmiştir:

i. Şirket 06/01/1999 tarihinde mükellefiyet tesis ettirmiştir.

ii. 2009, 2010 ve 2011 yıllarına ait defterlerini tasdik ettirmiş ve anılan yıllara ilişkin kurumlar vergisi, geçici vergi, katma değer vergisi ve muhtasar beyannamelerini vermiştir. Muhtasar beyannamelerine göre bazı dönemlerde (2011/10-12 döneminde beş kişi) işçi çalıştırmıştır.

iii. 02/01/2012 tarihinde yapılan yoklamada iş yerinin altı aydır kapalı olduğu, şirketin söz konusu adresten ayrıldığı ve yeni adresinin bilinmediği tespit edilmiştir.

iv.19/02/2013, 28/02/2013, 01/03/2013 ve 11/03/2013 tarihlerinde bilinen adreslerinde yapılan yoklamalarda bulunamamış ve bırakılan yazıya cevap vermemiştir.

v. Şirketin müdürü ve %99 hisseli ortağı ...'un ortağı olduğu sekiz ayrı şirket ve yöneticisi olduğu dört ayrı şirket bulunmaktadır. Bu şirketlerden dört tanesi hakkında sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenledikleri yönünde raporlar bulunmaktadır.

vi. Şirketin, 2009 yılından itibaren düzenlemiş olduğu faturaların münhasıran muhteviyatı itibarıyla sahte ve yanıltıcı belge olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Yukarıda özetlenen vergi tekniği raporunun değerlendirilmesinden, dava konusu tarhiyatların dayanağı olan faturalar 2009 yılına ilişkindir. Ancak, söz konusu firmanın adresinde bulunamadığına dair tespitler 2012 yılı ve sonrasına aittir. Firmanın 2009 yılına ilişkin olarak 6111 sayılı Kanun'dan yararlandığı, 2009, 2010 ve 2011 yıllarına ait tüm beyannamelerini verdiği görülmektedir.

Tarhiyata ilişkin dönemde şirketin faaliyette olmadığına dair herhangi bir tespit bulunmamaktadır. Ayrıca, faturaların komisyon karşılığında düzenlendiğine ilişkin bir saptama da yoktur. Sadece alış faturalarının bir kısmının, hakkında olumsuz tespitler bulunan diğer mükelleflere ait olduğu, bir kısım satış faturalarının da yine hakkında olumsuz tespitler bulunan mükelleflere düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, mükellefin 2009 yılında düzenlediği tüm faturaların sahte olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir. Uyuşmazlık konusu dönemde yeterli inceleme yapılmamıştır. Ayrıca, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma sonucunda, şirket ortağı şüpheliler hakkında 2009 ila 2012 yılları arasında gerçek emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan belge düzenlediklerine dair somut bir delil bulunmaması nedeniyle 27/02/2015 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir.

Tüm bu hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, eksik inceleme sonucu bir takım verilerden hareketle varsayıma dayalı olarak düzenlenen rapor uyarınca ... Mühendislik İletişim Nakliye İnşaat Tekstil Sanayi Ticaret ve Pazarlama Taahhüt Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığından bahisle yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

III. Karar sonucu

Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle cezalı tarhiyatın, ... Doğu Elektrik Mühendislik İletişim Nakliye İnşaat Tekstil Sanayi Ticaret ve Pazarlama Taahhüt Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmını kaldırmış, diğer yönden davayı reddetmiştir. Tarafların temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 28/06/2022 tarih ve E:2022/1165, K:2022/4510 sayılı kararı:

I. Davacının temyiz istemi yönünden yapılan inceleme

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.

