HMK 197. madde nedir?
HMK 197, delillerin nerede ve nasıl inceleneceğini düzenler. Kural, delillerin doğrudan davaya bakan mahkeme önünde incelenmesidir (doğrudanlık ilkesi).
Kuralı
- Kanunda belirtilen hâller dışında deliller, davaya bakan mahkeme huzurunda, mümkün olduğu kadar birlikte ve aynı duruşmada incelenir; zorunlu hâllerde bazı delillerin incelenmesi başka bir duruşmaya bırakılabilir,
- Başka yerde bulunan ve mahkemeye getirilemeyen deliller, o yerde istinabe yoluyla toplanabilir,
- Delillerin incelenmesi veya beyanların dinlenmesi sırasında taraflar, istinabe olunan mahkemede hazır bulunabilir ve açıklama haklarını kullanabilir; bu amaçla taraflara incelemenin tarih ve yeri bildirilir, davete rağmen hazır bulunmasalar dahi deliller incelenir.
Neden önemlidir?
Delillerin doğrudan mahkeme önünde incelenmesi, hâkimin delilleri sağlıklı değerlendirmesini sağlar. İstinabe, uzaktaki delillere ulaşmayı mümkün kılarken; incelemenin tarafa bildirilmesi hukuki dinlenilme hakkını (HMK 27) korur. Başka yerden getirtilecek deliller HMK 195 ile; ispat yükü ise HMK 190 ile belirlenir.