HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU · NO. 6100
HMK 25. Madde: Taraflarca Getirilme İlkesi
HMK 25. madde nedir?
HMK 25, medeni yargılamanın temel ilkelerinden taraflarca getirilme ilkesini düzenler. Bu ilkeye göre yargılamanın malzemesini (vakıa ve delilleri) mahkemeye kural olarak taraflar getirir, hâkim değil.
İlkenin içeriği
- Kanunda öngörülen istisnalar dışında hâkim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz; bunları taraflara hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz,
- Kanunla belirtilen durumlar dışında hâkim, kendiliğinden delil toplayamaz.
Resen araştırma ilkesinden farkı
Taraflarca getirilme ilkesi, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği davalarda geçerlidir. Kişi hâline, kamu düzenine ilişkin bazı davalarda (örneğin bazı aile davalarında) ise kanun, hâkime resen araştırma görevi verir; bu, HMK 25'in istisnasıdır. İlke, tarafların hukuki dinlenilme hakkıyla (HMK 27) birlikte yargılamanın adilliğini sağlar.
Resmi kaynak: Madde metni
Sık Sorulan Sorular
HMK 25'e göre, kanundaki istisnalar dışında hâkim tarafların ileri sürmediği vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve kural olarak kendiliğinden delil toplayamaz. Yargılamanın malzemesini taraflar getirir.
Kural olarak toplayamaz; ancak kanunla belirtilen durumlarda (örneğin kamu düzenini ilgilendiren bazı davalarda geçerli resen araştırma ilkesinde) hâkim kendiliğinden araştırma yapabilir. Bu, HMK 25'in istisnasıdır.
Bu maddeyle ilgili hukuki destek mi arıyorsunuz?
Somut olayınızı değerlendirmek, savunma veya dava stratejisi için büromuzla iletişime geçin.