Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2025/176 K.2025/499

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu done alınarak takdir komisyonu kararı uyarınca re'sen tarh edilen 2011 yılının Ocak-Mart, Nisan-Haziran ve Temmuz-Eylül dönemlerine ait geçici vergiler ile vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun bozma kararı üzerine verilen ...Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

i. Geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının vergilerin bir katı tutarına tekabül eden kısımları yönünden yapılan inceleme:

Davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda yer alan tespitler incelendiğinde, davacının madeni yağ üretimi değil baz yağ ticareti faaliyetinde bulunduğu, düzenlediği faturalar ile kullandığı faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle, davacı adına kesilen vergi ziyaı cezalarının geçici vergilerin bir katı tutarına tekabül eden kısımlarında hukuka aykırılık bulunmamıştır.

ii. Geçici vergiler ile geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının vergilerin bir katı tutarını aşan kısımları yönünden yapılan inceleme:

Mahsup dönemi geçen geçici vergilerde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Danıştayın bu konudaki içtihadı uyarınca vergi ziyaı cezasının bir kat olarak uygulanması hukuka uygun olacağından, geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının vergilerin bir katını aşan kısımlarında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

iii. Karar sonucu:

Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle istinaf başvurusunun kabulü ile Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve geçici vergiler ile geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının vergilerin bir katı tutarını aşan kısımları yönünden davanın kabulüne; geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının vergilerin bir katı tutarına tekabül eden kısımları yönünden davanın reddine karar vermiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı adına yapılan tarhiyatlar ile kesilen vergi ziyaı cezalarının hukuka uygun olduğu belirtilerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar bozma kararı uyarınca verilen kararın bozulmasını sağlayacak durumda görülmediğinden istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak verilen kararlara ilişkin temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılması gerekmektedir. Temyize konu kararın davalı aleyhine olan hüküm fıkrası Kurulun bozma kararındaki esaslara uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

X - KARŞI OY

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinin dördüncü fıkrasında, yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10'u aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde, eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra, kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği, ancak gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceği kurala bağlanmıştır.

Davacı tarafından gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan fatura düzenlemek ve kullanmak suretiyle geçici vergilerin noksan tahakkuk etmesine sebebiyet verilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 341. maddesinde, vergi ziyaının, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade ettiği belirtilmiştir. Aynı Kanun'un 344. maddesinin birinci fıkrasında, 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği; ikinci fıkrasında ise vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle yol açılması halinde cezanın, üç kat olarak uygulanması gerektiği kurala bağlanmıştır.

Bu düzenlemeler karşısında vergi ziyaı cezasının, ziyaa uğratılan verginin kaç katı tutarında kesileceğinin, vergi kaybına yol açan eylemin, Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde sayılan eylemlerden olup olmadığına göre belirlenmesi gerekmektedir. Cezanın belirlenmesinde yasa koyucunun belirlediği başka bir ölçüt bulunmamaktadır.

Uyuşmazlıkta davacının, vergi kaybına, Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinin (b) işaretli bendinde yazılı eylemlerle yol açtığı açıktır.

Bu durumda eksik beyan edilmekle zamanında tahakkuk etmesi önlenmiş olan geçici vergiler üzerinden davacı adına vergi kaybına yol açtığı eyleminin niteliğine göre üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu kararın, geçici vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının vergi tutarlarının iki katına isabet eden kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği oyu ile Kurul kararına bu yönden katılmıyorum.

XX - KARŞI OY

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 32. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, kurumlar vergisi mükelleflerince, câri vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere Gelir Vergisi Kanunu'nda belirtilen esaslara göre ve câri dönemin kurumlar vergisi oranında geçici vergi ödeneceği kurala bağlanmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinin dördüncü fıkrasında ise “Yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş dönemlere ait geçici verginin % 10'u aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde, eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh edilir. Mahsup süresi geçtikten sonra, kesinleşen geçici vergiler terkin edilir, ancak gecikme faizi ve ceza tahsil edilir." hükmü yer almaktadır.

İhbarnamede, mahsup süresi geçen geçici vergi miktarı gösterilmekle birlikte geçici verginin tahakkuk ettirilmeyeceğinin belirtilmesine rağmen geçici verginin dava konusu edilmesi halinde, idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlemin bulunmaması nedeniyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Mahsup süresi geçen geçici vergiye ilişkin ihbarnamede geçici verginin tahakkuk ettirilmeyeceğinin belirtilmemesi ve geçici verginin dava konusu edilmesi halinde ise idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlemin bulunduğu kabul edilmek suretiyle mahsup süresinin geçmesi nedeniyle terkin edilmesi gereken geçici verginin kaldırılması gerekmektedir.

Bu durumda, dava konusu geçici vergiler yönünden yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın anılan hüküm fıkrasının bozulması gerektiği gerekçesiyle Kurul kararına bu yönden katılmıyoruz.