II. Davalının temyiz istemi yönünden yapılan inceleme

... Doğu Elektrik Mühendislik İletişim Nakliye İnşaat Tekstil Sanayi Ticaret ve Pazarlama Taahhüt Limited Şirketi hakkında düzenlenen ... tarih ve... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda mahkeme kararında belirtilenlere ek olarak şu tespitlere yer verilmiştir:

i. Şirket 06/01/1999 tarihinde bina projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetinde bulunmak üzere mükellefiyet tesis ettirmiş ve 02/01/2012 tarihinde mükellefiyet kaydı resen terkin edilmiştir.

ii. Defter ve belge isteme yazısı şirket müdürünün adresinde bulunamaması nedeniyle tebliğ edilememiş, ancak müdür vekili defter ve belgeleri incelemeye ibraz etmiştir.

iii. Şirket ortakları 23/02/2012 tarihi itibarıyla değişmiş olup yeni ortaklar ... ve ...'dur. ... hakkında sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği yönünde rapor tanzim edilmiştir.

iv.19/02/2013 tarihli yoklama fişinde, adreste yaklaşık iki yıldır başka bir mükellefin emlakçılık faaliyetine devam ettiği tespit edilmiştir.

v. Şirketin 2009 ila 2012 yıllarında mal alımında bulunduğu firmaların büyük kısmı sahte belge düzenleme nedeniyle özel esaslara alınmıştır. Mükellefe fatura düzenleyen firmaların büyük kısmı kendisinin ortağı olan şahıslardan oluşmaktadır.

vi. Şirket, 2009 ila 2012 yıllarında toplam 18.300.776,19 TL tutarında katma değer vergisi matrahı beyan etmiş ve 17.142.095,00 TL tutarında fatura düzenlemiştir. Bu tutarın 13.003.170,00 TL'ye isabet eden kısmı sahte belge düzenlediği tespit edilen veya özel esaslara alınmış mükelleflerden oluşmaktadır.

vii. Şirketin toplam 134.756,49 TL ödenmemiş vergi borcu bulunmaktadır.

viii.

Şirketin eski müdürü olan ve yeni müdür ...l'a vekâleten hareket eden ... vermiş olduğu ifadede, incelenen dönemde şirket müdürünün kendisi olduğunu, diğer ortak olan babası ...'un alzheimer hastalığı ilerleyince babasına vasi olarak tayin edildiğini ve ortaklığı ondan devraldığını, daha sonra 29/03/2011 tarihinde ... adlı yeni bir firma kurduğunu ve 30/03/2012 tarihinde de firmayı devrettiğini, devir tarihine kadar faaliyetlerinin devam ettiğini, kriz döneminde banka hacizleri ile kredibiliteleri zarar gördüğünden önceden satın aldıkları ürünleri alamaz hale geldiklerini,

ithalatçı gibi çalışmayıp iç piyasadan temin ettikleri sıfırlama ürünler, muadil toner ve kartuş gibi yazıcı sarf ürünleri ile UPS ve benzeri bilgisayar çevre birimlerinin alış satışına yöneldiklerini, 2010 yılından sonra çekleri tükendiğinden ürün satışından ziyade servis hizmetlerine devam ettiklerini beyan etmiştir.

Bu durumda, anılan şirketin iş yerinde emtia veya iş hacmini gerçekleştirecek düzeyde aktif herhangi bir ticari varlığa rastlanmadığı, Ba-Bs analizinde tutarsızlık bulunduğu, beyan ettiği katma değer vergisi matrahı ile kendisinden alış bildiren mükelleflerin beyan ettikleri tutarın uyumlu olmadığı, faaliyet konusunu yürüttüğüne dair bir belirti bulunmadığı, beyan ettiği cirolara ulaşmasının ticari ve teknik icaplarla bağdaşmadığı,

sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği tespit edilen mükelleflere kendisinin de aynı nitelikte fatura düzenlediği anılan raporla ortaya konulduğundan ve adı geçen şirketin davacıya düzenlediği faturanın gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna varıldığından, aksi yöndeki Vergi Mahkemesi kararının davanın kabulüne ilişkin hüküm fıkrasında hukuki isabet görülmemiştir.

III. Karar sonucu

Daire bu gerekçeyle temyize konu kararın, davanın kabulüne dair hüküm fıkrasını bozmuş, davanın reddine dair hüküm fıkrasını onamış; davacının karar düzeltme istemini ise reddetmiştir. ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı: Mahkeme, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle bozulan kısım yönünden ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı adına tarh edilen vergiler ve kesilen cezaların hukuka uygun olduğu iddia edilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Davacı hakkında gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan bir kısım faturayı kayıtlarına intikal ettirerek indirim konusu yaptığı gerekçesiyle inceleme başlatılmıştır. Bu inceleme kapsamında davacıdan istenen ancak ibraz edilmeyen defterlerin noter tasdikli olmadığından bahisle davacının 2009 yılının tüm dönemlerine ait katma değer vergisi indirimleri reddedilmiş ve dava konusu cezalı tarhiyatlar yapılmıştır.

