Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2025/241 K.2025/516

Dava konusu istem: Davacı tarafından, esas sözleşmesinde düzenlenen faaliyet konuları arasında taşınmaz ticaretine yönelik hüküm bulunduğu, 1987, 1990, 1995, 1997 ve 2002 yıllarında aktife kaydedilen taşınmazların (19 adet taşınmaz) 2013,

2014 ve 2015 yıllarında satışı suretiyle gerçekleştirilen devir ve teslim işlemleri nedeniyle fiilen taşınmaz ticareti faaliyetiyle iştigal edildiği ve 2014 ve 2015 yıllarında satışı gerçekleştirilen taşınmazların taşınmaz ticareti faaliyeti amacıyla aktifte yer aldığından bahisle bu taşınmazların satışına yönelik teslimlerin 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17. maddesinin (4) numaralı fıkrasının (r) işaretli bendinin uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan hali uyarınca katma değer vergisinden müstesna tutulamayacağı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporlarına istinaden 2014 ve 2015 yıllarından sonraki yıllara devreden

katma değer vergisinin azaltılması suretiyle 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin yeniden düzenlenen katma değer vergisi beyan tablolarına göre 2017 yılının Şubat, Mart, Haziran, Temmuz ve Eylül ila Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile vergilerin bir katı tutarında kesilen ve tekerrür hükmü uygulanarak artırılan vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu katma değer vergileri ve vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları yönünden dava reddedilmiş, vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısımları kaldırılmıştır.

Tarafların istinaf istemlerini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, tarafların istnaf istemleri reddedilmiştir.

Tarafların temyiz istemlerini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 01/02/2023 tarih ve E:2019/7285, K:2023/443 sayılı kararıyla, temyiz istemine konu kararın, Vergi Mahkemesi kararının dava konusu katma değer vergileri ve vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına davacı tarafından yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrası bozulmuş, temyiz istemine konu kararın, Mahkeme kararının, vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısımlarının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına davalı tarafından yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrası onanmıştır.

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı ısrar kararıyla, Danıştay Dördüncü Dairesince ilk kararının bozulan dava konusu katma değer vergileri ve vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarına ilişkin hüküm fıkrası yönünden ısrar kararı verilmiştir.

Davacının temyiz istemini inceleyen Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 02/10/2024 tarih ve E:2023/1403, K:2024/894 sayılı kararıyla, ısrar kararının, dava konusu katma değer vergileri ve vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının, taşınmaz satışından kaynaklanan kısmına dair hüküm fıkrası bozulmuş, çit tesliminden kaynaklanan kısmına dair hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemi reddedilmiştir.

Bozma kararına uyduğu belirten... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla yargılamanın önceki aşamalarında kesinleşen hüküm fıkraları dikkate alınmaksızın davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulüne Vergi Mahkemesinin 28/12/2018 tarihli kararın davanın kısmen reddine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasına ve bu yönden davanın kabulüyle vergi ve cezanın kaldırılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Yargılamanın önceki aşamasında Kurul ve Dairece temyiz kanun yolu incelemesi neticesinde kesinleşen hüküm fıkraları dikkate alınmaksızın verilen kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik 49. maddesinin (1) ila (3) numaralı fıkraları şu şekildedir:

"1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;

a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar.

b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar.

2. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;

a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması,

sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar.

3. Kararların kısmen onanması ve kısmen bozulması hâllerinde kesinleşen kısım Danıştay kararında belirtilir."

2577 sayılı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 6545 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesinin (3), (4) ve (5) numaralı fıkralarında şu kurallara yer verilmiştir:

"3. Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir.

4. Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır.

5. Bölge idare mahkemesi, bozmaya uymayarak kararında ısrar ederse, ısrar kararının temyizi hâlinde, talep, konusuna göre Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulunca incelenir ve karara bağlanır. Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları kararlarına uyulması zorunludur."

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İstinaf merciince verilen ısrar kararına yöneltilen temyiz istemini inceleme görevi, idari davanın konusuna göre, Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarına aittir. Israr kararını temyizen inceleyen Kurullarca kısmen de olsa bir bozma kararı verilmesi halinde istinaf merciinin yargılamanın önceki aşamasında kesinleşen hüküm fıkralarını dikkate alması gerekir.

Davacının temyiz istemini inceleyen Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 02/10/2024 tarih ve E:2023/1403, K:2024/894 sayılı kararıyla, ısrar kararının dava konusu katma değer vergileri ve vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının taşınmaz satışından kaynaklanan kısmına dair hüküm fıkrası bozulmuş, ısrar kararının dava konusu katma değer vergileri ve vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının çit tesliminden kaynaklanan kısmına dair hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemi reddedilmiştir.

Bozma kararına uyduğunu belirten ...Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesince verilen temyize konu kararda, Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca ısrar kararının dava konusu katma değer vergileri ve vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının çit tesliminden kaynaklanan kısmına dair hüküm fıkrasına yönelik temyiz isteminin reddedildiği hususu göz ardı edilmiş; cezalı tarhiyatın hukuka uygun bulunan bu kısmına isabet eden vergi ve cezaların kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bu durumda, istinaf merciince, Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 02/10/2024 tarih ve E:2023/1403, K:2024/894 sayılı kararıyla dava konusu cezalı tarhiyatın kesinleşen kısımları dikkate alınarak sadece ısrar kararının bozulan hüküm fıkrası yönü itibarıyla karar verilmesi gerekirken, Kurul kararıyla temyiz istemi reddedilen ve kesinleşen kısmın göz ardı edilmesi suretiyle verilen temyize konu kararda hukuka uygunluk görülmemiştir.

Ayrıca dava konusu vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısımlarına yönelik hüküm fıkrası da yargılamanın önceki aşamasında Danıştay Dördüncü Dairesince onanarak kesinleşmiştir. Buna rağmen bu husus da göz ardı edilerek vergi ziyaı cezasının anılan kısmı hakkında yeniden hüküm kurulması hukuka uygun düşmediğinden yeniden verilecek kararda bu hususun da dikkate alınacağı tabiidir.

Temyize konu kararda yargılamanın önceki aşamalarında verilen ve kesinleşen hükmün sonucu dikkate alınmak suretiyle yargılama giderlerinin tarafların haklılık durumuna göre paylaştırılması gerekirken kararın sonucu dikkate alınarak yargılama giderlerinin tamamının davalı idare aleyhine yükletilmesi de hukuka uygun bulunmamıştır.

Bu nedenle temyize konu kararın 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin (2) numaralı fıkrasının "c" bendi uyarınca bozulması gerekmektedir.