Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/726 K.2025/377

Dava konusu istem: Davacı adına, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca, kasa hesabında izlenen nakit paranın 8.000 TL'yi aşan kısmının şirket ortaklarına kullandırılmasına rağmen faiz hesaplanmadığından ve "131-Ortaklardan Alacaklar" hesabının alt hesabı olan "131.01- ..." hesabının borç bakiyeleri için faiz hesaplanmadığından bahisle re'sen tarh edilen 2012 yılının Ocak, Şubat, Mayıs, Ağustos,

Ekim ila Aralık dönemlerine ait katma değer vergileri ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları ve gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmaksızın düzenlendiği tespit edilen faturaları kayıtlarına intikal ettirdiğinden bahisle re'sen tarh edilen 2012 yılının Ocak, Şubat, Mayıs, Ağustos, Ekim ila Aralık dönemlerine ait katma değer vergileri ile vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

I. Bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kasa hesabında izlenen nakit paranın şirket ortaklarına kullandırılmasından kaynaklanan kısmı yönünden yapılan inceleme:

Davacı adına re'sen tarh edilen aynı yıla ilişkin kurumlar vergisine karşı açılan davada verilen ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, yüksek tutardaki paranın şirketin kasasında tutulmuş olması ve bu durumun davacı tarafından izah edilememiş olması karşısında, davacının kasa hesabında izlenen nakit paranın 8.000 TL'yi aşan kısmını ortaklarına veya yetkililerine karşılıksız olarak kullandırdığı sonucuna varılmıştır.

Bu husus ve bir ticari işletmenin sahip olduğu kaynakları ortaklarına ya da üçüncü kişilere borç olarak verip karşılığında faiz geliri elde etmesinin ticari faaliyet çerçevesinde yapılmış bir işlem olduğu ve borç para verilmesinin bir finansman temin hizmeti olarak katma değer vergisine tabi olduğu dikkate alındığında, sözü edilen vergi ve cezaların kasa hesabında izlenen nakit paranın şirket ortaklarına kullandırılmasından kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

II. Bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin "131-Ortaklardan Alacaklar" hesabının borç bakiyeleri için faiz hesaplanmamasından kaynaklanan kısmı yönünden yapılan inceleme:

Davacı adına re'sen tarh edilen aynı yıla ilişkin kurumlar vergisine karşı açılan davada verilen ... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacı şirketin yetkilisinin inceleme sırasında verdiği ifadesinde, ortağa verilen borç paraların ortak tarafından şirket harcamalarında kullanıldığını, şahsi işleri için kullanılmadığını beyan etmesi ve inceleme elemanınca da aksi yönde bir eleştiri ve tespit yapılmaması karşısında, davacının transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunduğundan söz edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Bu husus dikkate alındığında, sözü edilen vergi ve cezaların "131-Ortaklardan Alacaklar" hesabının borç bakiyeleri için faiz hesaplanmamasından kaynaklanan kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

III. Gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmaksızın düzenlendiği tespit edilen faturaların kayıtlara intikal ettirildiğinden bahisle re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri yönünden yapılan inceleme:

Davacının faturalarını kayıtlarına intikal ettirdiği ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler ile rapor ekinde yer alan belgelerden, anılan şirket tarafından düzenlenen faturaların sahte olduğunun hukuken kabul edilebilir somut delilerle ispatlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda, sözü edilen vergi ve cezaların anılan mükellefin düzenlediği faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Davacının faturalarını kayıtlarına intikal ettirdiği ... Grup Gıda İnşaat Turizm İletişim Kuyumculuk Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitlerden, anılan mükellefin davacı adına düzenlediği faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, sözü edilen vergi ve cezaların anılan mükellefin düzenlediği faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

IV. Karar sonucu

Mahkeme bu gerekçeyle bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin "131-Ortaklardan Alacaklar" hesabının borç bakiyeleri için faiz hesaplanmamasından kaynaklanan kısmı ile üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmını kaldırmış; bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kasa hesabında izlenen nakit paranın şirket ortaklarına kullandırılmasından kaynaklanan kısmı ile üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin ... Grup Gıda İnşaat Turizm İletişim Kuyumculuk Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davayı reddetmiştir.

Tarafların istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararı:

I. Mahkeme kararının, bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin "131-Ortaklardan Alacaklar" hesabının borç bakiyeleri için faiz hesaplanmamasından kaynaklanan kısmı ile üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkraları yönünden yapılan inceleme:

Mahkeme kararının, sözü edilen hüküm fıkralarının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

II. Mahkeme kararının, bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kasa hesabında izlenen nakit paranın şirket ortaklarına kullandırılmasından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası yönünden yapılan inceleme:

