Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/677 K.2025/82

Dava konusu istem: Davacı adına, ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ...tarih E-..., E-..., E-..., E-..., E-... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararı:

Asıl borçlu ... Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen ödeme emirlerinin anılan şirkete tebliği üzerine bir kısmının iptali istemiyle açılan davaların reddine karar verilmiş, bir kısmı ise dava konusu edilmemiştir. Buna rağmen anılan şirket tarafından borcun ödenmemesi ve mal bildiriminde bulunulmaması üzerine şirket adına kayıtlı on bir adet taşınmaz haczedilmiştir. Haczedilen malların değerinin tahsili talep edilen amme alacağını karşılamayacağından bahisle davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emirleri düzenlenmiştir.

Şirket adına kayıtlı on bir adet taşınmaza haciz işlemi uygulanmışsa da anılan taşınmazlar üzerinde davalı idare hacizlerinden önce çok sayıda kamu haczinin bulunması nedeniyle değinilen taşınmazların kamu alacağını karşılama imkanının bulunmadığı belirtilerek haczedilen taşınmazların satış işlemleri gerçekleştirilmeden davacı adına dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Olayda, şirket adına haczedilen taşınmazların henüz satılmadığı dolayısıyla değinilen taşınmazların satışı sonunda şirketin vergi borçlarından ne kadarının karşılanacağının ortaya çıkarılmadığı açıktır. Bu aşamada amme alacağının öncelikle takip edilmesi gereken asıl borçlu şirketten tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması şartının gerçekleştiğinden bahsetmeye olanak bulunmamaktadır.

Kanuni temsilci sıfatıyla davacının sorumluluğuna asıl borçlu şirket adına haczedilen taşınmazların satışından sonra ortaya çıkacak tutara ilişkin başvurulması mümkün iken asıl borçlu şirket tarafından ödenemeyen vergi borcu tutarı belirlenmeden verginin kanuniliği ilkesine aykırı olarak düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Mahkeme bu gerekçeyle davanın kabulüne karar vermiştir.

Davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu edilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Yedinci Dairesinin 04/10/2022 tarih ve E:2019/5889, K:2022/3631 sayılı kararı:

6183 sayılı Kanun'da yer alan düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden kısmen veya tamamen tahsil imkansızlığı koşulunun, şirketin tahakkuk eden borcu vadesinde ödememesi nedeniyle cebren takip edilmesinden sonra alacağın tahsil edilebileceği mal, hak ve alacağının bulunmamasını yahut bunların kamu alacağını tahsile yetersiz kalmasını ifade ettiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla kanuni temsilcinin şirket borcundan sorumlu tutulabilmesi için amme alacağının şirket varlığından kısmen veya tamamen tahsil olanağı kalmadığının saptanması ve borcun ilişkin bulunduğu vergilendirme döneminde ilgilinin kanuni temsilci sıfatını taşıması gerekmektedir.

Davalı idare tarafından, şirkete ait mal varlığının ve haczedilen taşınmazın kamu alacağını karşılamayacağının anlaşılması üzerine kanuni temsilci olan davacı adına ödeme emirlerinin düzenlendiği belirtilmiştir.

Kanuni temsilcilerin sorumluluğuna gidilebilmesi için asıl borçlu şirketin haczedilen mallarının satılması zorunlu değildir. Haczedilen mal varlığının kamu alacağını karşılayamayacağının ortaya konulması durumunda Kanun uyarınca tahsil edilemeyeceği anlaşılan alacak haline gelen amme alacağı nedeniyle kanuni temsilciye başvurulabilecektir. Bu nedenle davalı idarenin iddiaları göz önünde bulundurularak asıl borçlu şirkete ait hacizli malların kamu alacağını karşılamaya yeterli olup olmadığı değerlendirilmeden, eksik incelemeye dayalı olarak verilen temyize konu kararda hukuka uygunluk görülmemiştir.

Öte yandan, yeniden verilecek kararda, amme alacağının şirketten tahsil edilemeyeceği sonucuna ulaşılması halinde davacının kanuni temsilci sıfatıyla sorumluluğunun bulunup bulunmadığının ayrıca değerlendirilmesi gerektiği tabiidir.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.

Yargısal yetki alanının yeniden belirlenmesi nedeniyle dosyanın gönderildiği ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:...K:...sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emirlerinin hukuka uygun olduğu, kanuni temsilci sıfatıyla davacıdan tahsili talep edilen vergi borçlarının asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceğinin açıkça anlaşıldığı, şirket adına kayıtlı taşınmazlara ilişkin haciz şerhleri incelendiğinde taşınmazlardan yedisinin üzerinde ipotek olduğu, üçünde ise başka amme alacaklarına ilişkin öncelikli hacizlerin olduğu ve taşınmazların güncel rayiç değerleri dikkate alındığında dava konusu amme alacağından önceki amme alacaklarını dahi karşılamaktan çok uzak olduğu, şirket iflas halinde olmasa da aciz halinde olduğu, mal varlığının mevcut borçlarını karşılamakta yetersiz kaldığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyizen incelenen ısrar kararının, Danıştay Yedinci Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay Yedinci Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir.

X - KARŞI OY

Asıl borçlu şirkete ait mal varlığından tahsil olanaksızlığı somut olarak ortaya konulamayan amme alacağının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Bu nedenle ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.