HMK 291 Keşfe Katlanma ve Karşı… — Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu

HMK 291. madde nedir?

HMK 291, keşfe katlanma yükümlülüğünü ve keşfe karşı koymanın sonuçlarını düzenler. Keşif, hâkimin uyuşmazlık konusu yer veya şeyi bizzat inceleyerek bilgi edinmesidir.

Katlanma yükümlülüğü

Taraflar ve üçüncü kişiler, keşif kararının gereğine uymak ve engelleyici tutum ve davranışlardan kaçınmak zorundadırlar.

Tarafın karşı koyması

Keşif yapılmasına taraflardan birinin karşı koyması hâlinde:

Karşı koyan, ispat yükü (HMK 190) kendisine düşen taraf ise bu delilden vazgeçmiş sayılır,
Diğer taraf ise iddia edilen vakıayı kabul etmiş sayılır,
Ancak hâkim, duruma ve karşı koyma sebebine göre bu hükmü uygulamayabilir.

Üçüncü kişinin karşı koyması

Keşif üçüncü kişi için uygun zamanda yapılır; keşif zamanı ve yeri kendisine bildirilir (gecikmesinde zarar umulan hâllerde bildirimsiz icra edilebilir). Üçüncü kişi keşfe karşı koyarsa hâkim, onu karşı koymanın sebep olduğu giderlere ve beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına mahkûm eder; gerektiğinde zor kullanılmasına karar verebilir. Ancak üçüncü kişi, tanıklıktan çekinme sebeplerine (HMK 250) dayanarak keşfe katlanmaktan kaçınabilir.

Resmi kaynak: Madde metni

Sık Sorulan Sorular

Taraf keşfe karşı koyarsa ne olur?

HMK 291 uyarınca keşfe karşı koyan taraf, ispat yükü kendisine düşüyorsa bu delilden vazgeçmiş; diğer taraf ise iddia edilen vakıayı kabul etmiş sayılır. Hâkim duruma ve karşı koyma sebebine göre bu hükmü uygulamayabilir.

Üçüncü kişi keşfe karşı koyarsa nasıl bir yaptırım uygulanır?

HMK 291 uyarınca üçüncü kişi keşfe karşı koyarsa, karşı koymanın sebep olduğu giderlere ve beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına mahkûm edilir; gerektiğinde zor kullanılmasına karar verilebilir. Ancak tanıklıktan çekinme sebeplerine dayanarak keşfe katlanmaktan kaçınabilir.