Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2025/157 K.2025/943

Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına, mali müşavirlik hizmeti verdiği ... Demir Çelik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 2017 yılının Eylül dönemine ilişkin katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizinden oluşan borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Davacının bağlı olduğu vergi dairesince düzenlenen dava konusu ödeme emrinde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emrinin iptali yolunda verilen mahkeme kararına yöneltilen istinaf isteminin reddine ilişkin Vergi Dava Dairesi kararının, Danıştay Dördüncü Dairesince dava konusu ödeme emrinin davacının bağlı bulunduğu vergi dairesince düzenlenmesi hukuka uygun olduğundan uyuşmazlığın esası diğer yönlerden incelenerek yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine bozma kararına uyduğunu belirten ve davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinin ikinci fıkrasına göre serbest muhasebeci mali müşavirlerin müşterek ve müteselsil sorumluluğundan söz edilebilmesi için imzaladıkları beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmaması ve bunun neticesinde vergi kaybı meydana gelmiş olması gerekmektedir.

Olayda, davacının mali müşavirlik hizmeti verdiği mükellef hakkında yapılan vergi incelemesi sonucunda tarh edilen vergi ve kesilen ceza, mükellef adına verilen beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmamasından değil mükellef hakkında gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayalı olmaksızın komisyon geliri karşılığında fatura düzenlediği yolundaki saptamalardan kaynaklanmaktadır.

Bu durumda dava konusu ödeme emri içeriği kamu alacakları, verilen beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmadığı yolunda yapılan bir tespite dayanmadığından, bu alacakların tahsili amacıyla davacı adına müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Vergi Dava Dairesi, bu gerekçeyle istinaf istemini reddetmiştir.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 03/07/2024 tarih ve E:2024/3226, K:2024/3865 sayılı kararı:

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasında, Kanun'un amacı, işletmelerde faaliyetlerin ve işlemlerin sağlıklı ve güvenilir bir şekilde işleyişini sağlamak, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemeye, değerlendirmeye tabi tutarak gerçek durumu ilgililerin ve resmî mercilerin istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak olarak düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 2. maddesinin (A) fıkrasının (a) bendinde, muhasebecilik ve mali müşavirlik mesleğinin konusunun, gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince defterlerini tutmak, bilanço, kâr-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak olduğu belirtilmiştir.

3568 sayılı Kanun'un serbest muhasebeci, serbest muhasebeci ve mali müşavirler ile yeminli mali müşavirlere vermiş olduğu yetkiye ilişkin mali sorumluluğu düzenleyen 213 sayılı Kanun'un mükerrer 227. maddesinin ikinci fıkrasında, meslek mensuplarının, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı düzenlenmiştir.

Uyuşmazlığın çözümü için, işbu dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile davacı adına asıl borçlu ... Demir Çelik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle kesilen vergi ziyaı cezasının dava konusu edildiği Danıştay Dokuzuncu Dairesinin E:2024/3088 sayılı dosyasında yer alan bilgi ve belgeler birlikte incelenmiştir.

Asıl borçlu ... Demir Çelik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda şu tespitlere yer verilmiştir:

i. Şirket demir çelikten bar ve çubukların, profillerin, levha kazıkların, tüp ve boruların toptan ticareti işi ile iştigal etmek üzere 16/12/2016 tarihinde mükellefiyet tesis ettirmiş olup mükellefiyeti 30/11/2017 tarihinde resen terkin edilmiştir.

ii. Defter ve belge isteme yazıları tebliğ edilmesine rağmen defter ve belgeler incelemeye ibraz edilmemiştir.

iii. 20/12/2016 tarihinde yapılan işe başlama yoklamasında, çalışanının bulunmadığı, deposu ve aracının olmadığı, satışların sipariş üzerine toptan yapılacağının beyan edildiği tespit edilmiştir.

iv. 08/09/2017 tarihinde yapılan yoklamada, adresin kapalı olduğu saptanmıştır.

v. 08/01/2018 tarihinde yapılan yoklamada, adresin kapalı olduğu, adreste yetkili veya çalışanın bulunmadığı tespit edilmiştir.

vi. Mükellef adına kayıtlı motorlu taşıt bulunmamaktadır.

vii. Şirketin vadesi geçmiş ve ödenmesi gereken toplam vergi borcu 48.882,79 TL'dir. 2017 yılına ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcu ise yasal faizleriyle birlikte 105.789,54 TL'dir.

viii. 2017 yılına ilişkin katma değer vergisi matrahı 129.569.310,76 TL olmasına rağmen ödenmesi gereken katma değer vergisi 17.124,40 TL'dir.

ix. Sosyal Güvenlik Kurumuna çalışan olarak bildirilen kişilerden bazıları, mükellef nezdinde çalışmadıklarını beyan etmiştir. Mükellefin çalışanı olarak görünen şahısların bazılarının sahte belge düzenleme organizasyonu kapsamında olan firmalarda yönetici veya ortak olduğu tespit edilmiştir.

x. Organizasyon dahilindeki firmalarda çalışan olarak görünen ... ifadesinde, "... benim patronumdu. Ağustos/2015'ten Kasım/2017'ye kadar onun yanında çalıştım. ... gariban insanların üzerine şirket kuruyordu. Büyük ihtimalle sahte fatura düzenlemek için kuruyordu. Bunu sonradan anladım. ... isimli birini bulup üzerine ... Demir Çelik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Limited Şirketini kurdular. ... Aylık belli bir ücret üzerinden şirket kurulması için ...

