Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/1682 K.2025/823

Dava konusu istem: Davacı adına, ... Elektrik Alüminyum Maden Nakliye İthalat İhracat Limited Şirketinin sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle ziyaa uğratılan 2017 yılına ait kurumlar vergisi, aynı yılın Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül ve Ekim-Aralık dönemlerine ait geçici vergiler ile aynı yılın Ocak ila Aralık dönemlerine ait katma değer vergileri üzerinden vergilerin bir katı tutarında kesilen ve tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle artırılan vergi ziyaı cezalarının (Davacı adına düzenlenen ihbarnamede ve dava konusu ödeme emrinde Aralık dönemine ait katma değer vergisi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının sehven 2018 yılına ait olduğu belirtilmiştir.) tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Dava konusu ödeme emri içeriği vergi ziyaı cezalarına ilişkin olarak davacı adına düzenlenen ihbarnameler 15/05/2019 tarihinde e-tebligat yoluyla davacıya tebliğ edilmiş, ancak anılan vergi ziyaı cezalarına karşı dava açılmamıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesine göre, ödeme emrine karşı açılan davalarda böyle bir borcun bulunmadığı, borcun kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı yönündeki iddialarla sınırlı olarak inceleme yapılması mümkün olup davacının sahte belge düzenleme fiiline iştirak etmediğine yönelik iddialarının işbu davada incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

Bu durumda, dava konusu ödeme emri içeriği vergi ziyaı cezaları, bu cezalara ilişkin ihbarnameler usulüne uygun olarak tebliğ edilmek ancak dava konusu edilmemek suretiyle kesinleştiğinden, kesinleşen amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Mahkeme bu gerekçeyle davayı reddetmiştir.

Davacının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

... Maden Nakliye İthalat İhracat Limited Şirketi hakkında sahte fatura düzenlediği yolunda vergi tekniği raporu düzenlenmiştir. Anılan raporda, sözü edilen şirketin eski kanuni temsilcisi olan ... tarafından 31/10/2016 tarihli vekâletnameyle davacının vekil tayin edildiği, şirketin 16/11/2017 tarihinden sonra kanuni temsilcisi olan ...'un ortak ve kanuni temsilci olmadığı geçmiş dönemler için de sahte fatura düzenlediği, davacının da vekâletnameye istinaden söz konusu geçmiş dönemlerde şirketin temsilcisi olduğu ve sahte fatura düzenlenme fiilinden haberdar olduğu belirtilmiştir. Bu rapora dayanarak davacının sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle adına vergi ziyaı cezaları kesilmiş ve vergi ziyaı cezalarının ödenmemesi nedeniyle dava konusu ödeme emri düzenlenmiştir.

... Elektrik Alüminyum Maden Nakliye İthalat İhracat Limited Şirketinin sahte belge düzenleme fiiline davacının iştirak ettiği yolunda, anılan şirketin eski kanuni temsilcisi olan ... tarafından 31/10/2016 tarihli vekâletnameyle davacının vekil tayin edildiğinin tespiti dışında, davacının söz konusu vekâletnameye istinaden herhangi bir işlem yapıp yapmadığı, sahte belge düzenleme organizasyonu içinde ne tür bir rol oynayıp, ne tür fiilleri gerçekleştirdiği hususunda araştırma yapılmadığı görülmüştür.

Bu durumda, sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiği somut olarak tespit edilemeyen davacı adına kesilen vergi ziyaı cezalarında ve bu cezaların tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Vergi Dava Dairesi, bu gerekçeyle mahkeme kararını kaldırdıktan sonra dava konusu ödeme emrini iptal etmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 06/06/2023 tarih ve E:2021/1934, K:2023/3321 sayılı kararı:

Dava konusu ödeme emri içeriği vergi ziyaı cezalarına ilişkin olarak davacı adına düzenlenen ihbarnameler 15/05/2019 tarihinde e-tebligat yoluyla davacıya tebliğ edilmiş, ancak anılan vergi ziyaı cezalarına karşı dava açılmamıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesine göre, ödeme emrine karşı açılan davalarda böyle bir borcun bulunmadığı, borcun kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı yönündeki iddialarla sınırlı olarak inceleme yapılması gerekmektedir.

Davacının sahte belge düzenleme fiiline iştirak etmediğine yönelik iddiaları, ödeme emri safhasında ileri sürülebilecek iddialar kapsamında bulunmamakta olup ihbarnameye karşı açılacak davada incelenebilecek niteliktedir.

Bu nedenle, davacı tarafından ileri sürülen iddiaların "borcum yoktur" itirazı kapsamında incelenmesi mümkün olmadığından, aksi yönde verilen temyize konu kararda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyizen incelenen ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay Dördüncü Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir.

Öte yandan, ... Elektrik Alüminyum Maden Nakliye İthalat İhracat Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, davacının, şirket hisselerinin devredildiği tarih olarak kabul edilen 16/11/2017 tarihinden önceki dönemlerde gerçekleştirilen sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiği sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle anılan raporda, davacı adına, şirketin 2017 yılının Kasım döneminde düzenlediği faturaların toplam tutarının yarısı dikkate alınmak suretiyle hesaplanan matrah üzerinden tespit edilen verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezaı kesilmesi önerilmiş, 2017 yılının Aralık döneminde düzenlenen faturalar nedeniyle ise vergi ziyaı cezası kesilmesi önerilmemiştir.

Buna rağmen, davacı adına, şirketin 2017 yılının Kasım ve Aralık dönemlerinde düzenlediği tüm faturalar dikkate alınmak suretiyle yapılan hesaplamalara göre vergi ziyaı cezaları kesilmiştir.

Sözü edilen raporda, davacı adına kesilmesi önerilen vergi ziyaı cezalarının hesaplanmasında dikkate alınmayan faturalar nedeniyle vergi ziyaı cezaları kesilmesinin 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen ödeme emrine karşı ileri sürülebilecek iddialardan "böyle bir borcu olmadığı" iddiası kapsamında değerlendirilmesi mümkün olduğundan, bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda bu hususun da dikkate alınması gerekmektedir.

Ayrıca, dava konusu ödeme emri içeriği vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırıldığı görülmüştür. "Lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 339. maddesinin 7338 sayılı Kanun'la değişik halindeki, artırım tutarının kesinleşen (tekerrüre esas alınan) cezadan fazla olamayacağı yolundaki düzenlemenin göz önünde bulundurulması suretiyle dava konusu ödeme emrinin vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artrılan kısımlarının tekerrüre esas alınan ceza tutarını aşan bölümleri yönünden yapılacak inceleme sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

X - KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.

XX - KARŞI OY

Ödeme emri aşamasında, "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 339. maddesinin 7338 sayılı Kanun'la değişik halindeki, artırım tutarının kesinleşen (tekerrüre esas alınan) cezadan fazla olamayacağı yolundaki düzenleme göz önünde bulundurulmak suretiyle inceleme yapılması mümkün olmadığından, Kurul kararının bu hususa ilişkin gerekçesine katılmıyorum.