Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/415 K.2025/255

Dava konusu istem: Davacı adına, 2011 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde hakkında düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca, 2011 hesap döneminde kasa hesabında izlenen yüksek tutarda nakit paranın 8.000 TL'yi aşan kısmının şirket ortaklarına kullandırılarak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunulduğundan bahisle re'sen tarh edilen 2011 yılına ait kurumlar vergisi, aynı yılın Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ait geçici vergiler,

vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları ve fazla amortisman ayırmak suretiyle kurum kazancının eksik hesaplandığından bahisle ikmalen tarh edilen 2011 yılına ait kurumlar vergisi, aynı yılın Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ait geçici vergiler, vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Davacı şirketin 2011 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda şu tespitlere yer verilmiştir:

i. 2011 yılı defter ve belgelerinin incelenmesinden "100-Kasa Hesabı"nın borç bakiyesi tutarlarının normal günlük ihtiyacın çok üzerinde olduğu ve borç bakiyesiyle ilgili herhangi bir adatlandırma ve tahakkuk işlemi yapılmadığı görülmüştür.

ii. Bu durum, şirket ile ortakları arasında ödünç para alıp verme ilişkisinin olduğunu göstermektedir. Ortaklara bedelsiz finansman temini sağlanarak şirket elde edeceği faiz gelirlerinden mahrum bırakılmış ve transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunulmuştur.

iii. Diğer taraftan, şirket fazla amortisman ayırmak suretiyle dönem kazancının eksik hesaplanmasına sebebiyet vermiştir.

I. Fazla amortisman ayırmak suretiyle kurum kazancının eksik hesaplandığından bahisle ikmalen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile geçici vergiler üzerinden bir kat kesilen vergi ziyaı cezaları yönünden yapılan inceleme:

Davacı şirket tarafından amortisman hesaplamalarında ve bu tutarların muhasebeleştirilmesinde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili tebliğlerde yer alan düzenlemelere uyulmadığı anlaşıldığından, fazla amortisman ayırmak suretiyle kurum kazancının eksik hesaplandığından bahisle ikmalen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile geçici vergiler üzerinden bir kat kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık görülmemiştir.

II. 2011 hesap döneminde kasa hesabında izlenen yüksek tutarda nakit paranın 8.000 TL'yi aşan kısmının şirket ortaklarına kullandırılarak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunulduğundan bahisle re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile geçici vergiler üzerinden bir kat kesilen vergi ziyaı cezaları yönünden yapılan inceleme:

Davacı şirketin ortakları nezdinde gerekli araştırma ve inceleme yapılmamıştır. İlişkili kişiler ile davacı şirket arasında para hareketlerinin olup olmadığı ve varsa gerçek mahiyeti tespit edilmemiştir. Alacaklar hesabında yer verilen para hareketlerinin şirket işlerinde ve emtia alımında kullanılıp kullanılmadığı konusunda yasal defterler incelenmemiştir.

Bu hususların yanı sıra, davacının tahsilat ve ödemeleri incelenerek kasa hesabında belirtilen tutarda para bulunmasının ticari teamüllere uygun düşüp düşmediğinin değerlendirilmediği ve kasa mevcudunun ortaklar tarafından şahsi menfaat sağlamaya yönelik olarak kullanıldığı hususunda somut bir tespitin bulunmadığı da dikkate alındığında, yapılan incelemenin Vergi Usul Kanunu'nun 134. maddesinde öngörülen, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırma ve tespit etme amacına uygun olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda, şirket kaynaklarının ortaklara karşılıksız olarak kullandırılmak suretiyle verilen finansman hizmeti karşılığında faiz geliri elde edildiği ve kârın ortaklara örtülü olarak dağıtıldığı açıkça ve hukuken geçerli şekilde tespit edilmediğinden, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunulduğundan bahisle re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile geçici vergiler üzerinden bir kat kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka uygunluk görülmemiştir.

III. Re'sen ve ikmalen tarh edilen geçici vergiler yönünden yapılan inceleme

Mahsup dönemi geçen geçici verginin terkin edilmesi gerektiğinden ikmalen ve re'sen tarh edilen geçici vergilerde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

IV. Karar sonucu

Mahkeme bu gerekçeyle fazla amortisman ayırmak suretiyle kurum kazancının eksik hesaplandığından bahisle ikmalen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile geçici vergiler üzerinden bir kat kesilen vergi ziyaı cezaları yönünden davayı reddetmiş; transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunulduğundan bahisle re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi, geçici vergiler üzerinden bir kat kesilen vergi ziyaı cezaları ile re'sen ve ikmalen tarh edilen geçici vergileri kaldırmıştır.

Davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi, kararın istinaf istemine konu hüküm fıkrasının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 07/04/2022 tarih ve E:2018/7046, K:2022/2266 sayılı kararı:

Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda mahkeme kararında yer alan tespitlere ek olarak şu tespitlere yer verilmiştir:

i. Davacı akaryakıt perakende ticaretiyle iştigal etmektedir.

ii. "100-Kasa Hesabı" yıl içerisinde bazı tarihlerde alacak bakiyesi vermiştir. Davacı şirketin kanuni temsilcisi, kasa hesabının alacak bakiyesi vermesinin nedenine ilişkin olarak "Zaman zaman işletmenin nakit ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla işletme ortakları olarak işletmeye borç veriyoruz. Fakat bu nakit girişleri muhasebecimizin sehven yaptığı hatadan dolayı kayıtlarımızda gözükmüyor. Dolayısıyla kasa hesabımız alacak bakiyesi vermiş görünüyor." şeklinde ifade vermiştir.

iii. "100-Kasa Hesabı" yıl içerisinde bazı tarihlerde yüksek tutarda borç bakiyesi vermiştir. Davacı şirketin kanuni temsilcisi, kasa hesabının borç bakiyesi tutarlarının yüksek seyir izlemesinin nedenine ilişkin olarak ise "Kasa hesabının gün sonu bakiyesinin yüksek olmasının sebebi yıl içinde işlenen banka ekstrelerinde bankadan yapılan çek ödemelerinin kime yapıldığının tespit edilememesi nedeniyle ödemenin kasaya alınmasından kaynaklanmaktadır" şeklinde ifade vermiştir. Bu iddiayı kanıtlayacak herhangi bir belge ibraz edilmemiştir. "100-Kasa Hesabı"ndan "102-Banka Hesabı"na yüksek tutarda para yatırıldığına ilişkin bir muhasebe kaydına rastlanmamıştır.

iv. Şirketin günlük harcamaları ve diğer ihtiyaçları için 8.000 TL'yi nakit olarak bulundurduğu kabul edilmiş, bu tutarın fazlasının şirket tarafından ortaklara kullandırıldığı sonucuna varılmıştır.

v. Şirketin 2011 hesap döneminde Türk Lirası üzerinden borç almadığı ve vermediği anlaşıldığından, dış emsal olarak Merkez Bankasının reeskont işlemlerinde uyguladığı faiz oranı dikkate alınmak suretiyle adat hesabı yapılmıştır.

Davacının kasa hesabında günlük ihtiyacı olan tutarın üzerinde nakit bulundurmasının ticari teamüllere uygun olmaması ve kanuni temsilci tarafından bu konuda yeterli bir açıklamanın yapılmaması karşısında davacının ortaklarına bedelsiz olarak şirket kaynağını kullandırdığının kabulü gerektiğinden aksi yönde verilen temyize konu kararda hukuka uygunluk görülmemiştir.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının ortaklarına bedelsiz finansman temini sağlayarak transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtmak suretiyle kurum kazancını eksik beyan ettiği belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, ısrar kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.