Bey ile anlaştılar diye biliyorum. ...'un elemanları ... ve ..., mali müşavir ...'un yanına gidip söz konusu şirketi kurdular. ... ... elemanları bulur, ... şirketlerin kuruluşunu yapar ve diğer mali işlerle ilgilenir, ... isimli kişi de bu işlerin Hatay ayağını yürütür ... ...'in adamı ..., ...'un yanına gelir, şirket kurulacağı konuşulur, ona göre yerler tutulur ve sistem hep bu şekilde işlerdi. ..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

xi. Mükellefin mali müşavirlerinden ... ifadesinde, "... ...'un sahte fatura düzenlediğini düşünüyorum, komisyon aldığını da düşünüyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur.

xii. ...'un çalışanı ... ifadesinde, "Söz konusu şirket ...'un yanında çalışırken kuruldu. ... Bey'in yanında o kadar çok şirket kuruldu ki bahsettiğiniz şirket ile ilgili detayları hatırlamakta zorlanıyorum. Şirket sahibini hatırlamıyorum. ... ve ...'un elemanı ... bu kişilerden aldığı talimatlarla şirketlerin kuruluş işlemleri için ...'un yanına gelirdi. ... şirketlerin kuruluşu ile ilgileniyordu. Ben ilk başta kurulan bu şirketleri normal şirket sanıyordum. Ama daha sonradan naylon fatura düzenlemek için kurulduklarını öğrendim. Biz sadece çalışandık. ... bize ne talimat verirse biz de çalışan olarak onu yapardık. ... Bir sürü şirket vardı. İsmini hatırladıklarım, ..., ..., .... ... Ama bunların yanında gerçek ticaret yapan şirketler de vardı. ..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

xiii. Bu tespitlerden, mükellefin münhasıran sahte fatura düzenlemek amacıyla kurulduğu, 2017 hesap döneminde düzenlediği tüm faturaların hiçbir mal ve hizmet karşılığı olmaksızın düzenlenen sahte faturalar olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiğinden ... adına vergi ziyaı cezası kesilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda da benzer tespitlerde bulunularak, davacının harici araştırmayı gerektirmeden sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olduğu anlaşılabilecek belgeleri mükellefin beyannamelerine yansıttığı, beyannameleri verirken 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanun uyarınca göstermesi gereken dikkat ve özeni göstermediği, görev ve yükümlülüklerini yerine getirmediği belirtilerek, asıl borçlu adına resen tarh edilecek vergi, kesilecek ceza ve hesaplanacak gecikme faizinden müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği ifade edilmiştir.

Bu tespitler ve davacının tarafı olduğu ilgili dosyalarda yer alan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, asıl borçlunun sahte belge düzenlemek amacıyla kurulan/mükellefiyet tesis ettirilen bir kısım mükellef arasında yer aldığı, otuz yılı aşkın mesleki deneyimi olduğu görülen davacının bir organizasyon dahilinde hareket eden bu mükelleflerden yine aralarında asıl borçlunun da bulunduğu yirmi dokuz tanesinin muhasebeciliğini yaptığı, bunlardan bazılarıyla aynı iş yerini paylaştığı, sahte fatura düzenleme faaliyetlerini başından beri bildiği, mesleki bilgisine dayanarak bu firmaların kurulması,

mükellefiyet tesisi ve beyannamelerinin verilmesi gibi birtakım işlemleri yaparak bu şirketlerin sahte fatura düzenleme fiillerine doğrudan katıldığı, bu durumun kesinleşmiş yargı kararlarıyla da somut olarak ortaya konulduğu ve yol açılan vergi ziyaı nedeniyle ortaya çıkan kamu alacağından 213 sayılı Kanun'un mükerrer 227. maddesi uyarınca asıl borçluyla birlikte müteselsilen sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, aksi yöndeki gerekçeyle verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı: Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle bir önceki kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 1 ve 2. maddeleri, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesi ve Vergi Beyannamelerinin Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerce İmzalanması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No:4) hükümlerine göre, dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Normlar hiyerarşisi gereğince alt düzenleyici işlemlerin kanun ve anayasal düzenlemelere aykırı olan hükümlerinin uygulanmayacağı, mülkiyet hakkına getirilen kısıtlamaların orantılılık ve ölçülülük ilkelerine uyulmak suretiyle yasal düzenlemelerle yapılması gerektiği, idarelerce alt düzenleyici işlem yapma konusunda kanunla verilen yetki kullanılırken kanunda öngörülen sınırlamaların aşılmaması gerektiği, kanunun verdiği yetkiyi aşan nitelikteki alt düzenleyici işlemin hukuka aykırılığının resen dikkate alınması gerektiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, ısrar kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay Dokuzuncu Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir.

X - KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.