Davacı adına re'sen tarh edilen aynı yıla ilişkin kurumlar vergisine karşı açılan davada verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacının kasasında iş hacmine göre iktisadi ve ticari icaplara uygun olmayan miktarda nakit bulundurduğu sabit olup yılın tüm günleri için bu nakdin kasada bulundurulmasını gerektiren haklı bir neden gösterilmediğinden,

anılan nakdin bir kısmının ortaklara kullandırıldığının kabulünün gerektiği, ancak, davacının ortaklarına kullandırdığı nakit tutar tespit edilirken, davacının yaptığı işin nevi, bu iş sırasında yaptığı tahsilat ve ödemelerin şekli, iş hacmi ve emsal kurumların durumu gibi hususlar dikkate alınmaksızın, sadece, davacı şirketin yetkilisinin ifadesine dayanılarak 8.000,00 TL üzerindeki tutarların ortaklara kullandırıldığının kabul edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu husus dikkate alındığında, sözü edilen vergi ve cezaların kasa hesabında izlenen nakit paranın şirket ortaklarına kullandırılmasından kaynaklanan kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

III. Karar sonucu

Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle mahkeme kararının, bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin "131-Ortaklardan Alacaklar" hesabının borç bakiyeleri için faiz hesaplanmamasından kaynaklanan kısmı ile üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin ...

İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkralarına yöneltilen istinaf istemini reddetmiş; bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kasa hesabında izlenen nakit paranın şirket ortaklarına kullandırılmasından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasını kaldırdıktan sonra sözü edilen vergi ve cezaların anılan kısmını kaldırmış; mahkeme kararının üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin ...

Grup Gıda İnşaat Turizm İletişim Kuyumculuk Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasını kaldırmasına rağmen bu kısım yönünden herhangi bir gerekçeye yer vermeksizin davanın kabulüne karar vermiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 19/10/2022 tarih ve E:2019/286, K:2022/5769 sayılı kararı:

I. Temyize konu kararın, bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kasa hesabında izlenen nakit paranın şirket ortaklarına kullandırılmasından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası yönünden yapılan inceleme:

Temyize konu kararın sözü edilen hüküm fıkrasının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

II. Temyize konu kararın, bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin "131-Ortaklardan Alacaklar" hesabının borç bakiyeleri için faiz hesaplanmamasından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası yönünden yapılan inceleme:

Nakit paranın çeşitli finansal enstrumanlarla çok kısa sürelerde nemalandırılabildiği günümüz şartlarında,"131-Ortaklardan Alacaklar" hesabının alt hesabı olan "131.01- ..." hesabının 2012 yılında 365 gün boyunca borç bakiyesi vermesinin, diğer bir anlatımla, şirketin parasının, ortak ...'a 365 gün boyunca herhangi bir faiz alınmaksızın kullandırılmasının iktisadi ve ticari icaplara uymadığı açıktır. Bu durum, davacı şirketin yetkili temsilcisi tarafından, "Ortak şahsi işleri için para kullanmamıştır, şirket harcamalarında kullanılmıştır." şeklinde açıklanmaya çalışılmış ise de, gerek inceleme elemanına gerekse dava dosyasına bunu kanıtlar nitelikte herhangi bir belge ibraz edilmediğinden bu iddiaya itibar edilmemiştir.

Bu itibarla, ortağa kullandırılan tutar üzerinden faiz hesaplanıp bu faiz için katma değer vergisi hesaplanmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenle, temyize konu kararın anılan hüküm fıkrasında hukuka uygunluk görülmemiştir.

Öte yandan, davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda, Merkez Bankasının avans işlemlerinde uyguladığı faiz oranı esas alınarak hesaplama yapılmış ise de, Danıştay kararlarıyla öteden beri istikrar kazandığı üzere, adat hesaplarında uygulanması gereken faiz oranı Merkez Bankasının reeskont işlemlerinde uyguladığı faiz oranıdır. Vergi Dava Dairesince yeniden verilecek kararda bu hususun dikkate alınacağı tabiidir.

III. Temyize konu kararın, üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası yönünden yapılan inceleme:

Davacıya fatura düzenleyen ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden ihtilaf konusu faturaların sahte olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, sözü edilen vergi ve cezaların ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

IV. Temyize konu kararın, üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin ... Grup Gıda İnşaat Turizm İletişim Kuyumculuk Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası yönünden yapılan inceleme:

Temyize konu kararla, mahkeme kararının üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin ... Grup Gıda İnşaat Turizm İletişim Kuyumculuk Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına davacı tarafından yöneltilen istinaf istemi kabul edilerek mahkeme kararının sözü edilen hüküm fıkrası kaldırılmasına rağmen herhangi bir gerçekçeye yer verilmeksizin sözü edilen vergi ve cezaların anılan kısmı yönünden davanın kabulüne karar verildiği görüldüğünden, temyize konu kararın sözü edilen hüküm fıkrasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

V. Karar sonucu

Daire bu gerekçeyle temyize konu kararın, bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kasa hesabında izlenen nakit paranın şirket ortaklarına kullandırılmasından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasını onamış; bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin "131-Ortaklardan Alacaklar" hesabının borç bakiyeleri için faiz hesaplanmamasından kaynaklanan kısmı ile üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerine ilişkin hüküm fıkralarını bozmuştur.