Ancak Mahkeme tarafından, dava konusu cezalı tarhiyatların, gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan bir kısım faturanın kayıtlara alınmasından kaynaklandığı kabul edilerek karar verilmiştir. Dava konusu işlemin nedeni hakkında hatalı değerlendirme yapılmış olması nedeniyle ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY ve YARGILAMA SÜRECİ:

Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda şu tespitlere yer verilmiştir:

i. Başkent Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığının 27/11/2014 tarihli yazısı uyarınca mükellefin 2009 yılı hesap ve işlemlerinin, gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan belge kullanımı yönünden sınırlı olarak incelenmesi talep edilmiştir.

ii. Bu kapsamda ... tarih ve ...sayılı yazıyla istenen defter ve belgelerin ibraz edilmeme gerekçesi sorulmuştur. Mükellef, "2009 yılında muhasebecimi değiştirdiğim için defter ve belgelerimi iş yerimde ve evimde aramama rağmen bulamadım. Bu nedenle 2009 yılına ait defter ve belgeleri ibraz edemiyorum. Bu konuda herhangi bir kastım yoktur." şeklinde cevap vermiştir.

iii. Mükellefin tarh dosyasının incelenmesi sonucunda 2009 yılına ait yasal defterlerin tasdik bilgilerine rastlanmamıştır. Bu konuyla ilgili olarak mükellefin bağlı olduğu vergi dairesi müdürlüğünden bilgi istenmiş; mükellefin 2009 yılında kullanmak üzere tasdik ettirdiği defterlere ilişkin noter tasdik bilgilerine rastlanmadığı belirtilmiştir. Bu araştırmalara göre mükellefin 2009 yılına ait gelir ve gider belgelerinin kayıt edileceği defterlerin tasdikinin yapıldığına ilişkin herhangi bir somut veri veya belgeye ulaşılamamıştır. Bu nedenle mükellefin 2009 yılı faaliyetleri için defter tasdikini yaptırmadığı ve defter kullanmadığının kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

iv. Gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan belge kullanma ve 2009 yılına ilişkin yasal defterlerin tasdik ettirilmemesi nedeniyle mükellefin 2009 yılına ait tüm katma değer vergisi indirimlerinin reddi gerekmektedir. Bu açıklamalar doğrultusunda mükellefin 2009 yılının Ocak ila Aralık dönemi katma değer vergisi beyanları resen düzeltilmiştir.

v. Mükellefin 2009 yılı faaliyetleri için defter tasdikini yaptırmadığı ve bu nedenle defter tutmadığı anlaşıldığından, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesi uyarınca defter ve belgeleri gizleme suçunun unsurlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenle 213 sayılı Kanun'un 359. maddesi kapsamında yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.

Davacı adına, yeniden düzenlenen beyan tablosu esas alınmak suretiyle 2009 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için resen katma değer vergileri tarh edilmiş ve vergilerin bir katı tutarında vergi ziyaı cezaları kesilmiştir.

Mahkeme tarafından, dava konusu cezalı tarhiyatların, gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan bir kısım faturanın kayıtlara alınmasından kaynaklandığı kabul edilerek ısrar kararı verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, "Davaların karara bağlanması" başlığını taşıyan 22. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı; "Kararda bulunacak hususlar" başlığını taşıyan 24. maddesinin (e) bendinde, kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçesi ve hükmün kararlarda belirtilmesinin gerektiği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacıdan istenmesine rağmen ibraz edilmeyen defterlerin noter tasdikli olmadığından bahisle davacının 2009 yılının tüm dönemlerine ait katma değer vergisi indirimleri reddedilerek yapılan dava konusu cezalı tarhiyatlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın ve gerekçeye yer verilmeksizin, davanın konusu yanlış nitelendirilmek suretiyle davacının kayıtlarına aldığı faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanıp dayanmadığı yönünde değerlendirme yapılarak davanın sonuçlandırılması İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 22 ve 24. maddelerine uygun düşmediğinden, belirtilen husus hakkında değerlendirme yapılarak karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir.