HMK 292. madde nedir?
HMK 292, soybağının tespiti amacıyla yapılacak vücut incelemesini düzenler. Soybağı davalarında gerçeğin ortaya çıkması çoğu zaman kan veya doku incelemesini gerektirir; bu madde ilgili kişilerin bu incelemeye katlanma yükümlülüğünü belirler.
Katlanma zorunluluğu ve şartları
Maddeye göre; uyuşmazlığın çözümü bakımından zorunlu ve bilimsel verilere uygun olmak, ayrıca sağlık yönünden bir tehlike oluşturmamak şartıyla, herkes, soybağının tespiti amacıyla vücudundan kan veya doku alınmasına katlanmak zorundadır. Bu üç şart (zorunluluk, bilimsel uygunluk, sağlık yönünden tehlikesizlik) birlikte aranır.
Uyulmamasının sonucu
Haklı bir sebep olmaksızın bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde, hâkim incelemenin zor kullanılarak yapılmasına karar verir. Ayrıca üçüncü kişi, tanıklıktan çekinme hakkı bulunduğunu ileri sürerek bu yükümlülükten kaçınamaz. Bu yönüyle madde, tanıklıktan çekinme (HMK 251) kurallarından ayrılır. İnceleme, gerektiğinde bilirkişi (HMK 266) marifetiyle yürütülür.