... Bölge İdare Mahkemesi.... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:

... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesince verilen ilk kararın, bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin "131-Ortaklardan Alacaklar" hesabının borç bakiyeleri için faiz hesaplanmamasından kaynaklanan kısmı ile üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerine ilişkin hüküm fıkraları Danıştay Dördüncü Dairesince bozmuştur.

Davacının faturalarını kayıtlarına intikal ettirdiği ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler ile rapor ekinde yer alan belgelerden, anılan şirket tarafından düzenlenen faturaların sahte olduğunun hukuken kabul edilebilir somut delilerle ispatlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda, üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin anılan mükellefin düzenlediği faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Davacının faturalarını kayıtlarına intikal ettirdiği ... Grup Gıda İnşaat Turizm İletişim Kuyumculuk Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitlerden, anılan mükellefin davacı adına düzenlediği faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, sözü edilen vergi ve cezaların anılan mükellefin düzenlediği faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Vergi Dava Dairesi, bu gerekçeyle ısrar ettiğini belirterek davacının istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerine ilişkin hüküm fıkralarını kaldırdıktan sonra anılan cezalı tarhiyatlar yönünden davanın kabulüne karar vermiş; bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kasa hesabında izlenen nakit paranın şirket ortaklarına kullandırılmasından kaynaklanan kısmını kaldırmıştır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyizen incelenen ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, "Davaların karara bağlanması" başlığını taşıyan 22. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı; "Kararda bulunacak hususlar" başlığını taşıyan 24. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçesi ve hükmün kararlarda belirtilmesi gerektiği kurala bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (c) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması halinde kararı bozacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, Vergi Mahkemesince, üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına; ... Grup Gıda İnşaat Turizm İletişim Kuyumculuk Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesince verilen ilk kararda ise mahkeme kararının üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin, ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davalının istinaf isteminin reddine karar verilmiş; ... Grup Gıda İnşaat Turizm İletişim Kuyumculuk Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası kaldırılmasına rağmen bu kısım yönünden herhangi bir gerekçeye yer vermeksizin davanın kabulüne karar vermiştir.

Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın anılan hüküm fıkralarının Danıştay Dördüncü Dairesince bozulması üzerine Bölge İdare Mahkemesince verilen ısrar kararında, Vergi Mahkemesince üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin hem ... İnşaat Taahhüt Turizm Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden hem de ...

Grup Gıda İnşaat Turizm İletişim Kuyumculuk Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine karar verildiği kabul edilerek davacının istinaf isteminin kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerine ilişkin hüküm fıkralarının kaldırılmasına ve anılan tarhiyatlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ayrıca, ısrar kararında belirtilen kısımlar yönünden davanın kabulüne karar verildiği belirtilmiş olmasına rağmen karar sonucuyla çelişecek şekilde ... Grup Gıda İnşaat Turizm İletişim Kuyumculuk Ticaret Limited Şirketinin düzenlediği faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı gerekçesine yer verilmiştir.

Diğer taraftan, Bölge İdare Mahkemesince verilen ilk kararın üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin ... Grup Gıda İnşaat Turizm İletişim Kuyumculuk Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası, Danıştay Dördüncü Dairesince, "temyize konu kararla, mahkeme kararının üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin ...

Grup Gıda İnşaat Turizm İletişim Kuyumculuk Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına davacı tarafından yöneltilen istinaf istemi kabul edilerek mahkeme kararının sözü edilen hüküm fıkrası kaldırılmasına rağmen herhangi bir gerçekçeye yer verilmeksizin sözü edilen vergi ve cezaların anılan kısmı yönünden davanın kabulüne karar verildiği görüldüğünden, temyize konu kararın sözü edilen hüküm fıkrasında hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle bozulmuş olmasına rağmen Bölge İdare Mahkemesince verilen son kararda,

belirtilen kısım yönünden gerekçeye yer verilerek bozmaya uyulmasına rağmen bu kısım yönünden de ısrar edildiği belirtilmiştir.

Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesince verilen ilk kararın, bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin "131-Ortaklardan Alacaklar" hesabının borç bakiyeleri için faiz hesaplanmamasından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası, Danıştay Dördüncü Dairesince bozulmasına rağmen, ısrar kararında belirtilen kısım yönünden gerekçeye yer verilmeyerek ve hüküm kurulmayarak yargılamanın önceki aşamasında kesinleşen bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kasa hesabında izlenen nakit paranın şirket ortaklarına kullandırılmasından kaynaklanan kısmı yönünden herhangi bir gerekçeye yer verilmeksizin hüküm kurulmuştur.

Bu durumda, temyize konu kararın, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 22 ve 24. maddelerine uygun düşmediğinden yeniden karar verilmek üzere bozulması gerekmektedir.