Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/734 K.2024/70

Dava konusu istem: Davacı adına, gayrimenkul alım-satımı faaliyetinde bulunarak kayıt dışı hasılat elde ettiğini saptayan vergi tekniği raporu ile bu raporu dayanak olan takdir komisyonu kararları uyarınca re'sen tarh edilen 2010 yılı gelir vergisi ile 2010 yılının tüm dönemlerine ait geçici vergiler ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun, somut olayda cezalı tarhiyatların zamanaşımına uğramadığı ve işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle verdiği bozma kararına uyarak uyuşmazlığın esasını inceleyen ...Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı:

Davacı hakkında düzenlenen ...tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda şu tespitlere yer verilmiştir:

i. Hakkında düzenlenen ...tarih ve ...sayılı Görüş ve Öneri Raporu uyarınca geçmişe dönük olarak 01/01/2010 tarihi itibarıyla davacı adına 23/12/2015 tarihinde mükellefiyet tesis edilmiştir.

ii. Davacının, kendisine ait arsanın kat karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden verilmesinden elde ettiği çok sayıda bağımsız bölümü 2010 yılında sattığı tespit edilmiştir.

iii. Mudanya Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden satışı yapılan gayrimenkullerin ölçülerinin istenmesi üzerine taşınmazların yaklaşık brüt m² büyüklüklerine ilişkin bilgiler gönderilmiştir.

iv. Kayıt dışı hasılatın tespitinde 2010 yılında satışı yapılan gayrimenkuller için bilgi isteme yazısı ile kendisine ulaşılabilen alıcılardan alınan ifadelerde belirtilen tutarlar, kendisine ulaşılamayan alıcıların alış tutarlarını belirlemek için ise tapu harç matrahında gösterilen tutarlar dikkate alınmıştır.

v. Tespit edilen toplam satış tutarına 97/10465 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen %1 ve %18 oranlarında katma değer vergisi hesaplanarak bulunan 521.991,94 TL tutarındaki matrah farkı üzerinden dava konusu cezalı tarhiyatlar yapılmıştır.

Vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezaları yönünden yapılan inceleme:

Uyuşmazlık konusu olayda, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer verilen tespitler incelendiğinde, davacı tarafından 2010 yılında satışı yapıldığı belirlenen konutlara ilişkin olarak kayıt dışı bırakılan hasılat tutarı üzerinden gelir vergisine esas alınacak matrah farkı belirlenirken, sadece Mudanya Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden alınan bilgiler doğrultusunda yaklaşık brüt m² büyüklüğüne göre katma değer vergisi oranlarının uygulandığı görülmektedir.

Söz konusu satışlara ilişkin olarak maliyet ve/veya kârlılık oranı yönünden herhangi bir inceleme veya araştırma yapılmadığı gibi satışı yapılan konutların net alanlarının tespitine yönelik olarak da yeterli ve somut bir tespitin bulunmadığı anlaşıldığından, eksik incelemeye dayalı vergi tekniği raporu uyarınca takdir komisyonu kararlarına istinaden yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Geçici vergi asılları yönünden yapılan inceleme:

Mahsup döneminin geçmesi nedeniyle aslı aranmaması gereken geçici vergi asıllarında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle vergi ziyaı cezalı tarhiyatları kaldırmıştır.

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca bozma kararına uygunluk yönünden temyiz isteminin reddi ile davanın kabulüne ilişkin hüküm fıkrasının hukuka uygunluğu konusunda yapılması gereken temyiz incelemesinin sonuçlandırılması için dosyanın gönderilmesine karar verilmesi üzerine, davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 17/11/2021 tarih ve E:2021/3551, K:2021/6867 sayılı kararı:

Vergi Dava Dairesi Kararının geçici vergi asıllarına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz isteminin incelenmesi:

Davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın geçici vergi aslına ilişkin kısmının bozulmasını sağlayacak nitelikte görülmemiştir.

Vergi Dava Dairesi Kararının vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarına ilişkin hüküm fıkralarına yöneltilen temyiz isteminin incelenmesi:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dosyaların incelenmesi" başlıklı 20. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemelerinin bakmakta oldukları davalara ait her çeşit incelemeleri kendiliğinden yapacakları, mahkemelerin belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilecekleri hükmüne yer verilmiştir.

Davacı kendisine ait arsayı kat karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden müteahhide vermiş, bu kapsamda inşa edilen bağımsız bölümlerden bir kısmı davacıya teslim edilmiştir. Davacının bu gayrimenkullerden 2010 yılında satışını yaptıklarından elde ettiği kazancı kayıt ve beyan dışı bıraktığı saptanmıştır. Satışı yapılan dairelerin net m2'lerine ulaşılamadığından söz konusu gayrimenkullere ilişkin tapu kayıtlarında görünen alıcıların bilgisine başvurulmuştur.

Bilgi isteme yazıları ile ulaşılabilen alıcılardan ifadeleri, ulaşılamayan alıcılar için de tapu harç matrahında gösterilen tutarlar kayıt dışı bırakıldığı ileri sürülen hasılatın tespitinde done olarak dikkate alınmıştır.

Mudanya Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden satışı yapılan gayrimenkullerin ölçülerinin istenmesi üzerine, söz konusu taşınmazlara ilişkin yaklaşık brüt m² büyüklüklerine dair bilgiler gönderilmiş ve bu bilgiler doğrultusunda yaklaşık brüt m² büyüklüğüne göre katma değer vergisi oranlarının uygulandığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacının gayrimenkul alım-satımı nedeniyle kayıtdışı bıraktığı hasılat tutarı üzerinden gelir vergisine esas alınacak matrah farkı belirlenirken Mahkemece 2577 sayılı Kanun'un 20. maddesinde yer alan re'sen araştırma ilkesi uyarınca, satışı yapılan konutların net alanlarının tespitine yönelik olarak araştırma yapılarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Karar Sonucu:

Daire bu gerekçeyle temyize konu kararın geçici vergi aslına ilişkin hüküm fıkrasını onamış; vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarına ilişkin hüküm fıkralarını bozmuştur.

...Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı ısrar kararı:

Vergi Dava Dairesi, bozulan hüküm fıkrası yönünden ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Cezalı tarhiyatın hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Davacı hakkında düzenlenen ...tarih ve ...sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda, davacının 2010 yılında 14 adet gayrimenkul satışından elde ettiği kayıt dışı hasılatın 521.991,94 TL tutarında olduğu ve gelir vergisi matrahı belirlenirken elde edilen hasılatın %20'sinin kâr, %80'inin maliyet olarak dikkate alınması gerektiği belirtilmesine rağmen, takdir komisyonunca bu oranlar dikkate alınmadan, tespit edilen kayıt dışı hasılat tutarının tamamının matrah olarak takdir edildiği ve bu matrahlar üzerinden yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan ısrar kararı, aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir.

X - KARŞI OY

Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.